Hürmüz krizi LNG akışını %92 düşürdü: Petrol alternatif rotalara yöneldi

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kriz, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretine petrolden çok daha ağır bir darbe indirdi. Bu durum LNG tedarik zincirindeki yapısal hassasiyetleri gözler önüne sererken Katar gibi büyük ihracatçıları kargolarını pazara ulaştırma imkanından neredeyse tamamen yoksun bıraktı.

Caspian Post'un Anadolu Ajansı'na dayandırdığı habere göre, ABD Enerji Bilgi Yönetimi (EIA) verileri boğazdan geçen LNG akışının 2025'in dördüncü çeyreğindeki günlük 10,5 milyar kübik ayaktan 2026'nın ikinci çeyreğinde sadece 0,8 milyar kübik ayağa düşerek %92 azaldığını gösteriyor. Aynı dönemde petrol akışı ise günlük 21,6 milyon varilden 4,9 milyon varile gerileyerek %77 düştü. 29 Ağustos ile biten haftada su yolundan hiçbir LNG tankeri geçmezken sadece dört ham petrol tankeri geçiş yaptı.caspianpost

LNG Neden Daha Ağır Darbe Aldı

Bu ayrışmanın temelinde esneklik yatıyor. Başta Suudi Arabistan olmak üzere petrol üreticileri, sevkiyatları alternatif altyapılar üzerinden yönlendirebildi. Suudi Arabistan'ın ham petrolü Doğu-Batı Boru Hattı üzerinden Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na aktarmasıyla Babilmendep Boğazı'ndan geçen akış günlük 5,4 milyon varilden 8,1 milyon varile yükseldi.caspianpost

LNG ihracatçılarının ise böyle bir seçeneği bulunmuyor. Katar'ın ihracat tesisleri Ras Laffan'da yoğunlaşmış durumda ve deniz yoluyla taşınan tüm LNG'nin Hürmüz'den geçmesi gerekiyor. Calypso Commodities LNG uzmanı Mehdy Touil, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, LNG tankerlerinin sigorta açısından risk toleransı daha düşük olan özel kriyojenik gemiler olduğunu ve Katar'ın onlarca yıllık ihracat altyapısının başka bir yere taşınamayacağını belirtti. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu, mart ve haziran ayları arasında 300'den fazla Katar LNG kargosunun kaybolduğunu tahmin ediyor.caspianpost

Büyüyen Ekonomik Baskı

Bu aksama artık Körfez ülkelerinin finansal dayanıklılığını test ediyor. Fitch Ratings, boğazdan geçişlerin 2027'nin büyük bölümünde kapalı kalması durumunda kredi risklerinin artabileceği uyarısında bulundu. Euronews'e göre Katar'ın kriz süresince gaz satışlarında yaklaşık 24 milyar dolar kaybettiği tahmin ediliyor.newarab+1

Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 4.64%, ABD ve İran'ın ticari gemilere yönelik yeni saldırı dalgasının ardından boğazdan geçen gemilerin 10 günlük hareketli ortalamasının cuma günkü 15'in üzerindeki seviyeden pazar günü 10'a gerilediğini bildirdi. Ham petrol tankerleri için savaş riski primleri, çatışma öncesinde gemi değerinin yaklaşık %0,25'i seviyesindeyken ağustos ayında %7,5 ile %12,5 arasına fırlayarak bir çok seferi ticari açıdan imkansız hale getirdi.reuters+1

Hızlı Bir Çözüm Yok

Kaybedilen LNG hacimlerini diğer tedarikçilerden karşılamak son derece zor. Dünya genelindeki sıvılaştırma tesislerinin çoğu halihazırda kapasitelerinin üzerinde veya tam kapasiteyle çalışıyor, yeni ihracat terminalleri inşa etmek ise yıllar alacak. Dünya Bankası, haziran ayında kapanmanın doğal gaz fiyat endeksini tek bir ayda %24 yükselttiğini kaydetti. Boğazın altı aydan uzun süredir fiilen kapalı kalmasıyla birlikte, küresel enerji piyasalarının karşı karşıya olduğu soru artık aksamanın LNG ticaretini biçimlendirip biçimlendirmeyeceği değil, bu değişimin ne kadar kalıcı olacağıdır.blogs.worldbank+1