Κρίσιμος Σεπτέμβριος για τις κεντρικές τράπεζες: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό

Την Παρασκευή συμπληρώνονται έξι μήνες από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, πυροδοτώντας μια σύγκρουση που ανέτρεψε τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, φρέναρε την τάση αποπληθωρισμού παγκοσμίως και ανάγκασε τις κεντρικές τράπεζες σε έναν νέο κύκλο δύσκολων αποφάσεων πολιτικής.

Ενεργειακό σοκ και ανθεκτικότητα των αγορών

Η πιο άμεση οικονομική επίπτωση έγινε αισθητή στις ενεργειακές αγορές. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το οποίο ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου», περιέκοψε τις εξαγωγές αργού πετρελαίου του Κόλπου κατά περίπου 47%. Το αργό πετρέλαιο τύπου Brent ξεπέρασε προσωρινά τα 120 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο, πριν σταθεροποιηθεί γύρω στα 90 δολάρια το 2026, σημειώνοντας άνοδο από τα περίπου 70 δολάρια πέρυσι.sundayworld+1

Ωστόσο, οι παγκόσμιες αγορές μετοχών αποδείχθηκαν απρόσμενα ανθεκτικές. Ο δείκτης MSCI World έφτασε σε χρηματιστηριακή αξία ρεκόρ ύψους 105 τρισεκατομμυρίων δολαρίων αυτόν τον μήνα, προσθέτοντας σχεδόν 7 τρισεκατομμύρια δολάρια από την έναρξη της σύγκρουσης, κινούμενος κυρίως από τον ενθουσιασμό για τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, οι οικονομίες του Κόλπου έχουν υποστεί άμεσο πλήγμα: οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας συρρικνώθηκαν κατά 10% μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου τριμήνου, οι πωλήσεις ακινήτων στο Ντουμπάι μειώθηκαν έως και 80%, ενώ η οικονομία του Κατάρ θα μπορούσε να συρρικνωθεί κατά σχεδόν 30% φέτος λόγω ζημιών στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου Ras Laffan.sundayworld

Πληθωρισμός και επισιτιστική ασφάλεια υπό πίεση

Το ενεργειακό σοκ ανέτρεψε μεγάλο μέρος της προόδου που είχε σημειωθεί στην αποπληθωριστική πορεία των προηγούμενων ετών. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη αυξήθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο, από 2% ένα χρόνο νωρίτερα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν σε ετήσια βάση στο 2,9%, σημειώνοντας υψηλό τεσσάρων μηνών. Το ΔΝΤ τον Ιούλιο υποβάθμισε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 3,0% και προειδοποίησε ότι ο παγκόσμιος αποπληθωρισμός έχει βάλει φρένο.turkiyetoday+2

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε ότι οι τιμές των τροφίμων έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδό τους εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια τον Ιούλιο, καθώς οι διαταραχές στις αποστολές λιπασμάτων και το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο επέτειναν τις πιέσεις.sundayworld

Δύσκολος Σεπτέμβριος για τις κεντρικές τράπεζες

Η Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα δήλωσε στις 25 Αυγούστου ότι η παγκόσμια οικονομία ξεπέρασε το ενεργειακό σοκ καλύτερα από ό,τι φοβόντουσαν, αλλά εξέφρασε ανησυχίες για την επιδείνωση των δημοσιονομικών συνθηκών και την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων. Σε αυτό το υπόβαθρο, οι κεντρικές τράπεζες οδεύουν σε έναν καθοριστικό Σεπτέμβριο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται ευρέως να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στις 10 Σεπτεμβρίου, ενώ οι αγορές τιμολογούν πιθανότητα 63% η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) να διατηρήσει αμετάβλητη τη στάση της. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία αύξησε το βασικό της επιτόκιο στο 1% τον Ιούνιο, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 31 ετών, αναμένεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση στις 18 Σεπτεμβρίου.reuters+1

Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει και τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, ο κίνδυνος αναζωπύρωσης των πληθωριστικών πιέσεων σκιάζει κάθε απόφαση.