უკრაინის მარცვლეულის ექსპორტი 75%-ით შემცირდა: რუსული დარტყმების გამო შავი ზღვის პორტები პარალიზებულია

ოთხშაბათს გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, უკრაინის მარცვლეულის ექსპორტი აგვისტოს პირველ ორ კვირაში წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 75%-ით შემცირდა, რადგან შავი ზღვის პორტების ინფრასტრუქტურაზე რუსეთის მუდმივმა დარტყმებმა საზღვაო გადაზიდვები თითქმის მთლიანად პარალიზა.reuters

გამოცემა European Business Magazine-ის თანახმად, 22 ივლისის შემდეგ დიდი ოდესის პორტებში არცერთი უცხოური სატვირთო გემი არ შესულა და არც გამოსულა. ოდესის, ჩორნომორსკისა და იუჟნის პორტებზე მოდის უკრაინის მარცვლეულისა და ლითონის ექსპორტის უდიდესი ნაწილი, თუმცა ისინი ხორბლის მოსავლის აღების პიკზე უკვე სამი კვირაა უმოქმედოდ არის. უკრაინის პორტების ადმინისტრაციის ინფორმაციით, ივლისსა და აგვისტოს დასაწყისში რუსეთმა უკრაინის შავი ზღვის პორტების ინფრასტრუქტურაზე 70-ზე მეტი თავდასხმა განახორციელა, ხოლო გემებზე 62 დარტყმა მიაყენა.europeanbusinessmagazine+1

ფერმერები ფინანსური კოლაფსის წინაშე

უკრაინა ხორბლის, სიმინდისა და მზესუმზირის თესლის ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში. მისი სასოფლო-სამეურნეო ექსპორტის დაახლოებით 90% ჩვეულებრივ შავი ზღვის გავლით იგზავნება. სოფლის მეურნეობაზე ქვეყნის საექსპორტო შემოსავლების თითქმის 60% მოდის.reuters

„ამ მარცვლეულის გასაგზავნი ადგილი არსად არის“, განუცხადა უკრაინელმა ფერმერმა სერჰი რიბალკომ სააგენტო Reuters-ს ჟიტომირის ოლქში მდებარე თითქმის სავსე საცავიდან. „ეს ფერმერებისთვის სრული კატასტროფაა“.reuters

მარაგების ადგილობრივად დაგროვების გამო მარცვლეულის შიდა ფასები დაახლოებით 30%-ით შემცირდა, რის გამოც ბევრი ფერმერი ხორბალს თვითღირებულებაზე დაბალ ფასად ყიდის. რიბალკოს თქმით, მის ფერმას მოსავლის აღების პერიოდში სესხების მომსახურებისთვის, ხელფასების გადასახდელად და საწვავის შესაძენად თვეში დაახლოებით 20 მილიონი გრივნა (447 000 აშშ დოლარი) სჭირდება, თუმცა ეს თანხები ახლა ხელმისაწვდომი არ არის. უკრაინის სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ გააფრთხილა, რომ საცავების დეფიციტმა შესაძლოა 11 მილიონ ტონას მიაღწიოს, რადგან მომავალ თვეში სიმინდის მოსავლის აღება იწყება.europeanbusinessmagazine+1

გლობალური შედეგები და შეზღუდული შესაძლებლობები

უკრაინა მსოფლიო ხორბლის დაახლოებით 6%-ს, ხოლო სიმინდის 11%-ს აწვდის. უკრაინის ფერმერთა მთავარი კავშირის ხელმძღვანელის მოადგილემ, დენის მარჩუკმა გააფრთხილა, რომ იმპორტზე დამოკიდებულ აფრიკისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში შიმშილობა დაიწყება, თუ მიწოდება დროულად არ განხორციელდება.reuters

უკრაინის ეროვნული ბანკის შეფასებით, ბლოკადა ქვეყანას 2026 წლის მეორე ნახევარში დაახლოებით 2,5 მილიარდ დოლარს დაუკარგავს მყარ ვალუტაში. სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ვარაუდობს, რომ 2026/27 მარკეტინგულ წელს მთლიანი ექსპორტი 64,4 მილიონი ტონიდან დაახლოებით 29,6 მილიონ ტონამდე შემცირდება.europeanbusinessmagazine+1

ალტერნატიული მარშრუტების მოძიება სულ უფრო რთულდება. პოლონეთთან ურთიერთობა გაუარესდა იაფი უკრაინული მარცვლეულის მხრიდან კონკურენციის გამო, მდინარე დუნაიში წყლის დონე დაეცა, ხოლო რუსეთმა დასავლეთ საზღვრებთან დამაკავშირებელ სარკინიგზო ინფრასტრუქტურას დაარტყა. კიევმა ევროკომისიას 220 მილიონი ევრო სთხოვა, რათა ფერმერებს შემოდგომის თესვის პერიოდში გადახდისუნარიანობის შენარჩუნებაში დაეხმაროს.spotmedia+1

განსხვავებული ტიპის ბლოკადა

2022 წლისგან განსხვავებით, როდესაც რუსეთმა პორტები ფიზიკურად დაბლოკა, ამჯერად დარტყმებმა და ომის რისკის დაზღვევამ ნაოსნობა არაეკონომიკური გახადა, რამაც გემთმფლობელებს ნებაყოფლობით უკან დახევისკენ უბიძგა. უკრაინის სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ტარას ვისოცკიმ გამოცემა Politico-ს განუცხადა, რომ ეკიპაჟებს „უბრალოდ ეშინიათ“, ხოლო გადამზიდავმა კომპანიებმა მომსახურება შეაჩერეს მას შემდეგ, რაც ივლისში რუსულმა სარაკეტო დარტყმამ სიმინდით დატვირთული სატვირთო გემი ჩაძირა, რასაც 10 ადამიანი ემსხვერპლა.spotmedia+1

„უკრაინა უნდა მოემზადოს იმისთვის, რომ პორტების ბლოკადის ეკონომიკური შედეგები შეიძლება არანაკლებ მძიმე, ან უფრო უარესიც კი იყოს, ვიდრე წინა ჯერზე“, განაცხადა ოლეჰ ნივიევსკიმ კიევის ეკონომიკის სკოლიდან.reuters