Rus saldırıları Karadeniz limanlarını vurdu: Ukrayna’nın tahıl ihracatı yüzde 75 azaldı

Çarşamba günü açıklanan verilere göre, Rusya'nın Karadeniz liman altyapısına yönelik aralıksız saldırılarının deniz taşımacılığını durma noktasına getirmesiyle, Ukrayna'nın tahıl ihracatı ağustos ayının ilk iki haftasında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 75 düştü.reuters

European Business Magazine'e göre, 22 Temmuz'dan bu yana Büyük Odessa limanlarına hiçbir yabancı kargo gemisi giriş veya çıkış yapmadı. Ukrayna'nın tahıl ve metal ihracatının büyük kısmını gerçekleştiren Odessa, Çornomorsk ve Yujni limanları, buğday hasadının en yoğun olduğu dönemde üç haftadır atıl durumda bekliyor. Ukrayna liman idaresine göre, Rusya temmuz ayında ve ağustos ayının başlarında Ukrayna'nın Karadeniz liman altyapısına 70'ten fazla, gemilere ise 62 saldırı düzenledi.europeanbusinessmagazine+1

Çiftçiler Finansal Çöküşle Karşı Karşıya

Ukrayna; buğday, mısır ve ayçiçeği çekirdeğinde dünyanın en büyük üreticileri arasında yer alıyor ve tarım ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı normal şartlarda Karadeniz üzerinden gerçekleştiriliyor. Tarım sektörü, ülkenin ihracat gelirlerinin neredeyse yüzde 60'ını oluşturuyor.reuters

"Bu tahılı gönderecek hiçbir yer yok," Jıtomir bölgesindeki neredeyse tamamen dolu olan silosundan Reuters'a konuşan Ukraynalı çiftçi Serhiy Rybalko, "Bu, çiftçiler için tam bir felaket," dedi.reuters

Ürünlerin yurt içinde birikmesiyle yerel tahıl fiyatlarının yaklaşık yüzde 30 düşmesi üzerine birçok çiftçi buğdayı üretim maliyetinin altında satıyor. Rybalko, çiftliğinin hasat döneminde kredileri ödemek, maaşları yatırmak ve yakıt almak için ayda yaklaşık 20 milyon grivnaya (447.000 dolar) ihtiyacı olduğunu, ancak şu anda bu kaynağa erişemediklerini belirtti. Ukrayna Tarım Bakanlığı, önümüzdeki ay başlayacak mısır hasadıyla birlikte depolama kapasitesi açığının 11 milyon tona ulaşabileceği uyarısında bulundu.europeanbusinessmagazine+1

Küresel Etkiler ve Daralan Seçenekler

Ukrayna, dünya buğdayının yaklaşık yüzde 6'sını, mısırının ise yüzde 11'ini karşılıyor. Ukrayna'nın ana çiftçi birliğinin başkan yardımcısı Denys Marchuk, sevkiyatların zamanında ulaşmaması halinde Afrika ve Orta Doğu'da ithalata bağımlı ülkelerde kıtlık yaşanabileceği uyarısında bulundu.reuters

Ukrayna Merkez Bankası, ablukanın 2026'nın ikinci yarısında ülkeye yaklaşık 2,5 milyar dolar döviz geliri kaybına mal olacağını tahmin ediyor. Tarım Bakanlığı ise 2026/27 pazarlama yılında toplam ihracatın 64,4 milyon tondan yaklaşık 29,6 milyon tona gerilemesini bekliyor.europeanbusinessmagazine+1

Alternatif rotaları güvence altına almak ise giderek zorlaşıyor. Daha ucuz Ukrayna tahılının yarattığı rekabet nedeniyle Polonya ile ilişkiler bozulurken, Tuna Nehri'ndeki su seviyeleri düştü ve Rusya batı sınırlarına bağlanan demiryolu altyapısını vurdu. Kiev, çiftçilerin sonbahar ekim döneminde ayakta kalabilmelerine yardımcı olmak amacıyla Avrupa Komisyonu'ndan 220 milyon avro talep etti.spotmedia+1

Farklı Bir Abluka Türü

Rusya'nın limanları fiziksel olarak abluka altına aldığı 2022 yılının aksine, bu kez saldırılar ve savaş riski sigortası seferleri ekonomik olmaktan çıkardı ve armatörlerin gönüllü olarak geri çekilmesine yol açtı. Ukrayna Tarım Bakanı Taras Vısotski, Politico'ya yaptığı açıklamada, temmuz ayında mısır yüklü bir kargo gemisini batıran ve 10 kişinin ölümüne yol açan Rus füze saldırısının ardından mürettebatın "resmen korktuğunu" ve nakliye şirketlerinin hizmetlerini askıya aldığını söyledi.spotmedia+1

"Ukrayna, liman ablukalarının ekonomik sonuçlarının geçen seferkinden daha az şiddetli olmayacağı, hatta daha da kötü olabileceği ihtimaline hazırlıklı olmalıdır," dedi Kiev Ekonomi Okulu'ndan Oleh Nivievskyi.reuters