IATA. Մայիսին ավիափոխադրումների համաշխարհային պահանջարկը նվազել է Մերձավոր Արևելքում պատերազմի ֆոնին

2026 թվականի մայիսին ավիափոխադրումների համաշխարհային պահանջարկը նախորդ տարվա համեմատ նվազել է 2,2%-ով, ինչը նշանավորում է անկման երկրորդ անընդմեջ ամիսը, քանի որ Մերձավոր Արևելքում պատերազմը շարունակում է ճնշում գործադրել ավիացիոն արդյունաբերության վրա, ասվում է Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի (IATA) կողմից երկուշաբթի օրը հրապարակված տվյալներում:iata+1

Անկումը, որը չափվում է ուղևոր-կիլոմետրերով, ապրիլի 3,4% անկման համեմատ բարելավում է, ընդ որում ոլորտային մարմինը նշել է, որ Մերձավոր Արևելքից դուրս պահանջարկն իրականում աճել է 0,7%-ով: Ինքնաթիռների բեռնվածության գլոբալ գործակիցը հասել է 83,5%-ի, ինչը մայիս ամսվա համար ռեկորդային բարձր ցուցանիշ է:atc-network+1

Մերձավոր Արևելքի ավիաընկերությունները վերականգնման նշաններ են ցույց տալիս

Հակամարտության ազդեցության հիմնական հարվածը կրել են մերձավորարևելյան ավիաընկերությունները՝ գրանցելով պահանջարկի 28,4% անկում նախորդ տարվա համեմատ, ինչը դեռևս լուրջ է, բայց ապրիլի 46,6% անկման համեմատ զգալի բարելավում է: IATA-ի գլխավոր տնօրեն Վիլի Ուոլշն այս բարելավումն անվանել է «տարածաշրջանի կայունության նշան»:paxnews+2

Ուոլշը նշել է, որ նախորդ տարվա համեմատ անկումներ են գրանցվել նաև Հյուսիսային Ամերիկայում, որտեղ պահանջարկը նվազել է 0,8%-ով, և Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում՝ 1,4%-ով, ինչը «հիմնականում կապված է ԱՄՆ-ի և Չինաստանի ներքին շուկայական պայմանների հետ»: Ներքին պահանջարկը գլոբալ մասշտաբով նվազել է 3,1%-ով, ընդ որում Չինաստանում գրանցվել է ամենամեծ անկումը՝ 6,2%-ով:iata+1

Վառելիքի ծախսերը և ցածր շահույթը փորձության են ենթարկում ավիաընկերություններին

Ընդունելով, որ նավթի գների վերջին կտրուկ անկումը «քաջալերող զարգացում է», Ուոլշը զգուշացրել է, որ պատերազմից բխող մարտահրավերները կշարունակվեն: «Հորմուզի նեղուցով նավթի մատակարարումը մնում է անորոշ, և հավանաբար ժամանակ կպահանջվի, մինչև նավթի ցածր գների օգուտը կարտացոլվի ավիավառելիքի «նորմալացված» գնագոյացման մեջ», — ասել է նա:iata+1

Ավիաընկերությունները, որոնք գործում են ընդամենը 2,0% զուտ շահութաբերությամբ՝ 2025 թվականին հասած մակարդակի կեսը, «այլ ընտրություն չեն ունենա, քան շարունակել փորձարկել պահանջարկի կայունությունը ավելի բարձր սակագներով, որոնք փորձում են ծածկել վառելիքի աճող ծախսերը», — հավելել է Ուոլշը:iata+1

IATA-ի հունիսյան ֆինանսական կանխատեսումը նախատեսում է, որ ոլորտը 2026 թվականին կվաստակի 23 միլիարդ դոլարի զուտ շահույթ, ինչը 2025 թվականին ստացված 45 միլիարդ դոլարի մոտավորապես կեսն է, իսկ ավիավառելիքի գինը տարվա կտրվածքով կկազմի միջինը 152 դոլար մեկ բարելի դիմաց՝ գրեթե 70%-ով բարձր 2025 թվականի մակարդակից:iata

Լուսավոր կետեր հակամարտության գոտուց դուրս

Մերձավոր Արևելքից դուրս մի քանի տարածաշրջաններ ուժեղ աճ են գրանցել: Լատինական Ամերիկայի ավիաընկերությունները առաջատար են միջազգային պահանջարկի 10,5% աճով, որին հաջորդում են աֆրիկյան ավիաընկերությունները՝ 8,9%-ով: Եվրոպական ավիաընկերությունները գրանցել են միջազգային պահանջարկի 3,8% աճ, ինչը պայմանավորված է Ասիա ուղղակի երթևեկության 15% աճով, քանի որ ուղևորները շրջանցում էին Մերձավոր Արևելքի խափանված հանգույցները: Հնդկաստանի ներքին շուկան աճել է 10,1%-ով:iata

Այս տարբերությունը ընդգծում է մի ոլորտ, որը հարմարվում է աշխարհաքաղաքական խափանումներին. ուղևորների վերաուղղորդում, տեղերի լրացում ռեկորդային տեմպերով և սակագների բարձրացում՝ նույնիսկ այն դեպքում, երբ հակամարտության ֆինանսական վնասը մեծանում է: