Άλμα στις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη: Η κρίση στο LNG στρέφει την Ασία ξανά στον άνθρακα

Η παρατεταμένη διαταραχή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και οι ανεπανόρθωτες ζημιές στις υποδομές LNG του Κατάρ έχουν βυθίσει την παγκόσμια αγορά ενέργειας σε δομική κρίση προσφοράς, αναγκάζοντας μεγάλους εισαγωγείς στην Ασία να επιστρέψουν στον άνθρακα και το πετρέλαιο, την ώρα που οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη κυμαίνονται κοντά σε υψηλά τεσσάρων μηνών.

Το κομβικό σημείο του Ορμούζ και η κατάρρευση των εξαγωγών του Κατάρ

Η Shell ↗ 0.65%, ο μεγαλύτερος έμπορος LNG στον κόσμο, ανέφερε στην ετήσια έκθεσή της LNG Outlook που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουνίου ότι το παγκόσμιο εμπόριο LNG ενδέχεται να παραμείνει στάσιμο το 2026, τερματίζοντας μια περίοδο συνεχούς ανάπτυξης άνω της δεκαετίας, εάν η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ επανέλθει στα κανονικά επίπεδα αυτό το καλοκαίρι. Η κρίση οφείλεται στα ιρανικά πυραυλικά πλήγματα στη Βιομηχανική Πόλη Ρας Λαφάν του Κατάρ τον Μάρτιο, τα οποία, σύμφωνα με την QatarEnergy, εξάλειψαν το 17% της εξαγωγικής ικανότητας LNG της χώρας και ανάγκασαν την εταιρεία να κηρύξει ανωτέρα βία σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια διάρκειας έως και πέντε ετών. Οι ζημιές έθεσαν εκτός λειτουργίας περίπου 12,8 εκατομμύρια τόνους ετήσιας παραγωγής LNG και προκάλεσαν εκτιμώμενες απώλειες εσόδων ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της QatarEnergy, Σαάντ αλ-Κααμπί.reuters.com+3

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω από τις συνεχείς εχθροπραξίες. Στις αρχές Ιουλίου, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν νέα πλήγματα κατά του Ιράν και ανακάλεσαν άδεια πώλησης πετρελαίου μετά την προσβολή τριών δεξαμενόπλοιων στα Στενά, ενώ το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακών Πληροφοριών ανέβασε το επίπεδο απειλής στο "σοβαρό".Reuters+1

Η Ασία επιστρέφει στον άνθρακα

Η πιεσμένη προσφορά έπληξε εντονότερα τους Ασιάτες εισαγωγείς. Οι καθαρές ροές LNG προς την Ασία υποχώρησαν κάτω από τα 6 εκατομμύρια τόνους σε κινητό μέσο όρο 30 ημερών τον Απρίλιο, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2020, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Στο Πακιστάν, οι παραδόσεις LNG σχεδόν σταμάτησαν μετά την ανακήρυξη ανωτέρας βίας από το Κατάρ, καθώς παραδόθηκαν μόλις δύο από τα οκτώ προγραμματισμένα φορτία Μαρτίου. Οι εισαγωγές άνθρακα της Νότιας Κορέας αυξήθηκαν κατά 27% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, καθώς οι αγοραστές αναζήτησαν εναλλακτικές, καταγράφοντας τον μεγαλύτερο όγκο εισαγωγών άνθρακα διμήνου των τελευταίων τριών ετών. Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα αύξησαν αμφότερες την ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα τον Απρίλιο και τον Μάιο, όπως μεταδίδει το Reuters.aljazeera+3

Η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας αύξησε επισήμως το μερίδιο του άνθρακα και της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό της μίγμα προκειμένου να μειώσει την εξάρτηση από το LNG. Το Μπανγκλαντές, οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ αύξησαν επίσης την παραγωγή από μονάδες άνθρακα.reuters.com+3

Ευρωπαϊκές τιμές και πιέσεις στη διύλιση

Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς για το φυσικό αέριο αυξήθηκαν σχεδόν στα 60 ευρώ/MWh στα τέλη Ιουλίου, σημειώνοντας άνοδο πάνω από 42% τον τελευταίο μήνα και 80% σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από έναν χρόνο. Η πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου της ΕΕ διαμορφώθηκε περίπου στο 51-54% στις αρχές έως τα μέσα Ιουλίου, αρκετά χαμηλότερα από το περίπου 54% της αντίστοιχης περσινής περιόδου και περίπου 14 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο πενταετίας. Η Ομάδα Συντονισμού για το Φυσικό Αέριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε στις 30 Ιουνίου ότι η επίτευξη πληρότητας 80% έως τον χειμώνα παραμένει εφικτή, αλλά παραδέχθηκε ότι τα επίπεδα βρίσκονται κάτω από τις κανονικές συνθήκες πριν από την κρίση.TRADING ECONOMICS+3

Η Rystad Energy προειδοποίησε ότι η διαταραχή εκτείνεται πέρα από τις αγορές αργού πετρελαίου. Σε ανάλυσή της τον Απρίλιο, η εταιρεία σημείωσε ότι τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια χρειάζονταν επιπλέον 260.000 βαρέλια την ημέρα σε δυναμικότητα επεξεργασίας, ενώ οι φορείς εκμετάλλευσης μειώνουν αντίθετα την παραγωγή, με τα ασφάλιστρα στη φυσική αγορά να προσθέτουν 35-45 δολάρια ανά βαρέλι πάνω από τις χρηματιστηριακές τιμές. Η έκθεση Μαΐου της Rystad για την αγορά πετρελαίου προέβλεπε μειώσεις στη διύλιση σε Ασία, Μέση Ανατολή και Ρωσία, καθώς οι εμπορικές ροές προσαρμόζονταν στον αποκλεισμό των στενών. Η ευρύτερη πρόβλεψη της εταιρείας για το 2026 επεσήμανε ότι η αύξηση της παγκόσμιας διυλιστικής ικανότητας υστερεί της αύξησης της ζήτησης προϊόντων από το 2023, με τις στενές αγορές διυλισμένων προϊόντων να ωθούν τα περιθώρια διύλισης (crack spreads) σε υψηλά επίπεδα.Rystad Energy+2

Η κρίση υπογραμμίζει πώς ένα μόνο κομβικό σημείο μπορεί να ανασχηματίσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Όπως σημείωσε η Shell, η ανάκαμψη της ζήτησης LNG εξαρτάται από το πότε, και εάν, η ναυσιπλοΐα στον Ορμούζ θα επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς.Shell Global