პომპეის მსხვერპლნი 79 წელს მომხდარი სასიკვდილო ამოფრქვევისას მძიმე შალის ტანსაცმელს ატარებდნენ

79 წელს ვესუვის კატასტროფული ამოფრქვევის მსხვერპლნი სიკვდილის მომენტში სქელ შალის ტუნიკებსა და მოსასხამებს ატარებდნენ. ახალმა კვლევამ კვლავ გააჩაღა დებატები იმის შესახებ, მოხდა თუ არა ეს კატასტროფა აგვისტოს ცხელ დღეს თუ შემოდგომის უფრო გრილ ამინდში.

ვალენსიის უნივერსიტეტის არქეოლოგმა ლიორენს ალაპონტმა ნოემბრის ბოლოს პომპეის მახლობლად გამართულ არქეოლოგიურ კონფერენციაზე წარადგინა მონაცემები, რომელთა მიხედვითაც, გამოკვლეული 14 თაბაშირის ანაბეჭდიდან სულ მცირე ოთხი მსხვერპლი მძიმე შალის სამოსში იყო გამოწყობილი. თაბაშირში შემონახულმა ქსოვილის ანაბეჭდებმა გამოავლინა უხეში, მკვრივი ქსოვილი, რომელიც ალაპონტმა დაახასიათა როგორც „აშკარად მძიმე შალი“.yahoo+3

„ანაბეჭდების შესწავლით ჩვენ შეგვიძლია გავიგოთ, როგორ იცვამდნენ ადამიანები ისტორიის კონკრეტულ დღეს“, – განაცხადა ალაპონტმა ვალენსიის უნივერსიტეტის განცხადებაში. „მსხვერპლთა უმეტესობას ორი სამოსი ეცვა: ტუნიკა და მოსასხამი, ორივე შალისგან დამზადებული“.uv+2

ექსპერტთა გაყოფილი აზრი

აღმოჩენებმა მეცნიერებს შორის ურთიერთგამომრიცხავი ინტერპრეტაციები გამოიწვია. პედარ ფოსი, დეპაუს უნივერსიტეტის ისტორიკოსი და არქეოლოგი, რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა, ამტკიცებს, რომ ტანსაცმელი ამინდზე მცირე ინფორმაციას გვაძლევს. „მათ შალი ეცვათ, რადგან იმ დროს ადამიანები სწორედ ამას ატარებდნენ“, – განუცხადა ფოსმა Live Science-ს. „ნებისმიერ ადგილას ტანსაცმლის დაახლოებით 90% შალის იყო“.yahoo+1

ცხვრის შალი იყო გამძლე, თბილი სველ მდგომარეობაშიც კი და შედარებით იაფი რომაულ ხანაში, მაშინ როცა სელი მყიფე იყო, ხოლო აბრეშუმსა და ბამბას მხოლოდ ელიტა ატარებდა. ფოსის თქმით, კვლევა ადგენს, რა ეცვათ პომპეის მცხოვრებლებს სიკვდილის დროს, მაგრამ „არ წარმოადგენს არგუმენტს არც ერთი მხარის სასარგებლოდ“ ტემპერატურასთან დაკავშირებით.livescience+1

თუმცა, ალაპონტმა მიანიშნა, რომ მძიმე სამოსი ორ შესაძლებლობაზე მიუთითებს: აგვისტოს ბოლოსთვის უჩვეულოდ ცივ ამინდზე ან ვულკანური აირებისგან, სიცხისგან ან ცვივა ფერფლისგან დაცვის აუცილებლობაზე დაახლოებით 18-საათიანი ამოფრქვევის დროს. „მსხვერპლთა მიერ ნატარები ტანსაცმელი მიუთითებს არა მხოლოდ ჩვეულებრივზე ცივი კლიმატის შესაძლებლობაზე, არამედ იმ დღის მავნე გარემოზე, რომლისგანაც მათ თავის დაცვა სჭირდებოდათ“, – თქვა მან.uv+2

მიმდინარე დავა თარიღთან დაკავშირებით

ამოფრქვევის საყოველთაოდ მიღებული თარიღი, 79 წლის 24 აგვისტო, მომდინარეობს პლინიუს უმცროსის წერილებიდან, რომლებიც მან ისტორიკოს ტაციტუსს მისწერა კატასტროფის მოწმეობიდან დაახლოებით 30 წლის შემდეგ, როცა თავად მოზარდი იყო. ტულანის უნივერსიტეტის ისტორიკოსმა და არქეოლოგმა ელისონ ემერსონმა განმარტა, რომ „ხელნაწერთა ტრადიცია საკმაოდ მყარია — ტექსტში მოცემული ერთადერთი თარიღია 24 აგვისტო“, თუმცა „ასახავს თუ არა ეს რეალური მოვლენის თარიღს, კვლავ კამათის საგანია“.yahoo+1

არქეოლოგიური მტკიცებულებები დიდი ხანია მიუთითებს უფრო გვიანდელ თარიღზე. 2018 წელს არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს ნახშირის წარწერა, რომელიც 17 ოქტომბრით იყო დათარიღებული, რამაც ზოგიერთ მეცნიერს უბიძგა ამოფრქვევის თარიღად 24 ოქტომბრის მიახლოებითი პერიოდი დაესახელებინა. სხვა მტკიცებულებებს შორისაა კალციფიცირებული ტოტები შემოდგომის კენკრით, სახლებში ნაპოვნი ნაკვერჩხლის სათბურები და დალუქული ღვინის ქილები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ რთველი დასრულებული იყო.bbc+4

კვლევამ გააანალიზა პორტა ნოლას ნეკროპოლის ანაბეჭდები, რომლებიც 1975 წელს აღმოაჩინეს. ალაპონტმა აღნიშნა, რომ როგორც შენობაში, ისე გარეთ მყოფ მსხვერპლს იდენტური ტანსაცმელი ეცვა, რაც ამოფრქვევის დღეს ქალაქის მასშტაბით ერთგვაროვან პირობებზე მიუთითებს.uv+2