Orta Doğu savaşı enflasyonu tırmandırırken merkez bankalarını kritik Eylül bekliyor

Cuma günü, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırıların üzerinden altı ay geçti. Bu süreç, küresel enerji piyasalarını altüst eden, dünyadaki dezenflasyon eğilimini sekteye uğratan ve merkez bankalarını zorlu politika kararlarıyla dolu yeni bir sürece zorlayan bir çatışmayı tetikledi.

Enerji Şoku ve Piyasaların Dayanıklılığı

En doğrudan ekonomik sonuç enerji piyasalarında hissedildi. Uluslararası Enerji Ajansı tarafından "küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi" olarak tanımlanan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, Körfez'in ham petrol ihracatını yaklaşık %47 oranında düşürdü. Brent petrolü Nisan ayında kısa süreliğine varil başına 120 doları aştıktan sonra, geçen yılki yaklaşık 70 dolar seviyesinden yükselerek 2026'da 90 dolar civarında dengelendi.sundayworld+1

Yine de küresel hisse senedi piyasaları beklenmedik şekilde dayanıklı çıktı. MSCI Dünya Endeksi, büyük ölçüde yapay zeka yatırımlarına yönelik heyecanın etkisiyle çatışmanın başlamasından bu yana yaklaşık 7 trilyon dolar ekleyerek bu ay 105 trilyon dolarlık rekor bir piyasa değerine ulaştı. Buna karşın Körfez ekonomileri doğrudan zarar gördü: Suudi Arabistan'ın ihracatı birinci ve ikinci çeyrekler arasında %10 daraldı, Dubai'de gayrimenkul satışları %80'e varan oranlarda düştü ve Katar ekonomisi Ras Laffan gaz tesisindeki hasar nedeniyle bu yıl %30'a yakın küçülebilir.sundayworld

Enflasyon ve Gıda Güvenliği Baskı Altında

Enerji şoku, önceki yıllarda elde edilen dezenflasyon kazanımlarının büyük kısmını geri çevirdi. Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon Temmuz ayında bir yıl önceki %2 seviyesinden %2,9'a yükseldi. İngiltere'de tüketici fiyatları yıllık %2,9 ile son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştı. IMF Temmuz ayında, 2026 yılı küresel büyüme tahminini %3,0'a düşürdü ve küresel dezenflasyonun durma noktasına geldiği konusunda uyardı.turkiyetoday+2

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, gübre sevkiyatındaki aksamalar ve güçlü El Niño hava olayının baskıyı artırmasıyla gıda fiyatlarının Temmuz ayında son üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştığını bildirdi.sundayworld

Merkez Bankaları Zorlu Bir Eylül Ayı ile Karşı Karşıya

IMF Başkanı Kristalina Georgieva 25 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, küresel ekonominin enerji şokunu korkulandan daha iyi atlattığını belirtti ancak kötüleşen mali koşullar ve yükselen tahvil getirileri konusunda endişelerini dile getirdi. Bu tablo karşısında merkez bankaları kritik bir Eylül ayına giriyor. Avrupa Merkez Bankası'nın 10 Eylül'de faiz oranlarını 25 baz puan artırması beklenirken, piyasalar Federal Rezerv'in faizleri sabit tutma olasılığını %63 olarak fiyatlıyor. Haziran ayında politika faizini son 31 yılın en yüksek seviyesi olan %1'e çıkaran Japonya Merkez Bankası'nın ise 18 Eylül'de yeniden faiz artırımına gitmesi öngörülüyor.reuters+1

Kış mevsimi yaklaşırken ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar devam ederken, yeniden tırmanabilecek enflasyonist baskı riski alınan her kararın üzerinde sallanmaya devam ediyor.