Güneş’in en detaylı görüntüleri plazma girdaplarını ortaya çıkardı

Bilim insanları, Güneş yüzeyinin şimdiye kadar çekilmiş en yüksek çözünürlüklü görüntülerini yakalayarak türbülanslı, girdap benzeri plazma yapılarını gözler önüne serdi ve en yakın yıldızımızda işleyen, uzun süredir teorize edilen fiziksel bir sürecin ilk doğrudan kanıtını sundu. Çarşamba günü Nature dergisinde yayımlanan bulgular, dünyanın en güçlü güneş teleskobu olan Hawaii'deki Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu kullanılarak elde edildi.washingtonpost+1

70 Mil Öteden Bir Yaban Mersini

14 Nisan 2025 tarihinde çekilen görüntüler, yaklaşık 20 kilometrelik bir uzamsal çözünürlüğe ulaşıyor; bu, Güneş yüzeyindeki özellikleri 70 mil öteden bir yaban mersini görmekle eşdeğer bir netlikte ayırt edebilmek anlamına geliyor. Video görüntüleri, yüzeyin altından yükselen ve soğuduktan sonra tekrar yıldızın içine batan süper ısınmış materyallerle birlikte sıcak plazma girdaplarının hareketini gösteriyor.newscientist+1

Ulusal Güneş Gözlemevi'nde kıdemli bir bilim insanı olan Friedrich Wöger, "Meslektaşlarımla oturup bu görüntülere ilk kez baktığımızda, Kelvin-Helmholtz desenlerini hemen tanıdık ve çok heyecanlandık" dedi.gizmodo

Makale, fotosferde görülen detaylı bozulmaların ve girdapların, iki farklı hızda hareket eden akışkanın sınırlarında dalga desenleri oluşturmasıyla meydana gelen Kelvin-Helmholtz kararsızlığı adlı bir süreçten kaynaklandığına dair ilk ampirik kanıtı sunuyor. Bu etki bazen Dünya'nın bulutlarında da görülüyor ve Güneş'te de var olması bekleniyordu ancak şimdiye kadar doğrudan gözlemlenememişti.washingtonpost+1

Güneş Bilimi İçin Çıkarımlar

Çalışmada yer almayan Lockheed Martin ↘ 1.99% Güneş ve Astrofizik Laboratuvarı'ndan fizikçi Vanessa Polito, "Önceki gözlemler bu özellikleri ayırt edecek keskinlikten yoksundu, bu da Güneş yüzeyinin odak dışı bir fotoğraf gibi çok daha pürüzsüz görünmesine neden oluyordu" dedi.washingtonpost

Araştırmacıları şaşırtan şey, desenlerin sadece izole ceplerde değil, görüş alanlarının her yerinde ortaya çıkmasıydı. Kelvin-Helmholtz girdapları, özellikle güneş lekelerinin yakınında, 500 ila 2.000 kilometre çapındaki yükselen plazma hücreleri olan granüllerin sınırları boyunca oluşuyor.newscientist+1

Koronal Isınma Gizemi

Bu keşif, güneş fiziğinin kalıcı bulmacalarından birini çözmeye yardımcı olabilir: Güneş'in dış atmosferi veya korona, neden görünür yüzeyinden çok daha sıcaktır? Çalışmada yer almayan Exeter Üniversitesi'nden fizikçi Andrew Hillier, çalışmanın en büyük öneminin muhtemelen koronal ısınma üzerindeki etkilerinde yattığını, çünkü bu kararsızlığın manyetik enerjiyi koronaya daha kolay dağılabilecek ölçeklerde enjekte edebileceğini söyledi.washingtonpost

"Artık diğer tüm mekanizmalar, Kelvin-Helmholtz kararsızlığının fotosferde var olduğu gerçeğine dayanarak analiz edilebilir" dedi Wöger. Bu keşfin ardından araştırmacılar, kararsızlık desenlerini haritalamak ve Güneş'in manyetik alanının gücünü ölçmek için Inouye teleskobunu kullanmayı planlıyor.gizmodo+1