IATA: მაისში ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომის ფონზე გლობალური საჰაერო მგზავრთნაკადის მოთხოვნა შემცირდა

2026 წლის მაისში გლობალური მოთხოვნა საჰაერო მგზავრთნაკადზე წლიურ ჭრილში 2,2%-ით შემცირდა, რაც კლების ზედიზედ მეორე თვეა, რადგან ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომი კვლავ აწვება ავიაციის ინდუსტრიას, ნათქვამია ორშაბათს საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაციის (IATA) მიერ გამოქვეყნებულ მონაცემებში.iata+1

კლება, რომელიც გაზომილია შემოსავლიანი მგზავრ-კილომეტრებით, აპრილის 3,4%-იან ვარდნასთან შედარებით გაუმჯობესებაა, ხოლო ინდუსტრიის ორგანომ აღნიშნა, რომ ახლო აღმოსავლეთის გარეთ მოთხოვნა რეალურად 0,7%-ით გაიზარდა. გლობალურმა დატვირთვის კოეფიციენტმა 83,5%-ს მიაღწია, რაც მაისისთვის რეკორდულად მაღალი მაჩვენებელია.atc-network+1

ახლო აღმოსავლეთის ავიაკომპანიები აღდგენის ნიშნებს აჩვენებენ

კონფლიქტის გავლენის სიმძიმე ყველაზე მეტად ახლო აღმოსავლეთის ავიაკომპანიებმა იწვნიეს, რომლებმაც მოთხოვნის 28,4%-იანი წლიური კლება დააფიქსირეს — ეს მაინც მძიმეა, მაგრამ აპრილის 46,6%-იან ვარდნასთან შედარებით მნიშვნელოვანი გაუმჯობესებაა. IATA-ს გენერალურმა დირექტორმა უილი უოლშმა ამ გაუმჯობესებას "რეგიონის მდგრადობის ნიშანი" უწოდა.paxnews+2

უოლშმა აღნიშნა, რომ წლიური კლება ასევე დაფიქსირდა ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც მოთხოვნა 0,8%-ით შემცირდა, და აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში, სადაც კლებამ 1,4% შეადგინა, რაც "ძირითადად აშშ-სა და ჩინეთის შიდა ბაზრის პირობებთანაა დაკავშირებული". გლობალურად შიდა მოთხოვნა 3,1%-ით შემცირდა, ყველაზე მკვეთრი კლება კი ჩინეთში დაფიქსირდა — 6,2%.iata+1

საწვავის ხარჯები და მცირე მარჟები ავიაკომპანიების გამოცდაა

მიუხედავად იმისა, რომ აღიარა, რომ ნავთობის ფასების ბოლოდროინდელი მკვეთრი ვარდნა "წამახალისებელი მოვლენაა", უოლშმა გააფრთხილა, რომ ომით გამოწვეული გამოწვევები კვლავ დარჩება. "ჰორმუზის სრუტის გავლით ნავთობის მიწოდება კვლავ გაურკვეველია და სავარაუდოდ, დრო დასჭირდება, სანამ ნავთობის დაბალი ფასების სარგებელი აისახება საავიაციო საწვავის 'ნორმალიზებულ' ფასებში", – თქვა მან.iata+1

ავიაკომპანიები, რომლებიც მუშაობენ ინდუსტრიის მასშტაბით მხოლოდ 2,0%-იანი წმინდა მარჟით — რაც 2025 წელს მიღწეული დონის ნახევარია — "მცირე არჩევანი ექნებათ, გარდა იმისა, რომ განაგრძონ მოთხოვნის მდგრადობის გამოცდა უფრო მაღალი ტარიფებით, რომლებიც ცდილობენ საწვავის გაზრდილი ხარჯების დაფარვას", – დასძინა უოლშმა.iata+1

IATA-ს ივნისის ფინანსური პროგნოზით, ინდუსტრია 2026 წელს 23 მილიარდი დოლარის წმინდა მოგებას მიიღებს, რაც დაახლოებით ნახევარია 2025 წელს მიღწეული 45 მილიარდი დოლარისა, ხოლო საავიაციო საწვავის ფასი წლიურად საშუალოდ 152 დოლარი იქნება ბარელზე — თითქმის 70%-ით მეტი 2025 წლის დონეზე.iata

ნათელი წერტილები კონფლიქტის ზონის მიღმა

ახლო აღმოსავლეთის გარეთ, რამდენიმე რეგიონმა ძლიერი ზრდა აჩვენა. ლათინური ამერიკის ავიაკომპანიები ლიდერობენ საერთაშორისო მოთხოვნის 10,5%-იანი ზრდით, რასაც მოჰყვება აფრიკული ავიაკომპანიები 8,9%-ით. ევროპულმა ავიაკომპანიებმა საერთაშორისო მოთხოვნის 3,8%-იანი ზრდა დააფიქსირეს, რაც განპირობებულია აზიის მიმართულებით პირდაპირი მიმოსვლის 15%-იანი ზრდით, რადგან მგზავრები გვერდს უვლიდნენ ახლო აღმოსავლეთის შეფერხებულ ჰაბებს. ინდოეთის შიდა ბაზარი 10,1%-ით გაიზარდა.iata

ეს განსხვავება ხაზს უსვამს ინდუსტრიას, რომელიც ეგუება გეოპოლიტიკურ შეფერხებებს: მგზავრების გადამისამართება, ადგილების რეკორდული ტემპით შევსება და ტარიფების ზრდა — მაშინაც კი, როცა კონფლიქტის ფინანსური ზარალი იზრდება.