Ítarlegustu myndir af sólinni sýna iðustrauma í plasma

Vísindamenn hafa náð myndum í hæstu upplausn sem tekin hefur verið af yfirborði sólarinnar. Myndirnar sýna ólgandi, iðukennd mannvirki í plasma og veita fyrstu beinu sönnunina fyrir eðlisfræðilegu ferli sem lengi hefur verið kennt við á næstu stjörnu okkar. Niðurstöðurnar, sem birtar voru á miðvikudag í tímaritinu Nature, fengust með Daniel K. Inouye sólsjónaukanum á Hawaii, sem er öflugasti sólsjónauki heims.washingtonpost+1 ## Bláber í 110 kílómetra fjarlægð Myndirnar, sem teknar voru 14. apríl 2025, ná um 20 kílómetra upplausn, sem er nógu nákvæmt til að greina smáatriði á yfirborði sólarinnar sem jafngildir því að sjá bláber í 110 kílómetra fjarlægð. Myndbandsupptökur sýna iðustrauma af heitu plasma sem flæða fram og aftur þegar ofhitað efni rís neðan frá yfirborðinu og sekkur aftur inn í iðrum stjörnunnar við kólnun.newscientist+1 "Þegar ég sat þar með samstarfsmönnum mínum og við skoðuðum þessar myndir í fyrsta skipti, þá þekktum við strax þessi Kelvin-Helmholtz mynstur og við urðum mjög spenntir," sagði Friedrich Wöger, yfirvísindamaður hjá National Solar Observatory og tækjaprógrammsstjóri sjónaukans.gizmodo Greinin kynnir fyrstu raunprófuðu sönnunina fyrir því að þær truflanir og iðustraumar sem sjást á ljóshvolfinu séu skapaðir af ferli sem kallast Kelvin-Helmholtz óstöðugleiki, sem á sér stað þegar tveir vökvar á mismunandi hraða skapa bylgjumynstur við mörk sín. Áhrifin sjást stundum í skýjum jarðar og var spáð að þau væru til á sólinni en höfðu aldrei sést beint fyrr en nú.washingtonpost+1 ## Áhrif á sólarvísindi "Fyrri athuganir skorti skerpu til að greina þessa eiginleika, sem gerði það að verkum að yfirborð sólarinnar virtist mun sléttara, næstum eins og ljósmynd sem er úr fókus," sagði Vanessa Polito, eðlisfræðingur hjá Lockheed Martin ↗ 0.45% Solar and Astrophysics Laboratory sem tók ekki þátt í rannsókninni.washingtonpost Það sem kom vísindamönnum á óvart var að mynstrin birtust alls staðar á sjónsviðinu, ekki bara í afmörkuðum blettum. Kelvin-Helmholtz iðustraumarnir myndast meðfram mörkum kornanna, sem eru frumur af rísandi plasma á milli 500 og 2.000 kílómetra í þvermál, sérstaklega nálægt sólblettum.newscientist+1 ## Ráðgátan um hitun kórónunnar Uppgötvunin gæti hjálpað til við að leysa eina af viðvarandi ráðgátum sólar eðlisfræðinnar: hvers vegna ytri lofthjúpur sólarinnar, eða kórónan, er mun heitari en sýnilegt yfirborð hennar. Andrew Hillier, eðlisfræðingur við University of Exeter sem tók ekki þátt í rannsókninni, sagði að mesta mikilvægi verksins lægi líklega í áhrifum þess á hitun kórónunnar, þar sem óstöðugleikinn gæti dælt segulorku inn í kórónuna á mælikvarða sem auðveldara er að dreifa.washingtonpost "Hægt er að greina alla þessa aðra vélbúnaði út frá þeirri staðreynd" að Kelvin-Helmholtz óstöðugleiki sé til á ljóshvolfinu, sagði Wöger. Í kjölfar þessarar uppgötvunar ætla vísindamenn að nota Inouye sjónaukann til að kortleggja óstöðugleikamynstur og mæla styrk segulsviðs sólarinnar.gizmodo+1