Rannsókn varar við því að Himalajafjöll nálgist vendipunkt vegna bráðnunar jökla

Himalajafjöllin nálgast vendipunkt þar sem jöklar bráðna hraðar en fyrir áratug, sem ógnar vatnsöryggi hundraða milljóna manna þegar svæðið nálgast hámark vatnsmagns um miðja öldina, samkvæmt rannsókn sem samtök rannsóknastofnana birtu í þessum mánuði.japantimes+1

Skýrslan, sem Systemiq vann ásamt alþjóðlegu miðstöðinni fyrir samþætta fjallaþróun (ICIMOD), Integrated Mountain Initiative og G.B. Pant National Institute of Himalayan Environment á Indlandi, leiddi í ljós að aðeins 21 af áætluðum 40.000 jöklum á Hindu Kush-Himalaya svæðinu er nú undir eftirliti á jörðu niðri. Tæplega 200 jökullón á Indlandi hafa verið skilgreind sem mikil áhættusvæði, þar af 56 sem „mjög mikil áhætta“, sem setur milljónir manna í hættu fyrir neðan fjöllin.reuters+1

Niðurstöðurnar koma innan við þremur vikum eftir að ein af þessum hættum varð að veruleika með skelfilegum afleiðingum.

Fyrirsjáanleg hamför

Þann 26. ágúst hrundi berggrunnur undir hangandi jökli í um 5.200 metra hæð á norðurhlíð Langtang Himal, sem sendi áætlaða 142 milljónir rúmmetra af ís og grjóti niður í dalina fyrir neðan. Flóðið sem myndaðist sópaði niður Bhote Koshi-ána og eyðilagði vegi, brýr og heilu þorpin í Nepal og Tíbet-héraði Kína. Frá og með 12. september höfðu að minnsta kosti 1.386 manns látist og meira en 5.130 var saknað í Nepal einu saman, auk þess sem 43 dauðsföll voru tilkynnt í Tíbet.india.mongabay+2

Alhliða jöklamatskýrsla fyrir árið 2026, byggð á 30 ára Landsat-gögnum, sýnir að Hindu Kush-Himalaya svæðið hefur misst 12% af jökulsvæði sínu síðan 1990, þar sem hraði tapsins er 50% meiri á síðasta áratug en á tíunda áratugnum. Svæðið hlýnar um það bil tvisvar sinnum hraðar en meðaltal á heimsvísu, eða um 0,3°C á áratug.india.mongabay

„Á fyrsta áratug aldarinnar bjuggumst við við flóði af völdum jökla á HKH-svæðinu á um það bil 5 til 10 ára fresti. Árið 2025 einu saman urðu þrír slíkir atburðir á svæðinu, og nú þetta árið 2026,“ sagði Sravan Shrestha, sérfræðingur í fjarkönnun hjá ICIMOD.india.mongabay

Loftslagssjóður undir þrýstingi

Beint tjón Nepals af völdum hamfaranna 26. ágúst er metið á 2,6 milljarða dollara, en endurbyggingarkostnaður er áætlaður 4 til 5 milljarðar dollara eða meira. Landið, sem ber ábyrgð á um 0,027% af losun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu, hefur leitað til sjóðsins um viðbrögð við tjóni og skaða (FRLD) eftir skjótum stuðningi.india.mongabay

Nepal á að fá 20 milljónir dollara frá FRLD samkvæmt tillögum sem lagðar voru fram fyrr á þessu ári, en sjóðurinn stendur frammi fyrir víðtækari getuvanda. Frá og með júlí höfðu 119 lönd sent inn 176 fjármögnunarbeiðnir sem nema samtals um 2,8 milljörðum dollara, á meðan sjóðurinn hefur um 350 milljónir dollara. Stjórnin frestaði ákvörðunum til næsta fundar, sem áætlaður er í desember í Manila.kathmandupost+2

„Þau úrræði sem nú eru í boði eru langt undir því sem raunveruleg þörf fyrir tjón og skaða krefst,“ sagði Vera Künzel, yfirráðgjafi hjá Germanwatch.india.mongabay

Bil í eftirliti afhjúpuð

Hamfarirnar í ágúst afhjúpuðu einnig mikil bil í viðvörunarkerfum. Flóðið átti ekki upptök sín í neinu af þeim 47 jökullónum sem Nepal fylgist með, heldur í berggrunni sem engin svæðisbundin skráning fylgist með. Sjálfvirkir vatnsmælar við Bhote Koshi voru sópaðir burt áður en hægt var að gefa út viðvörun og flóðið náði til samfélaga fyrir neðan á um tíu mínútum eftir að það kom inn í Nepal.india.mongabay

Þegar svæðið nálgast hámark vatnsmagns – þann punkt þegar ár sem nærast á bráðnun hætta að vaxa og byrja að minnka – ná afleiðingarnar langt út fyrir hættu á hamförum. Himalajafjöllin undirstrika meira en 20% af landsframleiðslu Indlands og styðja við vatnsbirgðir fyrir hundruð milljóna manna í átta löndum.japantimes+1