BIS-ը զգուշացնում է, որ ԱԻ-ի բումը գերազանցում է անցյալի փուչիկները և կոչ է անում գործել

Միջազգային հաշվարկների բանկը (BIS) ահազանգել է համաշխարհային տնտեսությանը սպառնացող վտանգների կուտակման մասին՝ զգուշացնելով, որ ԱԻ-ի ոլորտում ներդրումների աճը, պետական պարտքի ուռճացումը և խորացող ֆինանսական խոցելիությունը պահանջում են անհապաղ գործողություններ ամբողջ աշխարհի քաղաքականություն մշակողների կողմից:

Կիրակի օրը հրապարակված իր տարեկան տնտեսական զեկույցում Բազելում տեղակայված հաստատությունը, որը հաճախ անվանում են «կենտրոնական բանկերի կենտրոնական բանկ», այս համընկնող ճնշումները բնորոշել է որպես «ուշադրություն պահանջող» հարցեր՝ զգուշացնելով, որ հիմքում ընկած խոցելիությունները կարող են ուժեղացնել համակարգի ցանկացած ցնցում:U.S. News & World Report+1

ԱԻ-ի ներդրումները գերազանցում են անցյալի փուչիկները

BIS-ի զեկույցը հստակ զուգահեռներ է անցկացրել ԱԻ-ի ծախսերի ներկայիս մոլուցքի և ջրանցքների, երկաթուղիների և ինտերնետի հետ կապված պատմական վերելքի ու անկման ցիկլերի միջև: Նրանց վերլուծության համաձայն՝ ԱՄՆ կորպորատիվ ներդրումները ԱԻ-ի ոլորտում ընդամենը երեք տարում աճել են իրենց նախորդ նվազագույն մակարդակից մոտ 4,5 անգամ, ինչը ավելի արագ և մեծ ընդլայնում է, քան գրանցված ցանկացած նախորդ ներդրումային բում:조선일보

ԱՄՆ-ի հինգ խոշոր հիպերսքեյլերները՝ Alphabet ↗ 2.66%, Amazon Amazon.com, Inc. ↗ 0.62%, Meta ↗ 3.10%, Microsoft ↘ 1.01% և Oracle ↗ 2.49%, ըստ կանխատեսումների, անցյալ տարվանից մինչև այս տարվա վերջ ԱԻ-ի հետ կապված ենթակառուցվածքների վրա կծախսեն ավելի քան 1 տրիլիոն դոլար: BIS-ը զգուշացրել է, որ բարդ «շրջանաձև ներդրումային» կառուցվածքները, որոնք կապում են խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունները, կիսահաղորդիչներ արտադրողները, ԱԻ-ի մշակողները և տվյալների կենտրոններ կառուցողները, կարող են ավելի մեծ ֆինանսական ռիսկեր ստեղծել, քան անցյալ ցիկլերում: Զեկույցում նշված օրինակներից մեկում կիսահաղորդիչներ արտադրողները ներդրումներ են կատարում ԱԻ-ի մշակողների մեջ, որոնք այնուհետև այդ միջոցներն օգտագործում են նույն ներդրողներից կիսահաղորդիչներ գնելու համար:bis+1

BIS-ի գլխավոր տնօրեն Պաբլո Էռնանդես դե Կոսը մամուլի ճեպազրույցում ասել է, որ «չափազանց ուռճացված բաժնետոմսերի գնահատումները թույլ ֆինանսական պայմաններում կարող են հանկարծակի փլուզվել, եթե տոկոսադրույքները բարձրանան կամ ԱԻ-ն չարդարացնի սպասելիքները», հավելելով, որ տնային տնտեսությունների ակտիվներում բաժնետոմսերի աճող մասնաբաժինը նշանակում է, որ ԱԻ-ի բաժնետոմսերի ուղղումը կարող է հանգեցնել սպառման կտրուկ անկման՝ հարստության էֆեկտի միջոցով:조선일보

Պարտքը և «ֆիսկալ-ֆինանսական կայունության նոր կապը»

ԱԻ-ից դուրս զեկույցը մատնանշել է ռեկորդային բարձր պետական պարտքը՝ որպես համակարգային ռիսկի աճող աղբյուր, հատկապես այն պատճառով, որ պետական պարտատոմսերի շուկաներում գնալով ավելի են գերիշխում խոշոր, բարձր լծակներ ունեցող հեջ-ֆոնդերը: BIS-ի դրամավարկային և տնտեսական դեպարտամենտի ղեկավարի պաշտոնակատար Ֆրենկ Սմետսը զգուշացրել է, որ դա ստեղծում է «պետական-ֆինանսական կայունության նոր կապ», որը «կարող է նշանակել պետական պարտատոմսերի արժեքի ավելի հաճախակի և կտրուկ անկումներ», ինչը կարող է արագորեն խստացնել ֆինանսական պայմանները:U.S. News & World Report

Դե Կոսը BIS-ի ուղերձը բնութագրել է որպես պարտքի մակարդակի նվազեցման «հրատապության» ուղերձ՝ նշելով, որ այդ պարտքի մեծ մասն այժմ ֆինանսավորվում է ոչ բանկային ֆինանսական միջնորդների միջոցով: Հաստատությունը նաև մատնանշել է մատակարարման երկարատև ցնցումները, համառորեն բարձր գնաճի վերադարձի ռիսկը և ներդրողների ինքնագոհությունը՝ որպես խոցելիությունը սրող գործոններ:Mint+1

Գործելու կոչ

BIS-ը կառավարություններին և կենտրոնական բանկերին կոչ է արել առաջնահերթություն տալ գների կայունությանը, ապահովել ֆիսկալ կայունությունը, ուժեղացնել վերահսկողությունը ավանդական բանկային հատվածից դուրս և իրականացնել կառուցվածքային բարեփոխումներ: «Քաղաքականություն մշակողները պետք է գործեն հիմա: Հապաղումը միայն ավելի թանկ կարժենա անհրաժեշտ ճշգրտումներ կատարելիս», – ասել է Դե Կոսը:U.S. News & World Report