Girişim şirketi gezegeni yılda 10 milyar dolara soğutabileceğini iddia ediyor: Bilim insanları tepkili

İsrail-ABD ortaklı bir girişim şirketi, güneş ışığını yansıtmak için atmosfere küçük parçacıklar püskürterek gezegeni yılda 10 milyar dolara soğutabileceğini iddia ediyor. Ancak bilim insanları, bu teknolojinin küresel iklim sistemini hiçbir deneyin öngöremeyeceği şekillerde bozabileceği konusunda uyarıyor.

2023 yılında İsrail hükümetinde görev yapmış iki eski nükleer fizikçi tarafından kurulan Stardust Solutions, güneşi karartarak küresel sıcaklıkları yapay olarak düşürmeyi amaçlayan tartışmalı bir yaklaşım olan güneş jeomühendisliği alanındaki en önde gelen şirketlerden biri. CNN'e göre şirket, yatırımcılardan 75 milyon dolar toplayarak bu alanda en çok fonlanan girişim oldu.cnn

Teknoloji

Bu konsept doğayı taklit ediyor. Filipinler'deki Pinatubo Yanardağı 1991 yılında patladığında, atmosfere gezegeni bir yılı aşkın bir süre boyunca yaklaşık 0,5 santigrat derece soğutmaya yetecek kadar kükürt dioksit püskürtmüştü. Asit yağmurlarına ve ozon tabakasının incelmesine yol açabilen kükürt dioksit yerine Stardust, iki alternatif parçacık türü geliştirdi: Biri yaygın bir gıda katkı maddesi olan amorf silikadan, diğeri ise silika kaplı kalsiyum karbonat çekirdeğinden oluşuyor.wtop+1

Şirketin CEO'su Yanai Yedvab CNN'e yaptığı açıklamada, salınan her bir milyon ton parçacığın, uygulama başına yaklaşık 10 milyar dolar maliyetle yaklaşık 0,5 santigrat derecelik bir soğuma sağlayacağını söyledi. Parçacıklar atmosferden düştükçe her yıl yenilenmesi gerekecek. Şirket bu yılın başlarında, parçacık tasarımlarını ve dağıtım sistemlerini detaylandıran ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş altı akademik makale yayımladı.politico+2

Bilim İnsanlarından Uyarılar

Araştırmacılar bu duruma sert itirazlarda bulunuyor. Oxford Üniversitesi'nde gezegen fiziği profesörü olan Raymond Pierrehumbert, "Tüm dünya tehlikedeyken, risk sermayedarlarının kâr elde etme ihtiyaçları, eğer bir şey uygulanacaksa bunun ne olacağına dair kararlara kesinlikle dahil edilmemelidir" dedi.wtop

Chicago Üniversitesi'nde jeofizik bilimleri profesörü ve bu alanda önde gelen araştırmacılardan biri olan David Keith, Stardust'ın "kendi parçacıklarının risklerinin kükürte kıyasla daha düşük olduğundan emin olduklarını söyleyerek büyük bir iddiada bulunduğunu" belirtti. Endişeler arasında, parçacıkların atmosferdeki zararlı metalleri veya insanların daha sonra soluyabileceği diğer maddeleri emmesi olasılığını ifade eden "otostopçu hipotezi" de yer alıyor.mezha+1

Eleştirmenler için belki de en endişe verici olanı, "sonlandırma şoku" ihtimali. Güneş jeomühendisliği uygulamaya konulup ardından aniden durdurulursa, baskılanan ısınma birkaç yıl içinde hızla ortaya çıkabilir ve potansiyel olarak kademeli ısınmadan çok daha kötü bir iklim krizine yol açabilir.wtop

Yönetim ve Etik

Stardust şu ana kadar çalışmalarını laboratuvar testleriyle sınırlı tuttu. Şirket, önümüzdeki yıllarda yalnızca doğrudan hükümet denetimi altında açık hava deneylerine başlamayı umduğunu söylüyor. Yine de Washington Üniversitesi'nde atmosfer bilimleri doçenti olan Sarah Doherty, "mevcut bilim, belirli yaklaşımlar üzerine finansal bahisler oynamayı veya toplumu bu yaklaşımlara yönlendirmeyi desteklemiyor" dedi.wtop

Bu tür bir teknolojinin uygulanıp uygulanmayacağına, ne zaman ve nasıl uygulanacağına kimin karar vereceği sorusu henüz çözülmüş değil. "Güneş mühendisliğinin uygulanıp uygulanmayacağı, ne zaman ve nasıl uygulanacağı konusundaki kararların yoksul ülkeler tarafından değil, zengin ülkeler ve özel yatırımcılar tarafından alınacağından endişe ediyorum" dedi Bristol Üniversitesi'nde küresel yönetim profesörü olan Chukwumerije Okereke.wtop