Եվրոպայում ձմռան էլեկտրաէներգիայի գները հասել են 2022 թվականից ի վեր ամենաբարձր մակարդակին

Երբ Եվրոպան մոտենում է ցուրտ եղանակին, նրա էլեկտրաէներգիայի շուկաներում հնչում են ահազանգեր, որոնք չէին լսվել 2022 թվականի էներգետիկ ճգնաժամի պահից ի վեր: Գերմանիայում հունվար ամսվա մատակարարման մեծածախ էլեկտրաէներգիան Եվրոպական էներգետիկ բորսայում վաճառվում է 180 եվրո/մեգավատտ-ժամից բարձր գնով, ինչը ավելի քան 60%-ով գերազանցում է նախորդ տարվա ցուցանիշը, հայտնում է Bloomberg-ը: Գների աճը, որը պայմանավորված է բնական գազի թանկացմամբ և Մերձավոր Արևելքի հակամարտության հետևանքով մատակարարումների շղթայական խափանումներով, կրկին բորբոքել է ամբողջ մայրցամաքում լայնածավալ ինֆլյացիոն պարույրի վերադարձի մտավախությունները:bloomberg

Ճգնաժամերի բախում

Հիմնական խթանիչը բնական գազն է, որի գինը հասել է 2022 թվականի վերջից ի վեր չտեսնված մակարդակի, քանի որ Եվրոպան ձգտում է լրացնել պաշարները ձմռանից առաջ: Հոլանդական TTF ինդեքսը սեպտեմբերի կեսերին վաճառվում էր 81 եվրո/մեգավատտ-ժամից բարձր գնով, ինչը ամենաբարձր ցուցանիշն է գրեթե երեք տարվա ընթացքում: Հեղուկացված բնական գազի խմբաքանակների համար սրված մրցակցությունը, Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել ռազմական արշավին հաջորդած Հորմուզի նեղուցի փաստացի փակման հետ մեկտեղ, արգելափակել է Կատարից մատակարարումները, որոնց վրա եվրոպական գնորդները հենվում էին ռուսական գազից հրաժարվելուց ի վեր:cepr+2

Խափանումները չեն սահմանափակվում միայն նեղուցով: Սաուդյան Արաբիան սեպտեմբերի 11-ին փակել է իր Արևելք-Արևմուտք նավթամուղը Իրաքում իրանամետ զինյալների անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումներից հետո: Associated Press-ի փոխանցմամբ՝ սա նավթի շրջանցիկ հիմնական երթուղին էր, որով օրական տեղափոխվում էր շուրջ հինգ միլիոն բարել: Սեպտեմբերի 18-ին Սաուդյան Արաբիան եվրոպական վերամշակող գործարաններին տեղեկացրել է, որ հաջորդ ամիս հում նավթ չի մատակարարելու, հայտնում է Middle East Eye-ը: Եմենի հուսիներն էլ ավելի են խստացրել վերահսկողությունը Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցի նկատմամբ՝ սպառնալով Կարմիր ծովով իրականացվող փոխադրումներին:middleeasteye+1

Ինֆլյացիան վերադառնում է ուժգնությամբ

Էներգետիկ շոկն արդեն անդրադառնում է սպառողական գների վրա: Eurostat-ի օգոստոսյան նախնական գնահատականով եվրոպական գոտում տարեկան ինֆլյացիան կազմել է 3.3%՝ հուլիսի 2.9%-ի համեմատ, ընդ որում էներգակիրների գներն աճել են 14.3%-ով, ինչը ամենակտրուկ աճն է բաղադրիչների շարքում: Եվրոպական կենտրոնական բանկը սեպտեմբերի 10-ին արձագանքել է՝ ավելացնելով ավանդների դրույքաչափը 25 բազիսային կետով՝ հասցնելով 2.5%-ի, ինչը երկրորդ աճն է վերջին երեք ամսում:europa+2

CNBC-ն հաղորդում է, որ ինֆլյացիայի վերադարձը 3%-ից բարձր մակարդակ բիզնեսին դնում է բարդ կացության մեջ՝ աճող ծախսերի և սահմանափակող դրամավարկային քաղաքականության միջև: ԵԿԲ-ի սեպտեմբերյան կանխատեսումներով ինֆլյացիան 2026 թվականին կկազմի միջինում 3.0%, իսկ մինչև 2028 թվականը կնվազի մինչև 2.1%, թեև բանկը ընդունել է, որ ռիսկերը մնում են դեպի վերև հակված:ecb.europa+2

Արտակարգ քննարկումներ օրակարգում

Եվրոգոտու ֆինանսների նախարարները ուրբաթ օրը Դուբլինում կայացած փակ հանդիպման ժամանակ քննարկել են տնային տնտեսությունների վրա աճող ճնշումը և պետական ֆինանսների վիճակը, սեպտեմբերի 18-ին հայտնել է Bloomberg-ը: Եվրոխմբի ղեկավարը դիտարկում է արտահերթ նիստ հրավիրելու հարցը՝ պարտատոմսերի գլոբալ շուկայի տատանումների ֆոնին էներգակիրների գների աճին կոորդինացված արձագանք մշակելու համար:bloomberg

Իրավիճակը հիշեցնում է 2022 թվականի ճգնաժամային ծրագիրը, երբ ԵՄ կառավարությունները տասնյակ միլիարդներ ծախսեցին սպառողների հաշիվները սուբսիդավորելու վրա: Սակայն Եվրոպայի ֆիսկալ հնարավորություններն այժմ ավելի սահմանափակ են, իսկ մատակարարման ընդհանուր պատկերը կարող է ավելի վատ լինել: Էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը արձանագրել է, որ մարտից ի վեր Հորմուզի նեղուցով շաբաթական անցնում է մոտ 47 նավ՝ հակամարտությունից առաջ գրանցված 456-ի համեմատ: CEPR-ի վերլուծության համաձայն՝ Հորմուզի խափանումը որակվել է որպես "գլոբալ էներգետիկ շուկաների պատմության մեջ մատակարարման ամենամեծ ֆիզիկական խափանումը":morningstar+1