პერუს ტაძრის ტერიტორიაზე 4000 წლის 3D ფრინველის ფრესკა აღმოაჩინეს

პერუელმა არქეოლოგებმა ჩრდილოეთ პერუში, ლა ლიბერტადის რეგიონში, უაკა იოლანდას ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს 4000 წლის წინანდელი უნიკალური სამგანზომილებიანი ფრესკა. მკვლევარები მას "უპრეცედენტო აღმოჩენას" უწოდებენ, რომელიც იშვიათი შესაძლებლობაა სამხრეთ ამერიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე არსებული უძველესი კომპლექსური საზოგადოებების გასაცნობად. 2025 წლის ივლისში აღმოჩენილი მრავალფეროვანი ნამუშევარი გამოსახავს მასიურ მტაცებელ ფრინველს ალმასისებრი მოტივებით, ასევე თევზებს, სათევზაო ბადეებს, ვარსკვლავებსა და მითოლოგიურ არსებებს, რომლებიც შესრულებულია კაშკაშა ლურჯ, წითელ, ყვითელ და შავ ფერებში.themorningnews+1

აღმოჩენა პერუს პონტიფიკალური კათოლიკური უნივერსიტეტის გუნდმა, არქეოლოგ ანა სესილია მაურისიოს ხელმძღვანელობით, ივლისის დასაწყისში, გათხრების პირველივე კვირას გააკეთა. Live Science-ის ცნობით, მაურისიომ აღნიშნა, რომ აღმოჩენას აქვს "სახვითი ხელოვნება, დეკორატიული ტექნიკა და შენახვის განსაკუთრებული მდგომარეობა", რაც მას "რეგიონში ნამდვილად უპრეცედენტო აღმოჩენად" აქცევს.themorningnews

ფანჯარა უძველესი სანაპირო ცივილიზაციისკენ

6 მეტრის სიგრძისა და 2,9 მეტრის სიმაღლის ფრესკა მიეკუთვნება ფორმაციულ პერიოდს (ძვ. წ. 2000-1000 წწ.), როდესაც თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე პირველი კომპლექსური საზოგადოებები ჩამოყალიბდა. სამხრეთ მხარეს გამოსახულია დიდი ფრინველი გაშლილი ფრთებით და თავზე ალმასისებრი მოტივებით, რაც შესაძლოა არწივს ან შევარდენს წარმოადგენდეს, ხოლო ჩრდილოეთ მხარეს გამოსახულია მცენარეები, ვარსკვლავები და ადამიანის მსგავსი ფიგურები, რომლებიც "შამანებს ჰგვანან" – ადამიანებს, რომლებსაც იმ ეპოქაში მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ჰქონდათ.themorningnews

ეს ფრესკა ინკებამდელი სხვა აღმოჩენებისგან განსხვავდება სანაპირო მხატვრული ტრადიციით, კერძოდ, თევზებისა და სათევზაო ბადეების გამოსახულებებით, რაც მკვეთრად განსხვავდება ჩავინ-დე-უანტარის მსგავსი მთიანი რეგიონების აღმოჩენებისგან. მაურისიოს თქმით, ფრესკა, სავარაუდოდ, ამშვენებდა "ფორმაციული პერიოდის ტაძრის მთავარი ატრიუმის ინტერიერს" და წარმოადგენდა სულიერი და სოციალური ძალაუფლების ცენტრს, სადაც შამანები საზოგადოების უმაღლეს რანგს იკავებდნენ.radar+1

ნამუშევარი შექმნილია თიხისა და ორგანული მასალების ნარევით და წარმოაჩენს დახვეწილ სამგანზომილებიან რელიეფურ ტექნიკას, რაც უპრეცედენტოა რეგიონის ინკებამდელი კულტურებისთვის. Artnet News-ის ცნობით, ფრესკის "შენახვის საოცარი მდგომარეობა განპირობებულია იმით, რომ ის დაფარული იყო სხვა ნაგებობის ასაშენებლად, რაც ინკებამდელი ცივილიზაციებისთვის საკმაოდ გავრცელებული პრაქტიკა იყო".radar

გადაუდებელი კონსერვაციული შეშფოთება

არქეოლოგიური მნიშვნელობის მიუხედავად, უაკა იოლანდას ტერიტორიას ემუქრება მძარცველების, სოფლის მეურნეობის გაფართოებისა და ოფიციალური დაცვის არარსებობის საფრთხე. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის, ჩავინ-დე-უანტარისგან განსხვავებით, უაკა იოლანდა ოფიციალურად დაცული არ არის, რაც მას დაუცველს ხდის მძიმე სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკისა და არასანქცირებული გათხრების მიმართ.themorningnews+1

მაურისიომ მოუწოდა პერუს კულტურის სამინისტროს, რეგიონულ ხელისუფლებასა და მემკვიდრეობის დაცვის ორგანიზაციებს გადაუდებელი ჩარევისკენ, რათა ტერიტორიაზე დამონტაჟდეს დამცავი ღობეები, გატარდეს კონსერვაციული ზომები და უზრუნველყოფილ იქნას მეთვალყურეობა. All That's Interesting-ის ცნობით, მან გააფრთხილა, რომ "სოფლის მეურნეობისთვის გამოყენებული მძიმე ტექნიკა, როგორიცაა ტრაქტორები, სერიოზულად აზიანებს უაკას", და აღნიშნა, რომ მის გუნდს არ გააჩნია დამატებითი ბიუჯეტი ფრესკის სპეციალიზებული კონსერვაციისთვის.jpost

არქეოლოგიური გუნდი ატარებს რადიოკარბონულ დათარიღებასა და პიგმენტურ ანალიზს ფრესკის ქრონოლოგიის დასაზუსტებლად და მისი შემადგენლობის უკეთ გასაგებად. ეს აღმოჩენა კიდევ უფრო ამდიდრებს პერუს არქეოლოგიურ მემკვიდრეობას, რომელიც მოიცავს 5000 წლის წინანდელ კარალის ცივილიზაციასა და მაჩუ-პიქჩუს ცნობილ ინკების ნანგრევებს, და ახალ პერსპექტივებს გვთავაზობს იმ დახვეწილი მხატვრული და სულიერი ტრადიციების შესახებ, რომლებიც პერუს სანაპიროზე აყვავდა ინკების იმპერიის აღზევებამდე ათასწლეულებით ადრე.radar+1