Արեգակի ամենամանրամասն լուսանկարները բացահայտել են պլազմային հորձանուտներ

Գիտնականները ստացել են Արեգակի մակերևույթի երբևէ արված ամենաբարձր լուծաչափով լուսանկարները, որոնք բացահայտում են պլազմային տուրբուլենտ հորձանուտներ և տալիս են մեր ամենամոտ աստղի վրա տեղի ունեցող վաղուց տեսականորեն հիմնավորված ֆիզիկական գործընթացի առաջին ուղղակի ապացույցը։ Չորեքշաբթի օրը Nature ամսագրում հրապարակված արդյունքները ստացվել են Հավայան կղզիներում գտնվող Դանիել Կ. Ինոուեի արևային աստղադիտակի միջոցով, որն աշխարհի ամենահզոր արևային աստղադիտակն է:washingtonpost+1

Հապալաս 70 մղոն հեռավորությունից

2025 թվականի ապրիլի 14-ին արված լուսանկարներն ունեն մոտ 20 կիլոմետր տարածական լուծաչափ, ինչը բավարար է Արեգակի մակերևույթի վրա այնպիսի մանրամասներ տեսնելու համար, որոնք համարժեք են 70 մղոն հեռավորությունից հապալաս նկատելուն։ Տեսանյութում երևում են տաք պլազմայի հորձանուտները, որոնք հոսում են, երբ գերտաքացած նյութը բարձրանում է մակերևույթի տակից և սառչելով՝ նորից իջնում աստղի ընդերք:newscientist+1

«Երբ ես գործընկերներիս հետ նստած առաջին անգամ նայում էի այս պատկերներին, մենք անմիջապես ճանաչեցինք Քելվին-Հելմհոլցի այս օրինաչափությունները և միանգամից հուզվեցինք», — ասել է Ազգային արևային աստղադիտարանի ավագ գիտաշխատող և աստղադիտակի գործիքային ծրագրի գիտնական Ֆրիդրիխ Վյոգերը:gizmodo

Հոդվածում ներկայացված են առաջին էմպիրիկ ապացույցները, որ ֆոտոսֆերայում տեսանելի մանրամասն խանգարումներն ու հորձանուտները ստեղծվում են Քելվին-Հելմհոլցի անկայունություն կոչվող գործընթացի միջոցով, որը տեղի է ունենում, երբ տարբեր արագությամբ շարժվող երկու հեղուկներ իրենց սահմանին ալիքային օրինաչափություններ են ստեղծում։ Այս էֆեկտը երբեմն տեսանելի է Երկրի ամպերում և կանխատեսվում էր, որ գոյություն ունի Արեգակի վրա, բայց մինչ այժմ ուղղակիորեն չէր դիտարկվել:washingtonpost+1

Հետևանքները արևային գիտության համար

«Նախկին դիտարկումներին պակասում էր սրությունը՝ այս առանձնահատկությունները տարբերակելու համար, ինչի պատճառով արևային մակերևույթը թվում էր շատ ավելի հարթ, գրեթե ինչպես անֆոկուս լուսանկարը», — ասել է Lockheed Martin ↗ 0.45% արևային և աստղաֆիզիկական լաբորատորիայի ֆիզիկոս Վանեսա Պոլիտոն, որը չի մասնակցել հետազոտությանը:washingtonpost

Հետազոտողներին զարմացրեց այն փաստը, որ օրինաչափությունները հայտնվում էին դիտարկման ողջ դաշտում, այլ ոչ թե առանձին հատվածներում։ Քելվին-Հելմհոլցի հորձանուտները ձևավորվում են գրանուլների՝ 500-ից 2000 կիլոմետր տրամագծով բարձրացող պլազմայի բջիջների սահմաններին, հատկապես արևային բծերի մոտ:newscientist+1

Կորոնայի տաքացման առեղծվածը

Այս հայտնագործությունը կարող է օգնել լուծել արևային ֆիզիկայի երկարատև հանելուկներից մեկը՝ ինչու է Արեգակի արտաքին մթնոլորտը կամ կորոնան շատ ավելի տաք, քան նրա տեսանելի մակերևույթը։ Էքսետերի համալսարանի ֆիզիկոս Էնդրյու Հիլիերը, որը չի մասնակցել հետազոտությանը, ասել է, որ աշխատանքի ամենամեծ նշանակությունը հավանաբար կորոնայի տաքացման վրա դրա ազդեցությունն է, քանի որ անկայունությունը կարող է մագնիսական էներգիան ներարկել կորոնա այնպիսի մասշտաբներով, որոնք ավելի հեշտ է ցրել:washingtonpost

«Այժմ բոլոր այլ մեխանիզմները կարող են վերլուծվել այն փաստի հիման վրա», որ Քելվին-Հելմհոլցի անկայունությունը գոյություն ունի ֆոտոսֆերայում, ասել է Վյոգերը։ Այս հայտնագործությունից հետո հետազոտողները ծրագրում են օգտագործել Ինոուեի աստղադիտակը՝ անկայունության օրինաչափությունները քարտեզագրելու և Արեգակի մագնիսական դաշտի ուժը չափելու համար:gizmodo+1