ძველი ისტორია

აგვისტო 5, 2026
ხელოვნება და კულტურა
1 წთ

ძველ სარდისში 2 500 წლის მარმარილოს ქანდაკება აღმოაჩინეს

დასავლეთ თურქეთში, ძველი ქალაქის, სარდისის გათხრებისას არქეოლოგებმა ახალგაზრდა კაცის მონუმენტური მარმარილოს ქანდაკება იპოვეს, რომელიც დაახლოებით 2 500 წლით თარიღდება. ოფიციალურმა პირებმა ეს ფაქტი ანატოლიურ არქეოლოგიაში ბოლო დროის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან აღმოჩენად შეაფასეს.

ეგვიპტემ ალექსანდრიის მახლობლად ოქროს არტეფაქტებით სავსე, 2000 წლის წინანდელი დალუქული სამარხები აღმოაჩინა

ეგვიპტის ტურიზმისა და სიძველეთა სამინისტრომ შაბათს განაცხადა მარინა ელ-ალამეინის არქეოლოგიურ ძეგლზე აქამდე უცნობი 18 ბერძნულ-რომაული სამარხის აღმოჩენის შესახებ, რომელიც ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ალექსანდრიიდან დასავლეთით დაახლოებით 100 კილომეტრში მდებარეობს. აღმოჩენებს შორისაა დალუქული 2,5 მეტრიანი გრანიტის სარკოფაგი, რომელიც, სავარაუდოდ, თითქმის ორი ათასწლეულის…

სტოუნჰენჯის 5000 წლის „პროტოტიპი“ 3 მილის მოშორებით აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა გამოაცხადეს 5000 წლის ხის სტრუქტურის აღმოჩენის შესახებ ბულფორდის მახლობლად, უილტშირში, სტოუნჰენჯიდან სულ რაღაც ხუთი კილომეტრის მოშორებით. მათი აზრით, ეს სტრუქტურა შესაძლოა საკულტო ქვის წრის მზებუდობის ორიენტირების ადრეულ „პროტოტიპს“ წარმოადგენდა.

დეკემბერი 18, 2025
ხელოვნება და კულტურა
2 წთ

პომპეის მსხვერპლნი 79 წელს მომხდარი სასიკვდილო ამოფრქვევისას მძიმე შალის ტანსაცმელს ატარებდნენ

79 წელს ვესუვის კატასტროფული ამოფრქვევის მსხვერპლნი სიკვდილის მომენტში სქელ შალის ტუნიკებსა და მოსასხამებს ატარებდნენ. ახალმა კვლევამ კვლავ გააჩაღა დებატები იმის შესახებ, მოხდა თუ არა ეს კატასტროფა აგვისტოს ცხელ დღეს თუ შემოდგომის უფრო გრილ ამინდში.

ვალენსიის უნივერსიტეტის არქეოლოგ ლიორენს ალაპონტის კვლევის თანახმად, რომელმაც პომპეიდან აღებული 14 თაბაშირის ანაბეჭდი გააანალიზა, 79 წელს ვესუვის ამოფრქვევის მსხვერპლნი სიკვდილის მომენტში მძიმე შალის ტუნიკებსა და მოსასხამებში იყვნენ გამოწყობილნი.yahoo+2

აღმოჩენამ კვლავ გააჩაღა კამათი იმის შესახებ, მოხდა თუ არა კატასტროფა უჩვეულოდ ცივ ამინდში, თუ შალი ვულკანური აირებისა და ფერფლისგან იცავდა მათ, თუმცა ზოგიერთი ექსპერტი ამტკიცებს, რომ შალი რომაულ ხანაში უბრალოდ სტანდარტული ტანსაცმელი იყო და ყველა სამოსის დაახლოებით 90%-ს შეადგენდა.yahoo+2

კვლევა ამძაფრებს მიმდინარე დავას ამოფრქვევის თარიღთან დაკავშირებით: პლინიუს უმცროსის ჩანაწერების მიხედვით, ეს 79 წლის 24 აგვისტოს მოხდა, ხოლო არქეოლოგიური მტკიცებულებები, მათ შორის შემოდგომის ხილი და ნაკვერჩხლის სათბურები, უფრო გვიანდელ, შედარებით გრილ თვეზე მიუთითებს.yahoo+2

წყაროები · 52სრული ანგარიში

ნოემბერი 11, 2025
ხელოვნება და კულტურა
1 წთ

პომპეის სწრაფი კვების ობიექტის სამზარეულოში ეგვიპტური ჭურჭელი იპოვეს

არქეოლოგებმა იშვიათი ეგვიპტური ფაიანსის ჭურჭელი მოულოდნელ ადგილას აღმოაჩინეს: პომპეის ანტიკური სწრაფი კვების ობიექტის სამზარეულოში. ეს აღმოჩენა ცხადყოფს ეგვიპტესა და რომის მუშათა კლასებს შორის კულტურული გაცვლის მასშტაბებს იმ ბოლო დღეებში, სანამ ვესუვი ქალაქს 79 წელს დამარხავდა.

არქეოლოგებმა 2023-2024 წლებში ჩატარებული გათხრების დროს პომპეის Regio V-ის რაიონში მდებარე თერმოპოლიუმის (ანტიკური სწრაფი კვების ობიექტი) სამზარეულოში იშვიათი ეგვიპტური ფაიანსის ჭურჭელი აღმოაჩინესgreekreporter+1.
მწვანე-ყვითელი მოჭიქული სიტულა, რომელიც გაფორმებულია ეგვიპტურ სტილში შესრულებული ნადირობის სცენებით და დამზადებულია ალექსანდრიაში, ეგვიპტეში, ქუჩის კვების ობიექტში საკვების კონტეინერად გამოიყენებოდა, თუმცა ასეთი ფუფუნების საგნები ჩვეულებრივ მხოლოდ ელიტურ ბაღებსა და საზეიმო ოთახებში გვხვდებოდაgreekreporter+1.
აღმოჩენა ცხადყოფს, რომ კულტურული გაცვლა ეგვიპტურ და რომაულ საზოგადოებებს შორის ელიტარულ ფენებს გასცდა და მუშათა კლასის დაწესებულებებსაც შეეხო, რადგან თერმოპოლიუმი ემსახურებოდა იმ მცხოვრებლებს, რომლებსაც საკუთარი სამზარეულო არ გააჩნდათ, სანამ ქალაქი 79 წელს ვესუვის ამოფრქვევამ გაანადგურაeuronews+1.
გაბრიელ ცუხტრიგელმა, პომპეის არქეოლოგიური პარკის დირექტორმა, აღნიშნა, რომ ეს აღმოჩენა გვიჩვენებს, თუ როგორ ჩნდებოდა გემოვნებისა და რელიგიური იდეების მობილობის მოწმე საგნები "ადგილობრივი საზოგადოების ქვედა-საშუალო დონეზეც კი"euronews+1.
კონსერვაციის ჯგუფები ჭურჭელზე ნარჩენების ანალიზს ატარებენ, ხოლო გათხრების შედეგად ასევე გამოვლინდა დამხმარე ოთახები, მათ შორის პირველ სართულზე მდებარე სამზარეულო და ზედა სართულის ბინა, სადაც სავარაუდოდ მაღაზიის მენეჯერები ცხოვრობდნენgreekreporter+1.

წყაროები · 50სრული ანგარიში

სექტემბერი 3, 2025
ხელოვნება და კულტურა
2 წთ

პერუს ტაძრის ტერიტორიაზე 4000 წლის 3D ფრინველის ფრესკა აღმოაჩინეს

პერუელმა არქეოლოგებმა ჩრდილოეთ პერუში, ლა ლიბერტადის რეგიონში, უაკა იოლანდას ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს 4000 წლის წინანდელი უნიკალური სამგანზომილებიანი ფრესკა. მკვლევარები მას "უპრეცედენტო აღმოჩენას" უწოდებენ, რომელიც იშვიათი შესაძლებლობაა სამხრეთ ამერიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე არსებული უძველესი კომპლექსური საზოგადოებების გასაცნობად. 2025 წლის ივლისში აღმოჩენილი მრავალფეროვანი…

არქეოლოგებმა პერუში აღმოაჩინეს 4000 წლის წინანდელი უნიკალური სამგანზომილებიანი ფრესკა ლა ლიბერტადის რეგიონში, უაკა იოლანდას (Huaca Yolanda) ტერიტორიაზე, რომელზეც გამოსახულია მასიური მტაცებელი ფრინველი ალმასისებრი მოტივებით, შესრულებული კაშკაშა ლურჯ, წითელ, ყვითელ და შავ ფერებშიthemorningnews+1.
6 მეტრის სიგრძისა და 2,9 მეტრის სიმაღლის ფრესკა მიეკუთვნება ფორმაციულ პერიოდს (ძვ. წ. 2000-1000 წწ.) და აღმოჩენილი იქნა ივლისში, არქეოლოგ ანა სესილია მაურისიოს ხელმძღვანელობით, პერუს პონტიფიკალური კათოლიკური უნივერსიტეტის გუნდის მიერthemorningnews+1.
ნამუშევარი ასახავს თევზებს, სათევზაო ბადეებს, ვარსკვლავებსა და მითოლოგიურ არსებებს, რაც იშვიათი შესაძლებლობაა სანაპირო თემების მსოფლმხედველობის გასაცნობად და მკვლევარების მიერ შეფასებულია, როგორც "ნამდვილად უპრეცედენტო აღმოჩენა" გამორჩეული მხატვრული ტექნიკითthemorningnews+1.
ფრესკა, სავარაუდოდ, ამშვენებდა ფორმაციული პერიოდის ტაძრის ინტერიერს, სადაც შამანები და ქურუმები უმაღლეს სოციალურ ფენას წარმოადგენდნენ და მცენარეებისა და ასტრონომიის გამოყენებით ხელმძღვანელობდნენ თემებსthemorningnews.
ტერიტორიას ამჟამად ემუქრება სოფლის მეურნეობის, მშენებლობისა და მძარცველების საფრთხე, რის გამოც მაურისიო მოუწოდებს პერუს კულტურის სამინისტროსა და მემკვიდრეობის დაცვის ორგანიზაციებს ოფიციალური დაცვისკენ, რათა შეინარჩუნონ ეს იშვიათი ფანჯარა უძველესი ცივილიზაციებისკენthemorningnews+1.

წყაროები · 26სრული ანგარიში

აგვისტო 12, 2025
ხელოვნება და კულტურა
2 წთ

თურქეთში უნიკალური დიზაინის მქონე ძველი რომაული ასამბლეის შენობა აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა, რომლებიც მუშაობენ სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში, ძველ ქალაქ ლაოდიკეაში, აღმოაჩინეს 2000 წლის წინანდელი ასამბლეის შენობა არაჩვეულებრივი არქიტექტურული მახასიათებლებით, რომლებიც რეგიონში აქამდე არასდროს უნახავთ. 2025 წლის გათხრების სეზონის განმავლობაში გაკეთებული ეს საოცარი აღმოჩენა ცხადყოფს სტრუქტურას ხუთკუთხა გარე კედლებითა და ექვსკუთხა ინტერიერის დიზაინით,…

არქეოლოგებმა სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში, ლაოდიკეაში, აღმოაჩინეს 2050 წლის წინანდელი რომაული ასამბლეის შენობა უნიკალური ხუთკუთხა გარე კედლითა და ექვსკუთხა ინტერიერის დიზაინით, რაც აქამდე არასდროს ყოფილა დოკუმენტირებული ძველ ანატოლიაშიarkeonews+1.
სტრუქტურა, რომელიც თარიღდება ძვ.წ. I საუკუნის ბოლო პერიოდით, იმპერატორ ავგუსტუსის მმართველობის ხანით, ემსახურებოდა როგორც ადმინისტრაციულ და სასამართლო ცენტრს, რომელიც მართავდა ლაოდიკეასა და მის გარშემო არსებულ შვიდიდან ათამდე ქალაქს ახ.წ. VII საუკუნემდეarkeonews+1.
შენობა იტევდა 600-800 საბჭოს წევრს 17 დასაჯდომ იარუსზე, ხოლო ასამბლეის ლიდერებისა და წევრების ამოტვიფრული სახელები ცხადყოფს მრავალფეროვან წარმომადგენლობით სისტემას, მათ შორის უხუცესებს, ახალგაზრდებსა და მოქალაქეებსarkeonews+1.
ცენტრალური მჯდომარე ქანდაკება, რომელიც სავარაუდოდ მთავარ მოსამართლეს წარმოადგენს, გამოირჩევა თავით, რომელიც სხეულზე ორი საუკუნით ძველია, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ პორტრეტები იცვლებოდა დროთა განმავლობაში ლიდერების ცვლილებასთან ერთადarchaeology+1.
აღმოჩენა ზრდის ლაოდიკეას არქეოლოგიურ მნიშვნელობას, როგორც რომაული პროვინციის მთავარ დედაქალაქს; საიტი ასევე შეიცავს რომაულ ანატოლიაში ყველაზე დიდ სტადიონს და შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაშიhurriyetdailynews+1.

წყაროები · 32სრული ანგარიში

აგვისტო 8, 2025
ხელოვნება და კულტურა
2 წთ

გადარჩენილები საუკუნეების განმავლობაში პომპეის ნანგრევებში დასაბრუნებლად ცხოვრობდნენ

არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს ახალი მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებს, რომ გადარჩენილები დაბრუნდნენ პომპეის ნანგრევებში საცხოვრებლად მას შემდეგ, რაც ვეზუვმა ძველი რომაული ქალაქი ახ.წ. 79 წელს დაფარა და ის დროებით ბანაკად აქცია, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში არსებობდა.

ახალი არქეოლოგიური მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ გადარჩენილები და ახალმოსულები დაბრუნდნენ პომპეის ნანგრევებში საცხოვრებლად ახ.წ. 79 წელს ვულკან ვეზუვის ამოფრქვევის შემდეგ, რომელმაც ქალაქის 20 000 მცხოვრებიდან მეხუთედი იმსხვერპლაeuronews+1.
Insula Meridionalis-ის გათხრები ცხადყოფს, რომ ამოფრქვევის შემდგომმა საზოგადოებამ განადგურებული ქალაქი გადააქცია თვითგადარჩენის დროებით დასახლებად, სადაც ზედა სართულებზე ცხოვრობდნენ, ხოლო ქვედა სართულებს ღუმელებითა და წისქვილებით სარდაფებად იყენებდნენeuronews+1.
არაფორმალური დასახლება შედგებოდა გადარჩენილებისგან, რომლებსაც გადასახლების საშუალება არ ჰქონდათ და ახალმოსულებისგან, რომლებიც თავშესაფარს ეძებდნენ ან ნანგრევებიდან ძვირფასი ნივთების ამოღების იმედი ჰქონდათ, და ცხოვრობდნენ რთულ პირობებში ტიპური რომაული ქალაქის ინფრასტრუქტურის გარეშეcbsnews+1.
არქეოლოგიური აღმოჩენები მოიცავს კერამიკის ნამსხვრევებს, მარმარილოს ფრაგმენტებს და ახალშობილის ნეშტსაც კი, რომელიც ახ.წ. 100-200 წლებს შორის პერიოდშია დამარხული, რაც ადასტურებს, რომ სიცოცხლე ამ ადგილას საუკუნეების განმავლობაში გაგრძელდაiflscience.
ეს პოსტაპოკალიფსური საზოგადოება მე-5 საუკუნემდე არსებობდა, როდესაც პოლენას ამოფრქვევამ სავარაუდოდ აიძულა ისინი საბოლოოდ მიეტოვებინათ ქალაქი, თუმცა ხელახალი დასახლების მტკიცებულებებს ხშირად უგულებელყოფდნენ ადრინდელი არქეოლოგები, რომლებიც ცნობილ ფრესკებზე იყვნენ ორიენტირებულნიeuronews+1.

წყაროები · 20სრული ანგარიში

ძველბერძნული სალოცავი პომპეის მახლობლად: 2500 წლის თაფლის აღმოჩენა

ოქსფორდის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა საბოლოოდ ამოხსნეს 70-წლიანი არქეოლოგიური საიდუმლო და დაადასტურეს, რომ პომპეის მახლობლად მდებარე ძველ ბერძნულ სალოცავში, ბრინჯაოს ჭურჭელში აღმოჩენილი წებოვანი ნარინჯისფერ-ყავისფერი ნარჩენი ნამდვილად 2500 წლის თაფლია, რითაც დასრულდა ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარე სამეცნიერო კამათი ამ ნივთიერების ნამდვილი ვინაობის შესახებ. თანამედროვე…

ოქსფორდის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა 70-წლიანი არქეოლოგიური საიდუმლო ამოხსნეს და დაადასტურეს, რომ პომპეის მახლობლად მდებარე ძველ ბერძნულ სალოცავში, ბრინჯაოს ჭურჭელში აღმოჩენილი წებოვანი ნარინჯისფერ-ყავისფერი ნივთიერება ნამდვილად 2500 წლის თაფლიაmiragenews+2.
იტალიაში, პესტუმში მდებარე მიწისქვეშა სალოცავი, რომელიც 1954 წელს აღმოაჩინეს, შეიცავდა რამდენიმე ბრინჯაოს ჭურჭელს ამ იდუმალი ნივთიერებით, რომლის თაფლად იდენტიფიცირებაც 30 წლის განმავლობაში სამმა სხვადასხვა ჯგუფმა ვერ შეძლოmiragenews+2.
თანამედროვე მას-სპექტრომეტრიის მეთოდების გამოყენებით, მკვლევართა ჯგუფმა აღმოაჩინა შაქრები, ორგანული მჟავები და სამეფო ჟელეს ცილები, რაც წინა ანალიზებმა ვერ შეამჩნია და რაც უძველესი თაფლის პირველ ბიომოლეკულურ მტკიცებულებას წარმოადგენსmiragenews+2.
თაფლი, სავარაუდოდ, სალოცავში რელიგიური რიტუალების დროს ფიჭის სახით იყო შეწირული; სალოცავი დაახლოებით ძვ.წ. 520 წლით თარიღდება და უცნობი ღვთაებისადმი იყო მიძღვნილიmiragenews+2.
ეს აღმოჩენა ხაზს უსვამს, თუ როგორ შეუძლია თანამედროვე ანალიტიკურ ტექნიკას არქეოლოგიური კოლექციებიდან საიდუმლოებების ამოხსნა, სადაც თაფლი ძველ ბერძნულ კულტურაში უკვდავების სიმბოლოდ ითვლებოდა და მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა მედიცინაში, რიტუალებსა და კულინარიაშიmiragenews+2.

წყაროები · 47სრული ანგარიში

იელის კვლევამ კალიგულას სამკურნალო მცენარეების ცოდნა გამოავლინა

იელის უნივერსიტეტის ანტიკური ფარმაკოლოგიის პროგრამის ახალი კვლევის თანახმად, იმპერატორ კალიგულას, რომელიც ცნობილია თავისი სისასტიკითა და არაპროგნოზირებადი ქცევით, ასევე გააჩნდა დახვეწილი ცოდნა სამკურნალო მცენარეებისა და ფარმაკოლოგიის, კერძოდ კი, ჰელებორის შესახებ, რაც ეჭვქვეშ აყენებს მის, როგორც მხოლოდ შეშლილი ტირანის, ცალმხრივ აღქმას.

იელის უნივერსიტეტის ახალი კვლევა ცხადყოფს, რომ იმპერატორ კალიგულას, რომელიც ცნობილია თავისი სისასტიკითა და არაპროგნოზირებადი ქცევით, გააჩნდა დახვეწილი ცოდნა სამკურნალო მცენარეებისა და ფარმაკოლოგიის, კერძოდ კი, შხამიანი მცენარე ჰელებორის შესახებnews.artnet+1.
კალიგულას სამედიცინო ცოდნა, სავარაუდოდ, პირადი საჭიროებიდან გამომდინარეობდა, რადგან მას აწუხებდა ეპილეფსია, უძილობა და ფსიქიკური აშლილობა — დაავადებები, რომლებსაც ტრადიციულად ჰელებორის საშუალებებით მკურნალობდნენnews.artnet+1.
მისი ცოდნა დასტურდება მკურნალობის ხანგრძლივობის გააზრებითა და აულუს კორნელიუს ცელსუსის თანამედროვე სამედიცინო ნაშრომების ცოდნითnews.artnet+1.
იმპერატორის ფარმაკოლოგიური ინტერესები შესაძლოა ოჯახური ტრავმით ყოფილიყო განპირობებული, რადგან მიიჩნეოდა, რომ მისი მამა გერმანიკუსი მოწამლეს, რამაც დედამისი, აგრიპინა უფროსი, მცენარეთა თვისებებისა და წამლების შესწავლისკენ უბიძგაnews.artnet.
ანტიკირა, ბერძნული საკურორტო ქალაქი, ანტიკური სამყაროს „მაიოს კლინიკის“ ეკვივალენტად ფუნქციონირებდა, სადაც შეძლებული რომაელები ეძებდნენ სპეციალიზებულ ჰელებორის მკურნალობას, რომელიც სხვაგან მიუწვდომელი იყოnews.artnet+1.

წყაროები · 26სრული ანგარიში

თურქეთში აღმოაჩინეს უძველესი ტაძარი სისხლიანი რიტუალებითა და სამსხვერპლო ქვით

არქეოლოგებმა თურქეთის აღმოსავლეთით, ელაზიღის პროვინციაში, 6000 წლის ტაძრის კომპლექსი აღმოაჩინეს, რომელიც შეიცავს რიტუალურ სისხლის არხს ადამიანისა და ცხოველის ნაშთებით, ასევე სამსხვერპლო ქვას დანით მიყენებული ნაკვეთებით. ეს აღმოჩენა იშვიათი ინფორმაციის წყაროა გვიანი ქალკოლითისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანის მსხვერპლშეწირვის პრაქტიკის შესახებ ზემო…

არქეოლოგებმა თურქეთის აღმოსავლეთით, ელაზიღის პროვინციაში, 6000 წლის ტაძრის კომპლექსი აღმოაჩინეს, რომელშიც შედის რიტუალური სისხლის არხი ადამიანისა და ცხოველის ნაშთებით, ასევე სამსხვერპლო ქვა დანით მიყენებული ნაკვეთებითgreekreporter+2.
აღმოჩენა ტადიმ ჰოიუღუში (Tadım Höyüğü), 35 მეტრის სიმაღლის არქეოლოგიურ ბორცვზე, ავლენს ზემო ევფრატის აუზში რიტუალური არქიტექტურის ერთ-ერთ უძველეს ნიმუშს, რომელიც გვიან ქალკოლითისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანით თარიღდებაgreekreporter+2.
ელაზიღის მუზეუმის დირექტორატისა და თურქეთის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა გათხრებმა ასევე გამოავლინა ოთხი საზეიმო პოდიუმი, წმინდა კერა და სხვადასხვა არტეფაქტი, მათ შორის კერამიკა, ბეჭდები და რელიგიური ფიგურებიarkeonews+1.
რიტუალური სისხლის არხი და დანით დაღარული სამსხვერპლო ქვა ადასტურებს, რომ ღვთაებებისადმი შესაწირად როგორც ადამიანებს, ისე ცხოველებს სწირავდნენ, რაც ასახავს ანატოლიის უძველესი თემების დახვეწილ სულიერ რწმენებსgreekreporter+2.
ეს ადგილი წარმოადგენს მნიშვნელოვან რელიგიურ და დასახლებულ ცენტრს, რომელიც იშვიათი ინფორმაციის წყაროა რეგიონში ადრეული საზოგადოებრივი და სულიერი ცხოვრების შესახებ, ხოლო აღმოჩენები ადასტურებს ადამიანთა უწყვეტ დასახლებას მრავალი ისტორიული პერიოდის განმავლობაშიgreekreporter+2.

წყაროები · 33სრული ანგარიში

დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში უძველესი ბერძნული მარმარილოს საკურთხეველი ესპანეთში აღმოაჩინეს

მერიდას არქეოლოგიის ინსტიტუტის არქეოლოგებმა სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში, ტარტესოსის დასახლება კასას დელ ტურუნუელოში, აღმოაჩინეს ის, რაც დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში უძველეს ბერძნულ მარმარილოს საკურთხევლად მიიჩნევა. ის ძვ. წ. V საუკუნით თარიღდება და დამზადებულია პროკონესური მარმარილოსგან, რომელიც მოპოვებულია თანამედროვე თურქეთის კუნძულ მარმარაზე.

მერიდას არქეოლოგიის ინსტიტუტის არქეოლოგებმა სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში, ტარტესოსის დასახლება კასას დელ ტურუნუელოში, დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში უძველესი ბერძნული მარმარილოს საკურთხეველი აღმოაჩინეს, რომელიც ძვ. წ. V საუკუნით თარიღდებაlabrujulaverde+2.
საკურთხეველი დამზადებულია პროკონესური მარმარილოსგან, რომელიც მოპოვებულია თანამედროვე თურქეთის კუნძულ მარმარაზე. ეს მას აქცევს უნიკალურ ნიმუშად, როგორც აზიური მარმარილოს ერთადერთ ცნობილ მაგალითს, რომელიც ესპანეთის სიღრმეშია ნაპოვნიsmarthistory+1.
მარმარილოს სვეტისებრი საკურთხევლის დიამეტრი ფუძესთან დაახლოებით 60 სანტიმეტრია, ხოლო სიმაღლე — დაახლოებით 1,5 მეტრი. კატალონიის კლასიკური არქეოლოგიის ინსტიტუტის ექსპერტმა ანა გუტიერესმა ვიზუალური ანალიზის საფუძველზე მისი წარმომავლობა დაადასტურაsmarthistory.
საკურთხეველი აღმოჩენილ იქნა ფუფუნების საგნებთან ერთად, მათ შორის ათენური კერამიკული თასებითა და ბრინჯაოს მეთუნის ბორბლით, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ტარტესელებს ფართო სავაჭრო კონტაქტები ჰქონდათ ბერძნულ სამყაროსთან და განიცდიდნენ ბერძნულ კულტურულ გავლენასlabrujulaverde+1.
ეს აღმოჩენა უპრეცედენტო ხედვას გვთავაზობს ტარტესოსის კულტურის შესახებ და ეჭვქვეშ აყენებს ცივილიზაციის, როგორც ბერძნული გავლენის მხოლოდ პასიური მიმღების, ტრადიციულ შეხედულებას, რაც წარმოაჩენს მას, როგორც დახვეწილ საზოგადოებას შორსმიმავალი ხმელთაშუაზღვისპირული კავშირებითlabrujulaverde+1.

წყაროები · 37სრული ანგარიში

თურქეთის ანტიკურ ქალაქში რომაული სასწორი და იშვიათი რკინის საწონები აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა თურქეთის სამხრეთით, მერსინის პროვინციაში მდებარე ანტიკურ ქალაქ უზუნჯაბურჩში გათხრებისას ძველი ბერძნული ასოების ფორმის რკინის ხუთი იშვიათი საწონი და რომაული პინკიანი სასწორი აღმოაჩინეს. დაახლოებით 1600 წლის წინანდელი ეს მიგნება მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდის ახ. წ. IV-VII საუკუნეების გვიანანტიკური ხანის სავაჭრო პრაქტიკის…

არქეოლოგებმა თურქეთის სამხრეთით, მერსინის პროვინციაში მდებარე ანტიკურ ქალაქ უზუნჯაბურჩში გათხრებისას ძველი ბერძნული ასოების ფორმის რკინის ხუთი იშვიათი საწონი და რომაული პინკიანი სასწორი აღმოაჩინეს, რომელთა ასაკიც დაახლოებით 1600 წელიაturkiyetoday+1.
აღმოჩენა მერსინის უნივერსიტეტისა და თურქეთის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს ერთობლივი პროექტის „მემკვიდრეობა მომავლისთვის“ ფარგლებში გაკეთდა, რომელიც ქალაქის ორ მთავარ სვეტებიან სავაჭრო ქუჩაზე მიმდინარე არქეოლოგიურ სამუშაოებს მოიცავსturkiyetoday+1.
რკინის საწონები სტანდარტულ „ლიტრას“ ერთეულთა სისტემას შეესაბამება და ნახევარიდან ხუთ ლიტრამდე მერყეობს (რაც დღეს დაახლოებით 150 გრამიდან 1,5 კილოგრამამდეა). ეს მიგნებები ახალ წარმოდგენას გვიქმნის ახ. წ. IV-VII საუკუნეების გვიანანტიკური ხანის სავაჭრო პრაქტიკაზეturkiyetoday+1.
სილიფკეს რაიონიდან ჩრდილოეთით 30 კილომეტრში მდებარე უზუნჯაბურჩი ცნობილია ჰელენისტური და რომაული პერიოდის კარგად შემონახული მონუმენტური ნაშთებით, მათ შორის სვეტებიანი ქუჩებით, ტაძრებით, მონუმენტური შადრევნებითა და თეატრითturkiyetoday+1.
საწონების ეს სრული კომპლექტი ამ პერიოდის სტანდარტიზებული საზომი სისტემების ერთ-ერთი პირველი უვნებელი ნიმუშია. იგი ნათელს ჰფენს, თუ როგორ ვაჭრობდნენ ანტიკური ხანის ვაჭრები და როგორ ხორციელდებოდა ეკონომიკური რეგულირება გვიანი ანტიკურობის სავაჭრო ინფრასტრუქტურაშიturkiyetoday+1.

წყაროები · 33სრული ანგარიში

ტაჯიკეთში აღმოჩენილი ჭურჭელი ბაქტრიული წარწერით ქუშანთა ეპოქის შესახებ ახალ ინფორმაციას იძლევა

ტაჯიკეთის ეროვნული მუზეუმის არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს იშვიათი თიხის ჭურჭელი სრული ბაქტრიული წარწერით, რომელიც იკითხება როგორც „ეს წყლის დოქი ეკუთვნის ქალ საგკინას“. ეს აღმოჩენა უპრეცედენტო ხედვას გვთავაზობს ქალთა წიგნიერების, საკუთრების უფლებისა და ყოველდღიური ცხოვრების შესახებ ქუშანთა იმპერიის პერიოდში (ახ. წ. I-III საუკუნეები),…

ტაჯიკეთის ეროვნული მუზეუმის არქეოლოგებმა სარბანდის სოფლის მახლობლად, ხალხაჯარის არქეოლოგიურ ძეგლზე, აღმოაჩინეს იშვიათი თიხის ჭურჭელი სრული ბაქტრიული წარწერით, რომელიც ქუშანთა იმპერიის პერიოდს (ახ. წ. I-III საუკუნეები) განეკუთვნებაtimesca+1.
ორყურიანი წყლის დოქი, რომელიც ფრაგმენტებად იქნა ნაპოვნი და საგულდაგულოდ აღდგენილი, შეიცავს წარწერას: „ეს წყლის დოქი ეკუთვნის ქალ საგკინას“, შესრულებულს ბაქტრიულ ენაზე, ბერძნულზე დაფუძნებული დამწერლობითtimesca+2.
საერთაშორისო ექსპერტებმა, მათ შორის პროფესორმა ნიკოლას სიმს-უილიამსმა და ნუმიზმატმა ჯო კრიბმა, თარგმნეს ეს იშვიათი წარწერა, რომელიც ტაჯიკეთში ნაპოვნი ბაქტრიული ტექსტების ერთ-ერთი იშვიათი სრული ნიმუშიაtimesca+1.
აღმოჩენა უპრეცედენტო ხედვას გვთავაზობს ქალთა წიგნიერების, საკუთრების უფლებისა და ყოველდღიური ცხოვრების შესახებ ქუშანთა ეპოქაში, როდესაც ბაქტრიული ენა ცენტრალურ და სამხრეთ აზიაში ადმინისტრაციულ ლინგუა ფრანკას წარმოადგენდაmuslimnetwork.
არტეფაქტი გამოიფინება ტაჯიკეთის ეროვნულ მუზეუმში და წარმოადგენს ღირებულ მასალას ონომასტიკური კვლევებისთვის, ასევე ძველი ცენტრალური აზიის სახელდების ტრადიციებისა და გენდერული როლების გასაგებადmuslimnetwork+1.

წყაროები · 30სრული ანგარიში

არაბეთის უდაბნოში „შემოღობილი ოაზისების“ უძველესი ქსელი აღმოაჩინეს

არქეოლოგიურმა აღმოჩენამ არაბეთის უდაბნოში 4000 წელზე მეტი ხნის წინანდელი უძველესი შემოღობილი ოაზისების ვრცელი ქსელი გამოავლინა. ეს ფაქტი ეჭვქვეშ აყენებს დიდი ხნის განმავლობაში არსებულ მოსაზრებას, რომ რეგიონში მხოლოდ მომთაბარე ტომები ბატონობდნენ და ხაზს უსვამს კომპლექსური ცივილიზაციის არსებობას დახვეწილი სასოფლო-სამეურნეო სისტემებითა და…

არქეოლოგებმა არაბეთის უდაბნოში 4000 წელზე მეტი ხნის წინანდელი უძველესი შემოღობილი ოაზისების ვრცელი ქსელი გამოავლინეს, რაც ეჭვქვეშ აყენებს წარმოდგენას იმის შესახებ, რომ რეგიონში მხოლოდ მომთაბარე ტომები სახლობდნენarkeonews+1.
ხაიბარის ოაზისის გამაგრება, რომელიც ერთ-ერთი უდიდესი აღმოჩენაა, თავდაპირველად 14,5 კილომეტრზე იყო გადაჭიმული, 2,4 მეტრამდე სისქისა და 5 მეტრის სიმაღლის კედლებით, რაც თითქმის 1100 ჰექტარ ტერიტორიას მოიცავდაpopular-archaeology+1.
მკვლევარებმა დაადასტურეს სულ მცირე ათი ძირითადი შემოღობილი ოაზისის არსებობა, რომლებიც იორდანიის საზღვართან მდებარე თაიმადან სპარსეთის ყურის სანაპიროზე მდებარე თაჯამდეა გადაჭიმული; ზოგიერთი კედლის სიგრძე რვა კილომეტრს აღწევსarkeonews.
ძვ.წ. 2250-დან 1950 წლამდე აგებული გამაგრებები იცავდა დახვეწილ სასოფლო-სამეურნეო სისტემებს, მათ შორის წყლის წყაროებს, სახნავ-სათეს მიწებს, პირუტყვს და მარცვლეულისა და ფინიკის პალმების კულტურებით დასახლებულ პუნქტებსgreekreporter+1.
თანამედროვე სატელიტურმა გამოსახულებებმა და საველე კვლევებმა გამოავლინა ოთხი აქამდე უცნობი შემოღობილი ოაზისი, მათ შორის დუმათ ალ-ჯანდალი, ჰაიტი, ჰუვაიითი და ხაიბარი, რაც ბრინჯაოს ხანის კომპლექსური ცივილიზაციის არსებობის მტკიცებულებააgreekreporter+1.

წყაროები · 29სრული ანგარიში

ჩრდილოეთ მაკედონიაში აღმოჩენილი ახალი არქეოლოგიური ძეგლი შესაძლოა ლინკესტისის დაკარგული დედაქალაქი იყოს

ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სოფელ ცრნობუკის მახლობლად ჩატარებულმა ბოლოდროინდელმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა მნიშვნელოვანი აღმოჩენა გამოავლინა, რომელიც ეჭვქვეშ აყენებს რეგიონის უძველესი დასახლებების შესახებ არსებულ წარმოდგენებს. მკვლევრები ახლა ვარაუდობენ, რომ მათ შესაძლოა აღმოაჩინეს ლინკუსი, ლინკესტისის სამეფოს დაკარგული დედაქალაქი, რომელიც სულ მცირე ძვ.წ. IV საუკუნით თარიღდება…

არქეოლოგებმა, რომლებიც ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სოფელ ცრნობუკის მახლობლად მდებარე გრადიშტეს ტერიტორიაზე აწარმოებენ გათხრებს, აღმოაჩინეს ძველი ლინკესტისის სამეფოს სავარაუდო დაკარგული დედაქალაქი, რომელიც სულ მცირე ძვ.წ. 360 წლით თარიღდებაarchaeology+1.
ადგილი, რომელიც მანამდე უბრალო რომაულ სამხედრო ფორპოსტად მიიჩნეოდა, აღმოჩნდა აყვავებული უძველესი ქალაქი, რომელიც მინიმუმ შვიდ ჰექტარზეა გადაჭიმული და მოიცავს დახვეწილ ურბანულ ელემენტებს, მათ შორის აკროპოლისსა და მაკედონური სტილის თეატრსarchaeology+1.
გათხრების შედეგად აღმოჩენილია უნიკალური არტეფაქტები, მათ შორის ქვის ცულები, მონეტები, თიხის თეატრის ბილეთი, კერამიკა, სამაგიდო თამაშის ფიგურები და საფეიქრო იარაღები, რაც ადასტურებს რომის იმპერიამდე საუკუნეებით ადრე არსებულ აყვავებულ დასახლებასarchaeology+1.
აღმოჩენა მოიცავს ელინისტური იონიური არქიტექტურის დღემდე ნაპოვნ ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ნიმუშს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ეს ადგილი ელიტური ფენის საცხოვრებელი იყო და ეჭვქვეშ აყენებს ძველი მაკედონიის პერიფერიული რეგიონების კულტურული განვითარების შესახებ არსებულ წარმოდგენებსnewsnow+1.
არქეოლოგი ნიკ ანგელოფი ვარაუდობს, რომ ეს შეიძლება იყოს ლინკუსი, ლინკესტისის სამეფოს დედაქალაქი, რომელიც ძვ.წ. 358 წელს ფილიპე II-მ დაიპყრო და რომ ისეთი ისტორიული ფიგურები, როგორებიც იყვნენ ოქტავიანე და აგრიპა, შესაძლოა აქ გაივლიდნენ აქციუმის ბრძოლისკენ მიმავალ გზაზეarchaeology+1.

წყაროები · 30სრული ანგარიში

ჰილარიმას უძველესი აგორა 2400 წლის წინანდელ მაღაზიებსა და ვაჭრობას ავლენს

არქეოლოგებმა მნიშვნელოვანი აღმოჩენა გააკეთეს სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში მდებარე უძველეს ქალაქ ჰილარიმაში. მათ აღმოაჩინეს ქალაქის ცენტრალური აგორა 2400 წლის წინანდელი კომერციული მაღაზიების ქსელით, რომლებიც კლდეშია გამოკვეთილი. ეს ნაგებობები ელინისტურ პერიოდს განეკუთვნება და მოწმობს ქალაქგეგმარების დახვეწილ მიდგომაზე, სადაც კარიერები კომერციულ სივრცეებად გარდაიქმნებოდა. ეს…

არქეოლოგებმა სამხრეთ-დასავლეთ თურქეთში, უძველესი ქალაქის, ჰილარიმას ცენტრალური აგორა აღმოაჩინეს, სადაც 2400 წლის წინანდელი კომერციული მაღაზიების ქსელი პირდაპირ კლდეშია გამოკვეთილიarkeonews.net+2.
აგორას ჩრდილოეთ მხარეს მდებარე კლდეში ნაკვეთი მაღაზიები ელინისტურ პერიოდში აშენდა და რომაულ ხანამდე აქტიურად გამოიყენებოდა, რაც ქალაქგეგმარების იმ დახვეწილ მიდგომას უსვამს ხაზს, რომლის დროსაც კარიერები კომერციულ სივრცეებად გარდაიქმნებოდაarkeonews.net+1.
გათხრების ხელმძღვანელი, პროფესორი დოქტორი ბექირ ოზერი აგორას ქალაქის ცენტრალურ წერტილად მოიხსენიებს, სადაც სტუმრები პირველად ხვდებოდნენ და რომელიც ამ კარგად შემონახულ კარიულ დასახლებაში მთავარ ქუჩას, თეატრსა და საზოგადოებრივ შენობებს აერთიანებდაarkeonews.net+1.
აღმოჩენა ჰილარიმას შთამბეჭდავ არქეოლოგიურ მახასიათებლებს ემატება, მათ შორის ქალაქის კედლებს, მარმარილოს თეატრს, საბჭოს შენობას, საზოგადოებრივ შადრევანსა და მონუმენტურ კარიბჭეს, რომლებიც ძვ.წ. IV საუკუნით თარიღდებაarkeonews.net+2.
ერთ-ერთი ასეთი უძველესი მაღაზიის გათხრები მალე დაიწყება; მკვლევარები იმედოვნებენ, რომ აღმოაჩენენ არტეფაქტებს, რომლებიც ნათელს მოჰფენს ყოველდღიურ კომერციულ ცხოვრებასა და სავაჭრო პრაქტიკას ამ სტრატეგიულად განლაგებულ შიდა დასახლებაში, რომელიც რომაულ პერიოდში მონეტებსაც ჭრიდაarkeonews.net+1.

წყაროები · 26სრული ანგარიში

Newsletter Subscribe

ძველი ისტორია