NASA-ն Պլուտոնի մակերևույթին հեղուկի առկայության առաջին ապացույցներն է գտել

NASA-ի New Horizons տիեզերանավի կողմից 2015 թվականին Պլուտոնի մոտով թռիչքի ժամանակ արված պատկերների նոր վերլուծությունը բացահայտել է առաջին ապացույցն այն բանի, որ վերջերս թզուկ մոլորակի մակերևույթին հեղուկ ազոտ է հոսել, ինչը հեղաշրջում է այս հեռավոր, սառցե աշխարհի մասին մինչ այժմ եղած պատկերացումները։

Հուլիսի 31-ին Planetary Science Journal-ում հրապարակված հետազոտությունը ենթադրում է, որ հեղուկ ազոտը բարձրանում է «Սպուտնիկ» սարահարթի հյուսիսային եզրին գտնվող սառույցի ճեղքերից։ Սա հսկայական սառած ազոտային սառցադաշտ է, որն ավելի մեծ է, քան Տեխաս և Օկլահոմա նահանգները միասին վերցրած, և կազմում է Պլուտոնի սրտաձև նշանավոր հատվածի մի մասը:science.nasa

Մուգ գծերը պատմում են պատմությունը

Գիտնականները՝ Կոլորադոյի Բոուլդեր քաղաքի Հարավարևմտյան հետազոտական ինստիտուտի New Horizons առաքելության գլխավոր հետազոտող Ալան Սթերնի գլխավորությամբ, «Սպուտնիկ» սարահարթի հյուսիսային մասում քաղաքի չափերի հասնող երկրաբանական կոնվեկցիոն բջիջների սահմանների երկայնքով հայտնաբերել են մուգ մակերևութային նախշեր։ Այս մուգ գծային և ցրված գոյացությունները նման են Երկրի սառցադաշտային ձևավորումներին, որոնք թրջվել են անձրևից կամ մակերևույթի տակից բարձրացող հեղուկից:science.nasa

«Պլուտոնը երբեք չի դադարում զարմացնել մեզ», — ասել է Սթերնը NASA-ի հայտարարության մեջ։ «Բացի այն, որ այս արդյունքը հուշում է, որ հեղուկները վերջերս դրսևորվել են Պլուտոնի մակերևույթին, այն նաև ցույց է տալիս Պլուտոնի վրա ժամանակի ընթացքում փոփոխվող առանձնահատկությունների նոր տեսակ»:science.nasa

Քանի որ Պլուտոնի մթնոլորտային և ջերմային պայմանները հեղուկ ազոտի անձրևը ֆիզիկապես անհնարին են դարձնում, թիմը եզրակացրել է, որ հեղուկը պետք է բարձրանա սառցադաշտի տակից՝ հիմնային հալման ձև, որը հասնում է մակերևույթին, նախքան նորից սառչելը:astrobiology+1

Մոլորակ, որը հրաժարվում է ձանձրալի լինելուց

Այս հայտնագործությունը համընկնում է առանձին հետազոտությունների հետ, որոնք ցույց են տալիս, որ Պլուտոնի նոսր ազոտային մթնոլորտը սկսել է կրճատվել՝ 2022 թվականից ի վեր նվազելով մինչև 16 տոկոսով, քանի որ թզուկ մոլորակը Արեգակի շուրջ իր 248-ամյա ուղեծրով հեռանում է Արեգակից։ Մոլորակային գիտությունների ինստիտուտից Ամանդա Սիկաֆուսը, ով ղեկավարել է այդ հետազոտությունը, այս անկումը անվանել է «Պլուտոնի մթնոլորտային փլուզման առաջին նշանները»:gizmodo

Երկու հետազոտությունները միասին պատկերում են ակտիվ անցումային փուլում գտնվող աշխարհ, որը վերևում կորցնում է մթնոլորտը, մինչդեռ նրա սառցե մակերևույթի տակ հեղուկ է շարժվում։ Հեղուկ ազոտի մասին հոդվածը ներառում է ինչպես Պլուտոնի վրա մասնագիտացած մոլորակագետների, այնպես էլ երկրային գլացիոլոգիայի փորձագետների, ինչը միջդիսցիպլինար կշիռ է հաղորդում մեկնաբանությանը։ «Սպուտնիկ» սարահարթում խառնարանների լիակատար բացակայությունը հուշում է, որ մակերևույթի վերականգնման այս գործընթացները շարունակվում են:astrobiology+1