Çinli bilim insanları Nepal’deki ölümcül seli iklim kaynaklı buzul erimesine bağladı

Tibet-Nepal sınırında 26 Ağustos'ta meydana gelen felaket niteliğindeki ani sel, Nepal'de en az 1355, Tibet'te ise 43 kişinin ölümüne neden oldu ve yaklaşık 5000 kişi hala kayıp. Kurtarma çalışmaları devam ederken, Çinli iklim bilimcileri felaketi doğrudan küresel ısınma ve Qinghai-Tibet Platosu'ndaki buzulların hızlanan çekilmesiyle ilişkilendirerek dünyanın en yoğun nüfuslu dağlık bölgesinin geleceği hakkında acil soruları gündeme getiriyor.wikipedia+1

Buzul Çöküşü ve Yıkım Zinciri

Felaket, Nepal-Çin sınırı yakınındaki yüksek rakımlı bir yamaçtan kopan, 1 ila 1.3 kilometre genişliğinde olduğu tahmin edilen devasa bir buzul ve kaya kütlesinin, Bhote Koshi'nin bir kolu olan Lhende Khola'ya düşmesiyle başladı. Buz, kaya, enkaz ve geçici nehir tıkanıklığını içeren bu sel dalgası, Nepal'deki Trishuli Nehri boyunca 72 kilometrelik bir hat üzerindeki yerleşim yerlerini yıktı, Çin tarafındaki Gyirong sınır kontrol noktasını yok etti ve nehrin aşağısındaki düzinelerce köyü harap etti.carboncopy+1

Çin Bilimler Akademisi Dağ Tehlikeleri ve Çevre Enstitüsü Direktörü Kang Shichang, Çin'de yayınlanan The Paper gazetesine verdiği demeçte, Qinghai-Tibet Platosu'ndaki buzulların son altmış yılda alan olarak yaklaşık yüzde 24 oranında küçüldüğünü söyledi. Bu düşüş, buzul alanının aynı dönemde yaklaşık yüzde 40 oranında azaldığı güney Himalayalar'da daha keskin oldu. Kang, bu çekilmeyi öncelikle küresel ısınmaya bağladı.alwihdainfo+1

Aynı enstitüden araştırmacı Nie Yong, platonun şu anda 1100 kilometrekareden fazla alanı kaplayan 14.000'den fazla buzul gölüne ev sahipliği yaptığını ve göl alanının yıllık yaklaşık yüzde 1 oranında genişlediğini belirtti. Nie, "Sürekli genişleyen bu göller, yüksek rakımlı bölgelerdeki jeolojik afet risklerinin birincil kaynağı haline geldi" dedi.nationalheraldindia+1

Hidroelektrik ve Altyapı İnceleme Altında

Sel, Trishuli Nehri boyunca yaklaşık 430 megavat elektrik üreten 12 hidroelektrik projesine zarar verdi. Felaket ayrıca, Çin'in Brahmaputra Nehri üzerinde planladığı ve yaklaşık 60 gigavat kapasitesiyle dünyanın en büyük hidroelektrik tesisi olması hedeflenen mega baraj projesine yönelik incelemeleri de yeniden alevlendirdi. Eleştirmenler, buzulların çekildiği ve yamaçların dengesizleştiği bir bölgede devasa altyapılar inşa etmenin Nepal, Hindistan ve Bangladeş'teki aşağı havza nüfusları için derin riskler oluşturduğunu savunuyor.eco-business+2

Çin Tibet Özerk Bölgesi Meteoroloji Gözlemevi Başkanı Sun Xiaoguang, sıcaklıklar artmaya devam ettikçe Tibet'in daha aşırı hava olayları görebileceği konusunda uyardı. Sun, PTI'ya verdiği demeçte, "İzlemelerimize göre, kısa süreli yağış günlerini, yağış düzenindeki dengesizliği ve Tibet'teki sıcaklık artışını görebiliyoruz" dedi.nationalheraldindia

İklim Adaleti ve Himalayaların Yükü

The Revelator'da kaleme aldığı yazıda Nepalli çevre çalışanı Pradeep Majgaiyan, felaketi bir iklim adaleti meselesi olarak çerçeveledi: "Ortalama bir Amerikalı, ortalama bir Nepalliden 20 kat daha fazla karbondioksit üretiyor" diye yazan Majgaiyan, ısınmaya en az katkıda bulunanların en kötü sonuçlara katlandığını savundu.whowhatwhy

Uzmanlar, sorunun Nepal'in çok ötesine uzandığını vurguluyor. Atria Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Hindistan Yer Bilimleri Bakanlığı eski kıdemli bilim insanı Madhavan Rajeevan, "buzulların siyasi sınırları tanımadığını" belirterek Hindistan, Nepal ve Çin'i kapsayan entegre bir çoklu tehlike izleme sistemi çağrısında bulundu. Nepal'in büyük siyasi partileri, Çin ile gerçek zamanlı veri paylaşımı ve sınırın Çin tarafındaki yüksek riskli buzul göllerinin ortak incelenmesi de dahil olmak üzere afet diplomasisi önerdi; ancak bu iş birliği şimdilik büyük ölçüde temenni aşamasında kalıyor.carboncopy+1