Η Λιζ Τρας συνυπογράφει επιστολή κατά της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα

Η πρώην Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Λιζ Τρας προσχώρησε σε άλλους 33 υπογράφοντες σε επιστολή που οργανώθηκε από τη δεξιά ομάδα εκστρατείας Great British Pac, η οποία επικρίνει αυτό που αποκαλούν «μυστική» και «επιταχυνόμενη εκστρατεία» για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο στην Ελλάδα, απειλώντας με νομικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής επιδίωξης ασφαλιστικών μέτρων για τη διακοπή των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων.

Εκστρατεία της Great British Pac

Η εκστρατεία της Great British Pac κατά της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα καθοδηγείται από τη συντηρητική ακτιβίστρια Κλερ Μπούλιβαντ και τον πρώην αναπληρωτή συν-αρχηγό του κόμματος Reform Μπεν Χαμπίμπ, ο οποίος απομακρύνθηκε από το κόμμα από τον Νάιτζελ Φάρατζ. Ο οργανισμός περιγράφει τον εαυτό του ως «έναν συνασπισμό ηγετών επιχειρήσεων, πολιτικών, δικηγόρων, αρχηγών της αστυνομίας, δημοσιογράφων, πατριωτών και ακτιβιστών από όλα τα κοινωνικά στρώματα» που δεσμεύονται για τη «διαφύλαξη του Ηνωμένου Βασιλείου από τις απερίσκεπτες προτάσεις πολιτικής των Εργατικών». Η παρέμβασή τους έχει προκαλέσει αντιπαραθέσεις, με την αντι-εξτρεμιστική ομάδα Hope Not Hate να καταγγέλλει ότι 13 μέλη της Great British Pac έχουν προωθήσει ακροδεξιές απόψεις και θεωρίες συνωμοσίας στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένου ενός που φέρεται να μοιράστηκε φιλο-χιτλερικό και αντισημιτικό περιεχόμενο.news.artnet+1

Η εκστρατεία έχει κατηγορηθεί ότι υποδαυλίζει πολιτισμικούς πολέμους σχετικά με τα αρχαία αντικείμενα, τα οποία στεγάζονται στο Βρετανικό Μουσείο από το 1817, αφού αφαιρέθηκαν από τον ναό του Παρθενώνα από τον Λόρδο Έλγιν. Η επιστολή τους ισχυρίζεται ότι το κίνημα για την επιστροφή των γλυπτών «δεν είναι οργανικό» αλλά μάλλον «πολιτικά ενορχηστρωμένο, βαριά χρηματοδοτούμενο και ολοένα και περισσότερο καλυμμένο από μυστικότητα», υποστηρίζοντας ότι τα μάρμαρα «είναι βρετανικής ιδιοκτησίας και πρέπει να παραμείνουν στο Μουσείο». Αυτή η θέση έρχεται σε έντονη αντίθεση με την κοινή γνώμη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου μια δημοσκόπηση του YouGov διαπίστωσε ότι το 59 τοις εκατό των ερωτηθέντων πίστευε ότι η ανάγλυφη ζωφόρος μήκους 160 μέτρων ανήκει στην Αθήνα.news.sky+2

Νομικές απειλές κατά των διαπραγματεύσεων

Η επιστολή των 34 υπογραφόντων προειδοποιεί ρητά ότι «επιφυλάσσονται του δικαιώματος να ζητήσουν νομικές συμβουλές για τον καλύτερο τρόπο προστασίας των συμφερόντων του βρετανικού κοινού», συμπεριλαμβανομένης της επιδίωξης ασφαλιστικών μέτρων για τη διακοπή των διαπραγματεύσεων σχετικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Αυτή η νομική απειλή αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια, καθώς ο Νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963 απαγορεύει ήδη στο μουσείο να επιστρέφει έργα τέχνης σε άλλες χώρες χωρίς ειδική νομοθεσία. Ωστόσο, ο Νόμος περί Φιλανθρωπικών Οργανώσεων του 2022 προσφέρει ενδεχομένως μια οδό για την επιστροφή «εάν οι επίτροποι αισθάνονται ηθική υποχρέωση να το πράξουν και λάβουν έγκριση είτε από τα βρετανικά δικαστήρια, την Επιτροπή Φιλανθρωπικών Οργανώσεων ή τον Γενικό Εισαγγελέα».artdependence+1

Οι νομικές περιπλοκές εκτείνονται πέρα από το εσωτερικό δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου. Ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε θεωρητικά να επιδιώξει αξιώσεις μέσω διεθνών δικαστηρίων, το Brexit έχει περιορίσει ορισμένες νομικές οδούς που ήταν προηγουμένως διαθέσιμες. Η διαμάχη αντιπροσωπεύει μια σύγκρουση μεταξύ αξιώσεων πολιτιστικής κληρονομιάς και νομικών πλαισίων, με το Βρετανικό Μουσείο να βρίσκεται παγιδευμένο μεταξύ των καταστατικών υποχρεώσεών του και των διπλωματικών πιέσεων. Ο Τζορτζ Όσμπορν, πρόεδρος των επιτρόπων του Βρετανικού Μουσείου, αντιμετωπίζει πλέον αυξανόμενη πίεση να εγκαταλείψει αυτό που οι επικριτές αποκαλούν «μυστικές και ιδεολογικές» συνομιλίες σχετικά με την πιθανή επιστροφή των μαρμάρων.minnjil+1

Νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963

Ο Νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963 χρησιμεύει ως το κύριο νομικό πλαίσιο που διέπει τις λειτουργίες του Βρετανικού Μουσείου και την ικανότητά του να διαχειρίζεται τις συλλογές του. Ο Νόμος καθιέρωσε ένα διοικητικό συμβούλιο 25 επιτρόπων υπεύθυνων για τη «γενική διαχείριση και τον έλεγχο του Βρετανικού Μουσείου» και επιβάλλει ρητά ότι το μουσείο πρέπει να «διατηρεί τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις συλλογές του Μουσείου εντός των εξουσιοδοτημένων αποθετηρίων», εκτός από προσωρινές απομακρύνσεις που σχετίζονται με τη διοίκηση ή τη φροντίδα των συλλογών. Αυτή η νομοθεσία περιορίζει αυστηρά την ικανότητα του μουσείου να μεταφέρει μόνιμα αντικείμενα, καθώς οι επίτροποι μπορούν μόνο να «πωλούν, ανταλλάσσουν, δωρίζουν ή με άλλο τρόπο διαθέτουν» αντικείμενα που είναι αντίγραφα, έντυπο υλικό που δημιουργήθηκε μετά το 1850 ή αντικείμενα που κρίνονται «ακατάλληλα προς διατήρηση» και μπορούν να διατεθούν «χωρίς βλάβη των συμφερόντων των σπουδαστών».legislation+3

Οι περιοριστικές διατάξεις του Νόμου σχετικά με τη διάθεση αντικειμένων έχουν καταστεί κεντρικές στη διαμάχη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, καθώς εμποδίζουν ουσιαστικά το Βρετανικό Μουσείο από το να επαναπατρίσει αμφισβητούμενη πολιτιστική ιδιοκτησία χωρίς νέα νομοθεσία. Το άρθρο 4 του Νόμου απαγορεύει περαιτέρω την πώληση ή τη διάθεση οποιουδήποτε κτιρίου ή τοποθεσίας που χρησιμεύει ως «εξουσιοδοτημένο αποθετήριο» για τις συλλογές του μουσείου. Αυτοί οι νομικοί περιορισμοί εξηγούν γιατί οι διαπραγματεύσεις σχετικά με την πιθανή επιστροφή των μαρμάρων είναι περίπλοκες και γιατί οι επικριτές μπορούν να αξιοποιήσουν τις διατάξεις του Νόμου για να αμφισβητήσουν τις προσπάθειες επαναπατρισμού, ανεξάρτητα από ηθικούς προβληματισμούς ή την κοινή γνώμη σχετικά με το νόμιμο σπίτι των αντικειμένων.parthenonuk+2