հին պատմություն

5 Օգոստոսի, 2026
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

2500-ամյա մարմարե արձան է հայտնաբերվել հնագույն Սարդեսում

Թուրքիայի արևմուտքում գտնվող հնագույն Սարդես քաղաքում պեղումներ իրականացնող հնագետները հայտնաբերել են երիտասարդ տղամարդու շուրջ 2500 տարվա մարմարե հոյակերտ արձան. պաշտոնյաներն այն անվանել են Անատոլիայի հնագիտության վերջին շրջանի ամենանշանակալի հայտնագործություններից մեկը:

5 Հուլիսի, 2026
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Եգիպտոսը Ալեքսանդրիայի մոտակայքում հայտնաբերել է ոսկե արտեֆակտներով 2000-ամյա կնքված դամբարաններ

Եգիպտոսի զբոսաշրջության և հնությունների նախարարությունը շաբաթ օրը հայտարարել է Միջերկրական ծովի ափին՝ Ալեքսանդրիայից մոտ 100 կիլոմետր արևմուտք գտնվող Մարինա Էլ-Ալամեյն հնագիտական վայրում նախկինում անհայտ 18 հունահռոմեական դամբարանների հայտնաբերման մասին: Գտածոն ներառում է կնքված 2,5 մետրանոց գրանիտե սարկոֆագ, որը, ենթադրվում է,…

18 Հունիսի, 2026
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Սթոունհենջի 5000-ամյա «նախատիպը» հայտնաբերվել է 3 մղոն հեռավորության վրա

Հնագետները հայտարարել են Ուիլթշիրի Բուլֆորդի մոտակայքում՝ Սթոունհենջից ընդամենը հինգ կիլոմետր հեռավորության վրա, 5000-ամյա փայտե կառույցի հայտնաբերման մասին, որը, նրանց կարծիքով, կարող էր ծառայել որպես խորհրդանշական քարե օղակի արևադարձային կողմնորոշումների վաղ «նախատիպ»:

18 Դեկտեմբերի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Պոմպեյի զոհերը 79 թվականի մահացու ժայթքման ժամանակ ծանր բրդյա հագուստ են կրել

79 թվականին Վեզուվի աղետալի ժայթքման զոհերը մահվան պահին կրել են հաստ բրդյա տունիկաներ և թիկնոցներ, ըստ նոր հետազոտության, որը վերստին բորբոքել է բանավեճն այն մասին, թե արդյոք աղետը տեղի է ունեցել օգոստոսյան շոգ օրը, թե՞ աշնանային ավելի զով եղանակին:

11 Նոյեմբերի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Պոմպեյի արագ սննդի խոհանոցում հայտնաբերվել է եգիպտական անոթ

Հնագետները հազվագյուտ եգիպտական ֆայանսե անոթ են հայտնաբերել անսպասելի վայրում՝ Պոմպեյի հնագույն արագ սննդի հաստատության խոհանոցում, ինչը բացահայտում է Եգիպտոսի և Հռոմի աշխատավոր դասակարգերի միջև մշակութային փոխանակման մասշտաբները մ.թ. 79 թվականին Վեզուվի կողմից քաղաքը թաղելուց առաջ վերջին օրերին:

Հնագետները 2023-2024 թվականներին անցկացված պեղումների ընթացքում Պոմպեյի Regio V շրջանում գտնվող թերմոպոլիումի (հնագույն արագ սննդի հաստատություն) խոհանոցում հայտնաբերել են հազվագյուտ եգիպտական ֆայանսե անոթgreekreporter+1:
Կանաչ-դեղին ջնարակված սիտուլան, որը զարդարված է եգիպտական ոճով որսի տեսարաններով և արտադրված է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում, փողոցային սննդի կետում օգտագործվել է որպես սննդի տարա, թեև նման շքեղ իրերը սովորաբար հայտնվում էին միայն էլիտար այգիներում և հանդիսավոր սենյակներումgreekreporter+1:
Հայտնագործությունը ցույց է տալիս, որ եգիպտական և հռոմեական հասարակությունների միջև մշակութային փոխանակումը դուրս է եկել էլիտար խավերից և հասել աշխատավոր դասակարգի հաստատություններին, քանի որ թերմոպոլիումը սպասարկում էր այն բնակիչներին, ովքեր չունեին սեփական խոհանոցներ, մինչև քաղաքը կոչնչացվեր Վեզուվ հրաբխի կողմից մ.թ. 79 թվականինeuronews+1:
Պոմպեյի հնագիտական այգու տնօրեն Գաբրիել Ցուխտրիգելը նշել է, որ գտածոն ցույց է տալիս, թե ինչպես են ճաշակի և կրոնական գաղափարների շարժունակության մասին վկայող առարկաները հայտնվում նույնիսկ «տեղական հասարակության ստորին-միջին մակարդակում»euronews+1:
Պահպանության թիմերը անոթի վրա մնացորդների վերլուծություն են անցկացնում, մինչդեռ պեղումները բացահայտել են նաև սպասարկման սենյակներ, ներառյալ առաջին հարկի խոհանոցը և վերին հարկի բնակարանը, որտեղ, հավանաբար, ապրել են խանութի կառավարիչներըgreekreporter+1:

Աղբյուրներ · 50Ամբողջական զեկույց

3 Սեպտեմբերի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Պերուի տաճարի տարածքում հայտնաբերվել է 4000 տարվա վաղեմության թռչնի 3D որմնանկար

Պերուացի հնագետները հյուսիսային Պերուի Լա Լիբերտադի տարածքում գտնվող Ուակա Յոլանդա հնավայրում հայտնաբերել են 4000 տարվա վաղեմության ուշագրավ եռաչափ որմնանկար, որը հետազոտողները բնութագրում են որպես «աննախադեպ հայտնագործություն», որը հազվագյուտ պատկերացում է տալիս Հարավային Ամերիկայի Խաղաղօվկիանոսյան ափին գտնվող ամենավաղ բարդ հասարակությունների մասին։…

Պերուում հնագետները հայտնաբերել են 4000 տարվա վաղեմության ուշագրավ եռաչափ որմնանկար Լա Լիբերտադի տարածքում գտնվող Ուակա Յոլանդա (Huaca Yolanda) հնավայրում, որտեղ պատկերված է ադամանդե նախշերով հսկայական գիշատիչ թռչուն՝ վառ կապույտ, կարմիր, դեղին և սև գույներովthemorningnews+1։
6 մետր երկարությամբ և 2,9 մետր բարձրությամբ որմնանկարը թվագրվում է ֆորմատիվ ժամանակաշրջանով (մ.թ.ա. 2000-1000 թթ.) և հայտնաբերվել է հուլիսին Պերուի պապական կաթոլիկ համալսարանի հնագետ Անա Սեսիլիա Մաուրիսիոյի ղեկավարած թիմի կողմիցthemorningnews+1։
Ստեղծագործությունը պատկերում է ձկներ, ձկնորսական ցանցեր, աստղեր և դիցաբանական էակներ՝ հազվագյուտ պատկերացում տալով ափամերձ համայնքների աշխարհայացքի մասին և հետազոտողների կողմից բնութագրվում է որպես «իսկապես աննախադեպ հայտնագործություն»՝ յուրահատուկ գեղարվեստական տեխնիկայովthemorningnews+1։
Որմնանկարը, հավանաբար, զարդարել է ֆորմատիվ ժամանակաշրջանի տաճարի ներքին տարածքները, որտեղ շամաններն ու քրմուհիները զբաղեցրել են ամենաբարձր սոցիալական դիրքերը՝ օգտագործելով բույսերն ու աստղագիտությունը իրենց համայնքներին առաջնորդելու համարthemorningnews։
Հնավայրն այժմ կանգնած է գյուղատնտեսության, շինարարության և թալանչիների կողմից սպառնալիքների առաջ, և Մաուրիսիոն կոչ է անում Պերուի մշակույթի նախարարությանը և ժառանգության պահպանության կազմակերպություններին պաշտոնական պաշտպանություն ապահովել՝ հնագույն քաղաքակրթությունների այս հազվագյուտ պատուհանը պահպանելու համարthemorningnews+1։

Աղբյուրներ · 26Ամբողջական զեկույց

12 Օգոստոսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Թուրքիայում հայտնաբերվել է եզակի դիզայնով հին հռոմեական ժողովարան

Թուրքիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող հին Լաոդիկեա քաղաքում աշխատող հնագետները հայտնաբերել են 2000 տարվա հնության ժողովարան՝ արտասովոր ճարտարապետական առանձնահատկություններով, որոնք նախկինում երբեք չեն տեսել տարածաշրջանում: 2025 թվականի պեղումների սեզոնի ընթացքում կատարված այս ուշագրավ հայտնագործությունը բացահայտում է հնգանկյուն արտաքին պատերով և վեցանկյուն ներքին…

Հարավ-արևմտյան Թուրքիայի Լաոդիկեա քաղաքում հնագետները հայտնաբերել են 2050 տարվա հնության հռոմեական ժողովարան՝ եզակի հնգանկյուն արտաքին պատով և վեցանկյուն ներքին դիզայնով, որը նախկինում երբեք չի փաստագրվել հին Անատոլիայումarkeonews+1:
Կառույցը, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 1-ին դարի վերջով՝ կայսր Օգոստոսի կառավարման ժամանակաշրջանով, ծառայել է որպես վարչական և դատական կենտրոն, որը կառավարել է Լաոդիկեան և շրջակա յոթից տասը քաղաքները մինչև մ.թ. 7-րդ դարըarkeonews+1:
Շենքը տեղավորել է 600-800 խորհրդի անդամ 17 նստատեղերի շարքերում, իսկ ժողովի ղեկավարների և անդամների փորագրված անունները բացահայտում են բազմազան ներկայացուցչական համակարգ, ներառյալ երեցներ, երիտասարդներ և քաղաքացիներarkeonews+1:
Կենտրոնական նստած արձանը, որը հավանաբար ներկայացնում է գլխավոր դատավորին, ունի գլուխ, որը երկու դարով ավելի հին է, քան իր մարմինը, ինչը հուշում է, որ դիմանկարները փոխարինվել են ժամանակի ընթացքում ղեկավարության փոփոխության հետ մեկտեղarchaeology+1:
Այս հայտնագործությունը մեծացնում է Լաոդիկեայի հնագիտական նշանակությունը որպես հռոմեական նահանգի գլխավոր քաղաք, ընդ որում, կայքը պարունակում է նաև հռոմեական Անատոլիայի ամենամեծ մարզադաշտը և ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկումhurriyetdailynews+1:

Աղբյուրներ · 32Ամբողջական զեկույց

8 Օգոստոսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
2 րոპե

Փրկվածները դարեր շարունակ վերադարձել են ապրելու Պոմպեյի ավերակներում

Հնագետները նոր ապացույցներ են հայտնաբերել, որոնք հաստատում են, որ փրկվածները վերադարձել են ապրելու Պոմպեյի ավերակներում այն բանից հետո, երբ Վեզուվը մ.թ. 79 թվականին ծածկել է հին հռոմեական քաղաքը՝ այն վերածելով ժամանակավոր ճամբարի, որը գոյատևել է դարեր շարունակ։

Նոր հնագիտական ապացույցները հաստատում են, որ փրկվածները և նորեկները վերադարձել են ապրելու Պոմպեյի ավերակներում մ.թ. 79 թվականին Վեզուվ հրաբխի ժայթքումից հետո, որը խլել է քաղաքի 20,000 բնակիչների մեկ հինգերորդի կյանքըeuronews+1։
Insula Meridionalis-ի պեղումները ցույց են տալիս, որ ժայթքումից հետո այս համայնքը ավերված քաղաքը վերածել է ինքնապահպանման ժամանակավոր բնակավայրի՝ բնակվելով վերին հարկերում և ստորին մակարդակները վերածելով վառարաններով ու ջրաղացներով նկուղներիeuronews+1։
Ոչ պաշտոնական բնակավայրը բաղկացած էր փրկվածներից, ովքեր չէին կարող իրենց թույլ տալ տեղափոխվել, և նորեկներից, ովքեր ապաստան էին փնտրում կամ հույս ունեին փլատակներից արժեքավոր իրեր հայթայթել, և ապրում էին անկայուն պայմաններում՝ առանց հռոմեական քաղաքին բնորոշ ենթակառուցվածքներիcbsnews+1։
Հնագիտական գտածոները ներառում են կերամիկական բեկորներ, մարմարե կտորներ և նույնիսկ նորածին երեխայի մնացորդներ, որոնք թաղված են եղել մ.թ. 100-200 թվականների ընթացքում, ինչը ապացուցում է, որ կյանքը տեղանքում շարունակվել է դարեր շարունակiflscience։
Այս հետապոկալիպտիկ համայնքը գոյատևել է մինչև 5-րդ դարը, երբ Պոլենայի ժայթքումը հավանաբար ստիպել է վերջնականապես լքել այն, թեև վերաբնակեցման ապացույցները հաճախ անտեսվել են ավելի վաղ շրջանի հնագետների կողմից, ովքեր կենտրոնացած էին հայտնի որմնանկարների հասանելիության վրաeuronews+1։

Աղբյուրներ · 20Ամբողջական զեկույց

30 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
4 րոპե

Պոմպեյի մոտակայքում գտնվող հին հունական սրբավայրում հայտնաբերվել է 2500 տարվա վաղեմության մեղր

Օքսֆորդի համալսարանի հետազոտողները վերջապես լուծել են 70-ամյա հնագիտական առեղծվածը՝ հաստատելով, որ Պոմպեյի մոտակայքում գտնվող հին հունական սրբավայրի բրոնզե անոթներում հայտնաբերված կպչուն նարնջագույն-շագանակագույն մնացորդն իրականում 2500 տարվա վաղեմության մեղր է, ինչը վերջ է դնում նյութի իսկական ինքնության շուրջ տասնամյակներ տևած գիտական…

Օքսֆորդի համալսարանի հետազոտողները լուծել են 70-ամյա հնագիտական առեղծվածը՝ հաստատելով, որ Պոմպեյի մոտակայքում գտնվող հին հունական սրբավայրի բրոնզե անոթներում հայտնաբերված կպչուն նարնջագույն-շագանակագույն մնացորդն իրականում 2500 տարվա վաղեմության մեղր էmiragenews+2:
Իտալիայի Պաեստում քաղաքում 1954 թվականին հայտնաբերված ստորգետնյա սրբավայրը պարունակում էր մի քանի բրոնզե անոթներ՝ խորհրդավոր նյութով, որը 30 տարվա ընթացքում երեք տարբեր թիմեր չէին կարողացել նույնականացնել որպես մեղրmiragenews+2:
Ժամանակակից զանգվածային սպեկտրոմետրիայի մեթոդների կիրառմամբ հետազոտողների թիմը հայտնաբերել է շաքարներ, օրգանական թթուներ և մայրական կաթի սպիտակուցներ, որոնք նախորդ վերլուծությունները բաց էին թողել՝ տրամադրելով հին մեղրի առաջին կենսամոլեկուլային ապացույցըmiragenews+2:
Մեղրը, հավանաբար, որպես մեղրահաց է մատուցվել սրբավայրում կատարվող կրոնական ծեսերի ժամանակ, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 520 թվականով և նվիրված է եղել անհայտ աստվածությանmiragenews+2:
Այս հայտնագործությունն ընդգծում է, թե ինչպես ժամանակակից վերլուծական մեթոդները կարող են բացահայտել հնագիտական հավաքածուների գաղտնիքները, ընդ որում՝ մեղրը հին հունական մշակույթում հանդես է եկել որպես անմահության խորհրդանիշ և կարևոր դեր խաղացել բժշկության, ծեսերի և խոհարարության մեջmiragenews+2:

Աղբյուրներ · 47Ամբողջական զեկույց

18 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Յեյլի համալսարանի ուսումնասիրությունը բացահայտում է Կալիգուլայի գիտելիքները դեղաբույսերի վերաբերյալ

Յեյլի հնագույն դեղագիտության ծրագրի նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ կայսր Կալիգուլան, որը հայտնի է իր դաժանությամբ և անկանխատեսելի վարքագծով, տիրապետել է նաև դեղաբույսերի և դեղագիտության, մասնավորապես՝ հելեբորի վերաբերյալ խորը գիտելիքների, ինչը հերքում է նրան միայն որպես խելագարի դիտարկելու միակողմանի տեսակետը:

Յեյլի համալսարանի նոր ուսումնասիրությունը բացահայտում է, որ կայսր Կալիգուլան, որը հայտնի է իր դաժանությամբ և անկանխատեսելի վարքագծով, տիրապետել է դեղաբույսերի և դեղագիտության, մասնավորապես՝ հելեբորի (գիհի) վերաբերյալ խորը գիտելիքներիnews.artnet+1:
Կալիգուլայի բժշկական փորձառությունը, հավանաբար, բխել է անձնական անհրաժեշտությունից, քանի որ նա տառապել է էպիլեպսիայից, անքնությունից և հոգեկան տագնապներից՝ հիվանդություններ, որոնք ավանդաբար բուժվել են հելեբորի միջոցներովnews.artnet+1:
Նրա գիտելիքները դրսևորվել են բուժման տևողության վերաբերյալ նրա ըմբռնման և Աուլուս Կոռնելիուս Ցելսուսի ժամանակակից բժշկական գրվածքներին ծանոթ լինելու մեջnews.artnet+1:
Կայսեր դեղագործական հետաքրքրությունները կարող էին պայմանավորված լինել ընտանեկան տրավմայով, քանի որ համարվում էր, որ նրա հայրը՝ Գերմանիկոսը, թունավորվել է, ինչը դրդել է նրա մորը՝ Ագրիպինա Ավագին, ուսումնասիրել բույսերի հատկությունները և դեղամիջոցներըnews.artnet:
Անտիկիրան՝ հունական առողջարանային քաղաքը, հանդես է եկել որպես հին աշխարհի Mayo Clinic-ի համարժեքը, որտեղ հարուստ հռոմեացիները փնտրում էին մասնագիտացված հելեբորային բուժումներ, որոնք այլ տեղ հասանելի չէինnews.artnet+1:

Աղբյուրներ · 26Ամբողջական զեկույց

16 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Թուրքիայում հայտնաբերվել է արյունոտ ծեսերով և զոհասեղանով հնագույն տաճար

Հնագետները Թուրքիայի արևելյան Էլազըղ նահանգում հայտնաբերել են 6000-ամյա տաճարային համալիր, որն ունի ծիսական արյան ալիք՝ մարդկային և կենդանական մնացորդներով, ինչպես նաև դանակի հետքերով զոհասեղան։ Այս գտածոն հազվագյուտ պատկերացում է տալիս Վերին Եփրատի տարածաշրջանում ուշ պղնձեդարի և վաղ բրոնզեդարի հնագույն զոհաբերական…

Հնագետները Թուրքիայի արևելյան Էլազըղ նահանգում հայտնաբերել են 6000-ամյա տաճարային համալիր, որտեղ առկա է ծիսական արյան ալիք՝ մարդկային և կենդանական մնացորդներով, ինչպես նաև դանակի հետքերով զոհասեղանgreekreporter+2:
35 մետր բարձրություն ունեցող Թադըմ Հյույուք (Tadım Höyüğü) հնագիտական բլրի այս հայտնագործությունը բացահայտում է Վերին Եփրատի ավազանի ամենավաղ հայտնի ծիսական ճարտարապետության օրինակներից մեկը, որը թվագրվում է ուշ պղնձեդարով և վաղ բրոնզեդարովgreekreporter+2:
Էլազըղի թանգարանի տնօրինության և Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության կողմից իրականացված պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են նաև չորս ծիսական ամբիոն, սրբազան օջախ և տարբեր արտեֆակտներ, այդ թվում՝ խեցեղեն, կնիքներ և կրոնական արձանիկներarkeonews+1:
Ծիսական արյան ալիքը և դանակի հետքերով զոհասեղանը վկայում են, որ աստվածություններին մատուցվող զոհաբերությունները ներառել են թե՛ մարդկային, թե՛ կենդանական զոհեր, ինչը արտացոլում է անատոլիական հնագույն համայնքների բարդ հոգևոր պատկերացումներըgreekreporter+2:
Այս վայրը ներկայացնում է նշանակալի կրոնական և բնակավայրային կենտրոն, որը հազվագյուտ պատկերացում է տալիս տարածաշրջանի վաղ համայնքային և հոգևոր կյանքի մասին, իսկ գտածոները ցույց են տալիս մարդկային անընդհատ բնակեցումը բազմաթիվ պատմական ժամանակաշրջաններումgreekreporter+2:

Աղբյուրներ · 33Ամբողջական զեկույց

10 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Իսպանիայում հայտնաբերվել է արևմտյան Միջերկրական ծովի ամենահին հունական մարմարե զոհասեղանը

Մերիդայի հնագիտության ինստիտուտի հնագետները Իսպանիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Կասաս դել Տուրունյուելոյի տարտեսյան հնավայրում հայտնաբերել են այն, ինչ համարվում է արևմտյան Միջերկրական ծովի ամենահին հունական մարմարե զոհասեղանը, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 5-րդ դարով և պատրաստված է ներկայիս Թուրքիայի Մարմարա կղզուց բերված պրոկոնեսյան…

Մերիդայի հնագիտության ինստիտուտի հնագետները Իսպանիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Կասաս դել Տուրունյուելոյի տարտեսյան հնավայրում հայտնաբերել են արևմտյան Միջերկրական ծովի ամենահին հունական մարմարե զոհասեղանը, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 5-րդ դարովlabrujulaverde+2:
Զոհասեղանը պատրաստված է պրոկոնեսյան մարմարից, որը բերվել է ներկայիս Թուրքիայի Մարմարա կղզուց, ինչը այն դարձնում է եզակի՝ որպես Իսպանիայի այսքան խորքային հատվածում հայտնաբերված ասիական մարմարի միակ հայտնի օրինակըsmarthistory+1:
Մարմարե սյունազարդ զոհասեղանի հիմքի տրամագիծը մոտ 60 սանտիմետր է, իսկ բարձրությունը՝ մոտ 1,5 մետր, իսկ Կատալոնիայի դասական հնագիտության ինստիտուտի փորձագետ Աննա Գուտիերեսը տեսողական վերլուծության միջոցով հաստատել է դրա ծագումըsmarthistory:
Զոհասեղանը հայտնաբերվել է շքեղ իրերի կողքին, ներառյալ Աթենքից բերված ատտիկյան կերամիկական բաժակներ և բրոնզե բրուտագործական անիվ, ինչը վկայում է, որ տարտեսցիները լայնածավալ առևտրային կապեր են ունեցել հունական աշխարհի հետ և կրել են հունական մշակույթի ազդեցությունըlabrujulaverde+1:
Այս հայտնագործությունը աննախադեպ պատկերացում է տալիս տարտեսյան մշակույթի մասին և մարտահրավեր նետում քաղաքակրթության՝ որպես հունական ազդեցության պասիվ ստացողի ավանդական տեսակետներին՝ փոխարենը բացահայտելով բարդ հասարակություն՝ Միջերկրական ծովի հետ հեռահար կապերովlabrujulaverde+1:

Աղբյուրներ · 37Ամբողջական զեկույց

9 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Թուրքիայի հնագույն քաղաքում հայտնաբերվել են հռոմեական կշեռք և հազվագյուտ կշռաքարեր

Հնագետները Թուրքիայի հարավային Մերսին նահանգի Ուզունջաբուրչ հնագույն քաղաքի պեղումների ընթացքում հայտնաբերել են հին հունական տառերի տեսքով երկաթե հազվագյուտ հինգ կշռաքար և ամբողջական հռոմեական լծակավոր կշեռք, որոնք, ըստ գնահատումների, շուրջ 1,600 տարվա պատմություն ունեն: Այս գտածոները արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս մ.թ.…

Հնագետները Թուրքիայի հարավային Մերսին նահանգի Ուզունջաբուրչ հնագույն քաղաքի պեղումների ընթացքում հայտնաբերել են հին հունական տառերի տեսքով երկաթե հազվագյուտ հինգ կշռաքար և ամբողջական հռոմեական լծակավոր կշեռք, որոնք, ըստ գնահատումների, շուրջ 1,600 տարվա պատմություն ունենturkiyetoday+1։
Հայտնագործությունն արվել է «Ապագայի ժառանգություն նախագծի» շրջանակում Մերսինի համալսարանի և Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության համատեղ իրականացվող հնագիտական աշխատանքների ընթացքում, որոնք կենտրոնացած են քաղաքի երկու հիմնական սյունազարդ առևտրային փողոցների վրաturkiyetoday+1։
Երկաթե կշռաքարերը համապատասխանում են ստանդարտացված «լիտրա» չափման համակարգին և տատանվում են կեսից մինչև հինգ լիտրայի սահմաններում, ինչը ժամանակակից չափումներով կազմում է մոտ 150 գրամից մինչև 1,5 կիլոգրամ. դրանք արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս մ.թ. 4-7-րդ դարերի Ուշ անտիկ շրջանի առևտրային պրակտիկայի մասինturkiyetoday+1։
Գտնվելով Սիլիֆկե շրջանից 30 կիլոմետր հյուսիս: Ուզունջաբուրչը հայտնի է հելլենիստական և հռոմեական ժամանակաշրջանների լավ պահպանված հուշարձաններով, այդ թվում՝ սյունազարդ փողոցներով, տաճարներով, հուշարձան-աղբյուրներով և թատրոնովturkiyetoday+1։
Կշռման այս ամբողջական հավաքածուն ներկայացնում է այդ ժամանակաշրջանի ստանդարտացված չափման համակարգերի առաջին պահպանված նմուշներից մեկը՝ լույս սփռելով այն բանի վրա, թե ինչպես են հնադարյան առևտրականները իրականացրել առևտուրը և պահպանել տնտեսական կարգավորումը Ուշ անտիկ շրջանի առևտրային ենթակառուցվածքներումturkiyetoday+1։

Աղբյուրներ · 33Ամբողջական զեկույց

4 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Տաջիկստանում հայտնաբերված անոթի վրայի բակտրիերեն արձանագրությունը լույս է սփռում Քուշանական դարաշրջանի վրա

Տաջիկստանի ազգային թանգարանի հնագետները հայտնաբերել են հազվագյուտ կավե անոթ, որի վրա առկա է բակտրիերեն ամբողջական արձանագրություն՝ «Այս ջրի սափորը պատկանում է Սագկինա կնոջը»։ Այն աննախադեպ պատկերացում է տալիս Քուշանական կայսրության (մ.թ. 1-3-րդ դարեր) ժամանակաշրջանում կանանց գրագիտության, սեփականության իրավունքի և առօրյա…

Տաջիկստանի ազգային թանգարանի հնագետները Խալխաջարի հնագիտական վայրում՝ Սարբանդ գյուղի մոտակայքում, հայտնաբերել են Քուշանական կայսրության (մ.թ. 1-3-րդ դարեր) ժամանակաշրջանին պատկանող հազվագյուտ կավե անոթ՝ ամբողջական բակտրիերեն արձանագրությամբtimesca+1:
Երկու բռնակ ունեցող ջրի սափորը, որը գտնվել է կտորներով և մանրակրկիտ վերականգնվել է, կրում է «Այս ջրի սափորը պատկանում է Սագկինա կնոջը» արձանագրությունը՝ հունարենից ծագած տառերով գրված բակտրիերենովtimesca+2:
Միջազգային փորձագետները, այդ թվում՝ պրոֆեսոր Նիկոլաս Սիմս-Ուիլյամսը և դրամագետ Ջո Քրիբը, թարգմանել են հազվագյուտ արձանագրությունը, որը Տաջիկստանում հայտնաբերված բակտրիերեն ամբողջական տեքստերից մեկն էtimesca+1:
Բացահայտումը աննախադեպ պատկերացում է տալիս Քուշանական դարաշրջանում կանանց գրագիտության, սեփականության իրավունքի և առօրյա կյանքի մասին, երբ բակտրիերենը ծառայում էր որպես վարչական լինգուա ֆրանկա Կենտրոնական և Հարավային Ասիայումmuslimnetwork:
Արտեֆակտը կցուցադրվի Տաջիկստանի ազգային թանգարանում և արժեքավոր նյութ է հանդիսանում անվանագիտական ուսումնասիրությունների, ինչպես նաև հին Կենտրոնական Ասիայի անվանակոչման ավանդույթների և գենդերային դերերի ըմբռնման համարmuslimnetwork+1:

Աղբյուրներ · 30Ամբողջական զեկույց

3 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Արաբական անապատում հայտնաբերվել է «պարսպապատ օազիսների» հնագույն ցանց

Հնագիտական բեկումնային հայտնագործությունը բացահայտել է Արաբական անապատում ավելի քան 4000 տարվա վաղեմություն ունեցող հնագույն պարսպապատ օազիսների հսկայական ցանց, ինչը հերքում է տարածաշրջանի մասին վաղեմի պատկերացումները, թե այնտեղ գերիշխում էին բացառապես քոչվոր ցեղերը, և ընդգծում է բարդ գյուղատնտեսական համակարգերով ու պաշտպանական…

Հնագետները բացահայտել են Արաբական անապատում ավելի քան 4000 տարվա վաղեմություն ունեցող հնագույն պարսպապատ օազիսների հսկայական ցանց, ինչը հերքում է այն պատկերացումները, թե տարածաշրջանում գերիշխում էին բացառապես քոչվոր ցեղերըarkeonews+1:
Խայբար օազիսի ամրությունը, որը ամենամեծ հայտնագործություններից է, սկզբնապես ձգվել է 14,5 կիլոմետր՝ մինչև 2,4 մետր հաստությամբ և 5 մետր բարձրությամբ պարիսպներով, որոնք ընդգրկել են գրեթե 1100 հեկտար տարածքpopular-archaeology+1:
Հետազոտողները հաստատել են առնվազն տասը խոշոր պարսպապատ օազիսների առկայությունը՝ Հորդանանի սահմանի մոտ գտնվող Թայմայից մինչև Պարսից ծոցի Թաջ, որոնցից մի քանիսի պարիսպները ձգվում են մինչև ութ կիլոմետրarkeonews:
Մ.թ.ա. 2250-ից 1950 թվականների միջև կառուցված ամրությունները պաշտպանում էին գյուղատնտեսական բարդ համակարգեր, ներառյալ ջրային աղբյուրները, վարելահողերը, անասունները և հացահատիկային ու արմավենու մշակաբույսերով բնակավայրերըgreekreporter+1:
Արբանյակային ժամանակակից պատկերները և դաշտային հետազոտությունները հայտնաբերել են չորս նախկինում անհայտ պարսպապատ օազիսներ, այդ թվում՝ Դումաթ ալ-Ջանդալը, Հաիթը, Հուվայյիթը և Խայբարը, որոնք բրոնզե դարի բարդ քաղաքակրթության ապացույցներ ենgreekreporter+1:

Աղբյուրներ · 29Ամբողջական զեկույց

2 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
4 րոპե

Հյուսիսային Մակեդոնիայում վերջերս կատարված հնագիտական գտածոն կարող է լինել Լինկեստիսի կորուսյալ մայրաքաղաքը

Հյուսիսային Մակեդոնիայի Կռնոբուկի գյուղի մոտակայքում վերջերս իրականացված հնագիտական պեղումները բացահայտել են մի կարևոր գտածո, որը մարտահրավեր է նետում տարածաշրջանի հնագույն բնակավայրերի վերաբերյալ նախկին պատկերացումներին. հետազոտողներն այժմ կարծում են, որ հնարավոր է հայտնաբերել են Լինկուսը՝ Լինկեստիսի թագավորության կորուսյալ մայրաքաղաքը, որը թվագրվում…

Հյուսիսային Մակեդոնիայի Կռնոբուկի գյուղի մոտակայքում գտնվող Գրադիշտե վայրում պեղումներ իրականացնող հնագետները հայտնաբերել են այն, ինչը կարող է լինել հնագույն Լինկեստիսի թագավորության կորուսյալ մայրաքաղաքը, որը թվագրվում է առնվազն մ.թ.ա. 360 թվականովarchaeology+1:
Վայրը, որը նախկինում համարվում էր հռոմեական պարզ ռազմական ֆորպոստ, բացահայտել է առնվազն յոթ ակր տարածք զբաղեցնող ծաղկուն հնագույն քաղաք՝ բարդ քաղաքային կառույցներով, ներառյալ ակրոպոլիսը և մակեդոնական ոճի թատրոնըarchaeology+1:
Պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են ուշագրավ արտեֆակտներ, այդ թվում՝ քարե կացիններ, մետաղադրամներ, կավե թատրոնի տոմս, խեցեղեն, խաղաքարեր և տեքստիլ գործիքներ, որոնք վկայում են Հռոմեական կայսրությունից դարեր առաջ գոյություն ունեցած բարգավաճ բնակավայրի մասինarchaeology+1:
Բացահայտումը ներառում է մինչ օրս հայտնաբերված հելլենիստական հոնիական ճարտարապետության ամենահյուսիսային օրինակը, ինչը հուշում է, որ վայրը եղել է էլիտար բնակիչների տուն և մարտահրավեր է նետում հին Մակեդոնիայի ծայրամասային շրջանների մշակութային զարգացվածության մասին պատկերացումներինnewsnow+1:
Հնագետ Նիկ Անգելոֆը ենթադրում է, որ սա կարող է լինել Լինկուսը՝ Լինկեստիսի թագավորության մայրաքաղաքը, որը նվաճվել է Ֆիլիպ II-ի կողմից մ.թ.ա. 358 թվականին, և որ պատմական գործիչներ, ինչպիսիք են Օկտավիանոսը և Ագրիպան, կարող էին անցնել այստեղով դեպի Ակցիումի ճակատամարտ տանող ճանապարհինarchaeology+1:

Աղբյուրներ · 30Ամբողջական զեկույց

1 Հուլիսի, 2025
Արվեստ և մշակույթ
3 րոპե

Հին Հիլլարիմայի ագորան բացահայտում է 2400-ամյա խանութներ և առևտուր

Հնագետները նշանակալի հայտնագործություն են կատարել հարավարևմտյան Թուրքիայի հին Հիլլարիմա քաղաքում՝ բացելով քաղաքի կենտրոնական ագորան՝ 2400-ամյա առևտրային խանութների ցանցով, որոնք փորված են ժայռի մեջ և թվագրվում են հելլենիստական ժամանակաշրջանով։ Սա ցույց է տալիս քաղաքաշինության բարդ մոտեցում, որտեղ քարհանքային տարածքները վերածվել են…

Հնագետները հայտնաբերել են հարավարևմտյան Թուրքիայի հին Հիլլարիմա քաղաքի կենտրոնական ագորան՝ բացահայտելով 2400-ամյա առևտրային խանութների ցանց, որոնք փորված են անմիջապես ժայռի մեջarkeonews.net+2:
Ագորայի հյուսիսային կողմում գտնվող ժայռափոր խանութները կառուցվել են հելլենիստական ժամանակաշրջանում և ակտիվորեն օգտագործվել են մինչև հռոմեական ժամանակաշրջանը, ինչը ցույց է տալիս քաղաքաշինության բարդ մոտեցումը, որտեղ քարհանքային տարածքները վերածվել են առևտրային տարածքներիarkeonews.net+1:
Պեղումների ղեկավար պրոֆ. դոկտ. Բեքիր Օզերը ագորան նկարագրում է որպես քաղաքի կենտրոնական կետ, որտեղ առաջին հերթին ժամանում էին այցելուները՝ կապելով գլխավոր փողոցը, թատրոնը և հասարակական շենքերը այս լավ պահպանված կարիական բնակավայրումarkeonews.net+1:
Այս հայտնագործությունը համալրում է Հիլլարիմայի տպավորիչ հնագիտական առանձնահատկությունները, որոնք ներառում են քաղաքային պարիսպներ, մարմարե թատրոն, խորհրդի շենք, հասարակական շատրվան և մոնումենտալ դարպաս, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 4-րդ դարովarkeonews.net+2:
Այս հին խանութներից մեկի պեղումները շուտով կսկսվեն, և հետազոտողները հույս ունեն գտնել արտեֆակտներ, որոնք լույս կսփռեն առօրյա առևտրային կյանքի և առևտրային գործելակերպի վրա այս ռազմավարական նշանակություն ունեցող ներքին բնակավայրում, որը հռոմեական ժամանակաշրջանում դրամ է հատելarkeonews.net+1:

Աղբյուրներ · 26Ամբողջական զեկույց

Newsletter Subscribe

հին պատմություն