Küresel VLCC kıtlığı süper tanker navlunlarını uçurdu

Dünya, ham petrol ticaretinin bel kemiği olan süper tankerlerde kritik bir kıtlık yaşıyor. Artan navlun maliyetleri, en önemli kıtalararası rotaların bazılarını ekonomik olmaktan çıkarırken, küresel petrol akışlarının hızla yeniden dengelenmesini zorunlu kılıyor.

Bloomberg'in 19 Eylül tarihli haberine göre, her biri yaklaşık iki milyon varil taşıma kapasitesine sahip Çok Büyük Ham Petrol Taşıyıcılarının (VLCC) eksikliği, yakıt piyasalarının hiç olmadığı kadar daraldığı bir dönemde petrol arzını kesintiye uğratma riski taşıyor. Lloyd's List'e göre, bu uyarı, gösterge niteliğindeki Umman Körfezi-Çin rotasındaki VLCC kiralama ücretlerinin günlük 871.000 dolar seviyesine yaklaşması ve bazı işlemlerin 900.000 doların üzerinde konuşulmasıyla geldi. RBN Energy'ye göre, ABD Körfezi'nden Asya'ya bir VLCC kiralamanın maliyeti hafta başında sefer başına 44,8 milyon dolarlık rekor bir seviyeye ulaştı; bu rakam geçen yılki seviyelerin neredeyse dört katı.energynewsbeat+2

Üç Darboğaz, Tek Bir Bozuk Sistem

Kıtlık, üç deniz darboğazındaki eş zamanlı aksamalardan kaynaklanıyor. Hürmüz Boğazı'nda, Şubat ayı sonunda başlayan ABD-İran savaşı, eski yükleme düzenini iki aşamalı bir servis sistemine dönüştürdü. Tankerler Basra Körfezi'ne girip ham petrolü yüklüyor ve Umman veya Füceyre açıklarında, boğaza hiç girmeyen uzun yol VLCC'lerine gemiden gemiye aktarım yapıyor. Her aktarım 24 ila 40 saat sürüyor ve brokerlar, küresel VLCC filosunun yaklaşık yüzde 15'inin şu anda servis operasyonlarına bağlı olduğunu tahmin ediyor.energynewsbeat

Bab el-Mendeb Boğazı'nda, Perim Adası'nın ele geçirilmesi de dahil olmak üzere Husi ilerleyişi, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz çıkışını fiilen kapattı ve Asya'ya giden kargoları Afrika çevresindeki daha uzun rotalara zorladı. Karadeniz'de ise Rus ve Ukrayna saldırıları ticari gemileri ve rafinerileri hedef alarak dizel ve akaryakıt piyasalarını daraltmaya devam ediyor.energynewsbeat

Bu zincirleme aksamalar, ikincil darboğazlarda da maliyetleri uçurdu. Panama Kanalı'nda transit geçiş slotları için verilen açık artırma teklifleri patlama yaşadı; Bloomberg'e göre Güney Koreli SK Gas, savaş öncesi ortalama 55.000 dolar olan geçiş ücreti yerine Eylül ayındaki tek bir geçiş için 5,3 milyon dolar ödedi.oilprice

Ayak Uyduramayan Bir Filo

Tanker filosu savaştan önce de zaten oldukça kısıtlıydı. 2024 yılında sadece bir VLCC teslim edildi ki bu 36 yılın en düşük seviyesiydi; 2025'te ise sadece altı adet teslim edildi. VLCC'lerin yaklaşık beşte biri şu anda 20 yaşından büyük ve kapasitenin yaklaşık yüzde 17'si yaptırımlar altında bulunuyor. Bu durum, uyumlu ve sigortalanabilir filoyu manşetlerdeki rakamların çok daha altına düşürüyor.energynewsbeat

Gemi sahipleri rekor bir sipariş furyasıyla yanıt verdi; sadece 2026'da 200'den fazla VLCC için sözleşme imzalandı. Ancak Reuters'a göre teslimatların çoğu 2028 ve 2029 yıllarına kadar planlanmıyor. Bu uyumsuzluk, MSI, Braemar ve Breakwave Advisors analistlerini, bugünkü patlamanın yarının arz fazlasına dönüşebileceği konusunda uyarmaya itti.energynewsbeat

Belirsiz Bir Son

JPMorgan'ın ↘ 0.84% emtia masası bu hafta, Wall Street'in en yakından izlenen enerji ekiplerinden biri için nadir bir itirafta bulunarak artık temel bir petrol görünümü sunmadığını açıkladı. Analist Natasha Kaneva, Reuters'a göre Hürmüz'ün yeniden açılmasını sağlaması beklenen ekonomik kırmızı çizgilerin (100 doların üzerinde ham petrol, galon başına 5 dolara yakın benzin, yüzde 5'in üzerinde 10 yıllık Hazine tahvil getirisi) hepsinin aşıldığını ancak bir çözüm bulunamadığını yazdı. Banka, Eylül ayı Brent petrolü için adil değeri yaklaşık 90 dolar olarak belirledi; 106 dolar civarındaki fiyatlar ile bu farkı, piyasanın daha fazla kesinti riskini fiyatlamasına bağladı.reuters+1

Servis ve yeniden yönlendirme sistemi bozulana veya darboğazlar yeniden açılana kadar, navlun oranları kimin petrol alıp kimin alamayacağı konusunda belirleyici kısıt olmaya devam edecek.