Աստղագետները հայտնաբերել են Երկրից երբևէ նկարահանված ամենաաղոտ էկզոմոլորակը

Ավելի քան մեկ տասնամյակ աչքից հեռու մնալուց հետո հաստատվել է երրորդ մոլորակի առկայությունը, որը պտտվում է երիտասարդ Beta Pictoris աստղի շուրջ, և սա Երկրից երբևէ ուղղակիորեն նկարահանված ամենաաղոտ էկզոմոլորակն է:

Եվրոպական հարավային աստղադիտարանը չորեքշաբթի օրը հայտարարեց Beta Pictoris d-ի հայտնաբերման մասին. սա գազային հսկա է, որը 100 անգամ ավելի աղոտ է, քան իր քույր մոլորակը՝ Beta Pictoris b-ն, և ամենաթեթև աշխարհներից մեկն է, որը երբևէ նկարահանվել է ցամաքային աստղադիտակներով: Հայտնագործությունը, որը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters-ում, ամփոփում է այն, ինչ հետազոտողները անվանել են «մեկ տասնամյակ տևած թաքստոցախաղ»:upi+3

Մոլորակը արխիվներում

Նախնական հայտնաբերումը կատարվել է Չիլիում ESO-ի «Շատ մեծ աստղադիտակի» (VLT) վրա գտնվող բարելավված լուծաչափի պատկերող և սպեկտրոգրաֆի (ERIS) միջոցով՝ աստղագետներ Բեն Սաթլիֆի և Մարկուս Բոնսեի ղեկավարությամբ: Հենց թիմը իմացավ, թե որտեղ փնտրել, նրանք մոլորակը գտան VLT-ի 11 տարվա վաղեմության արխիվային դիտարկումներում՝ պատկերներում, որոնք նախկինում բազմիցս ուսումնասիրվել էին, առանց որևէ մեկի կողմից աղոտ ազդանշանը նկատելու:phys+3

«Նոր մոլորակը 100 անգամ ավելի աղոտ է, քան Beta Pictoris b-ն՝ նույն համակարգի հայտնի մոլորակը, ինչը այն դարձնում է Երկրից երբևէ ուղղակիորեն նկարահանված ամենաաղոտ էկզոմոլորակը», — ասել է Բոնսեն:ukri+1

Կալիֆորնիայի համալսարանի անկախ թիմը՝ Էյդան Գիբսի ղեկավարությամբ, նույնպես հայտնաբերել է Beta Pictoris d-ն՝ օգտագործելով Ջեյմս Ուեբի տիեզերական աստղադիտակը, ինչը հաստատվել է առանձին գործիքի և մեթոդի միջոցով:ukri

Թեթև գազային հսկա

Beta Pictoris d-ն ունի Յուպիտերի զանգվածից մոտ 2,4 անգամ մեծ զանգված՝ շատ ավելի թեթև, քան համակարգի նախկինում հայտնի երկու մոլորակները, և պտտվում է իր աստղի շուրջ Երկիր-Արեգակ հեռավորությունից մոտ 26 անգամ ավելի հեռու՝ մեկ պտույտի համար ծախսելով մոտ 91 տարի: Երկրից 63 լուսային տարի հեռավորության վրա գտնվող Beta Pictoris համակարգը HR 8799-ից հետո երկրորդն է, որտեղ երկուսից ավելի մոլորակներ են ուղղակիորեն նկարահանվել:science.nasa+3

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Այս հայտնագործությունը ցույց է տալիս, թե ինչի կարող են հասնել ներկայիս ցամաքային աստղադիտակները տվյալների մշակման առաջադեմ տեխնիկայով և ընդգծում է ESO-ի ապագա «Չափազանց մեծ աստղադիտակի» ներուժը, որը էլ ավելի կմեծացնի ուղղակի նկարահանման զգայունությունը: Առայժմ Beta Pictoris համակարգը, որն արդեն իսկ արեգակնային հարևանության ամենալավ ուսումնասիրված համակարգերից է, աստղագետների համար նոր հանելուկ է առաջադրել. հասկանալ, թե ինչպես է համեմատաբար ցածր զանգվածով, սառը գազային հսկան հայտնվել նման լայն ուղեծրում՝ հազիվ 20 միլիոն տարեկան աստղի շուրջ:universiteitleiden+1