თურქეთში აღმოაჩინეს უძველესი ტაძარი სისხლიანი რიტუალებითა და სამსხვერპლო ქვით

არქეოლოგებმა თურქეთის აღმოსავლეთით, ელაზიღის პროვინციაში, 6000 წლის ტაძრის კომპლექსი აღმოაჩინეს, რომელიც შეიცავს რიტუალურ სისხლის არხს ადამიანისა და ცხოველის ნაშთებით, ასევე სამსხვერპლო ქვას დანით მიყენებული ნაკვეთებით. ეს აღმოჩენა იშვიათი ინფორმაციის წყაროა გვიანი ქალკოლითისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანის მსხვერპლშეწირვის პრაქტიკის შესახებ ზემო ევფრატის რეგიონში.

ქალკოლითის ხანის რიტუალური მსხვერპლშეწირვის კვლევის შედეგები

ტადიმ ჰოიუღუში აღმოჩენილი რიტუალური სისხლის არხი და სამსხვერპლო ემთხვევა ქალკოლითის ხანის მსხვერპლშეწირვის პრაქტიკის ფართო ნიმუშს, რომელიც ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთში ვრცელდებოდა. ამ პერიოდში (დაახლოებით ძვ.წ. 5500-3500 წლები) რიტუალური მსხვერპლშეწირვა უფრო ფორმალიზებული გახდა და სოციალურ-რელიგიურ ძალაუფლების სტრუქტურებში ინტეგრირდა. მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ელიტებმა დაიწყეს რიტუალური იდეოლოგიის კონტროლი, როგორც ავტორიტეტის განმტკიცების სტრატეგია. ბულგარეთის სოლნიცატას რიტუალურ ორმოში (დათარიღებული დაახლოებით ძვ.წ. 4350 წლით) ნაპოვნი ხარის ფორმის კერამიკული ჭურჭელი ადასტურებს ხარის სიმბოლიზმის ფართო გავრცელებას, როგორც მამაკაცური ძალისა და ნაყოფიერების სიმბოლოს ქალკოლითურ კულტურებში, რაც მსგავსია ტადიმის წმინდა კერების ხარის მოტივებისა. ეს აღმოჩენები ცხადყოფს, რომ ქალკოლითური თემები მნიშვნელოვან რესურსებს ხარჯავდნენ სპეციალური რიტუალური სივრცეების შესაქმნელად, სადაც მსხვერპლშეწირვის პრაქტიკა მიმდინარეობდა.archaeologymag+1

არქეოლოგიური მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ეს რიტუალური პრაქტიკა ხშირად მოიცავდა სპეციალიზებულ საზეიმო ჭურჭელს, მიზანმიმართულად აგებულ პლატფორმებს ან სამსხვერპლოებს და სპეციალურად შემუშავებულ არქიტექტურულ ელემენტებს სისხლის შეგროვებისა და გატარებისთვის. ბრინჯაოს ხანის კრეტაზე, ანემოსპილიას მსგავს ადგილებში, მკვლევარებმა აღმოაჩინეს ადამიანთა მსხვერპლშეწირვის მტკიცებულებები სისხლის შესაგროვებელ სპეციალიზებულ ჭურჭელთან ერთად, რაც პარალელს ავლებს ტადიმის დახვეწილ არხების სისტემასთან. რიტუალურ კონტექსტში ადამიანისა და ცხოველის ნაშთების არსებობა მიუთითებს რთულ რწმენის სისტემებზე, სადაც სხვადასხვა ტიპის შესაწირავი განსხვავებულ საზეიმო მიზნებს ემსახურებოდა, რაც ხშირად დაკავშირებული იყო სასოფლო-სამეურნეო ციკლებთან, სურსათის უსაფრთხოებასა და საზოგადოებრივ შეკრებებთან. რიტუალური არქიტექტურისა და მსხვერპლშეწირვის პრაქტიკის ეს რეგიონთაშორისი ნიმუში აჩვენებს, თუ რამდენად ღრმად იყო ეს ცერემონიები ფესვგადგმული ქალკოლითურ სოციალურ სტრუქტურებში ფართო გეოგრაფიულ არეალში.labrujulaverde+1

ტადიმ ჰოიუღუს გათხრების შედეგები

ტადიმ ჰოიუღუში, 35 მეტრის სიმაღლის ბორცვზე, რომელიც ელაზიღის პროვინციაში დაახლოებით 210-ზე 160 მეტრზეა გადაჭიმული, მიმდინარე გათხრებმა საოცარი ინფორმაცია მოგვცა ანატოლიის უძველესი რელიგიური პრაქტიკების შესახებ. ყველაზე მნიშვნელოვან აღმოჩენებს შორისაა ორი უნიკალური წმინდა კერა, რომლებიც მორთულია ხარის მოტივებით და თარიღდება ძვ.წ. 4000-3000 წლებით. მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ მათ რელიგიური ცერემონიებისთვის იყენებდნენ და ისინი ოჯახურ ერთიანობას განასახიერებდნენ იმ დროს, როდესაც ცეცხლს წმინდა მნიშვნელობა ჰქონდა. ეს საზეიმო არტეფაქტები აღმოაჩინეს იმავე პერიოდის თორმეტ „ქარაზის“ ტიპის კერამიკულ ჭურჭელთან და მთის თხის მოტივებით მორთულ მოხატულ ქოთანთან ერთად, რომელიც დაახლოებით ძვ.წ. 3200 წლით თარიღდება.greekreporter+4

ელაზიღის მუზეუმის დირექტორატის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა ექვსი განსხვავებული კულტურული ფენა, რომელიც ნეოლითის პერიოდიდან ოსმალეთის ეპოქამდე ვრცელდება, რაც ადასტურებს ადამიანთა უწყვეტ დასახლებას ათასობით წლის განმავლობაში. ტაძრის კომპლექსისა და მისი რიტუალური ელემენტების გარდა, არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს სხვადასხვა საზეიმო და საყოფაცხოვრებო ნივთი, მათ შორის ნახიჩევანის სტილის კერამიკა, სასოფლო-სამეურნეო გარიგებებისთვის გამოყენებული ბეჭდები, ისრისპირები, ხელსაწყოები, საქსოვი დაზგის ნაწილები და ქვის, თიხისა და ძვლისგან დამზადებული სიმბოლური ფიგურები. ეს აღმოჩენები ერთობლივად ხაზს უსვამს ადგილის მნიშვნელობას, როგორც რელიგიური ცენტრისა და აყვავებული დასახლებისა ზემო ევფრატის რეგიონში.arkeonews+4

სისხლის არხში აღმოჩენილი ადამიანის ნაშთები

ტადიმის ტაძრის კომპლექსში ნაპოვნი სისხლის არხის არქეოლოგიურმა ანალიზმა გამოავლინა უძველესი მსხვერპლშეწირვის პრაქტიკის დამაჯერებელი მტკიცებულებები. ვიწრო არხი შეიცავდა როგორც ადამიანის, ისე ცხოველის ნაშთებს, რომლებსაც ძალადობრივი სიკვდილის კვალი ეტყობა, რაც მხარს უჭერს თეორიას, რომ ეს 6000 წლის რიტუალური ადგილი გვიანი ქალკოლითისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანის პერიოდში ღვთაებებისადმი შესაწირად როგორც ცხოველთა, ისე ადამიანთა მსხვერპლშეწირვას მასპინძლობდა. სისხლის არხის დიზაინი, რომელიც უკავშირდება სამსხვერპლო ქვას დანით მიყენებული ღრმა ნაკვეთებით, მიუთითებს რიტუალური არქიტექტურის დახვეწილ გააზრებაზე, სადაც მსხვერპლშეწირვის სისხლი წინასწარ განსაზღვრული გზით მიედინებოდა.greekreporter+2

ეს აღმოჩენა წარმოადგენს ზემო ევფრატის აუზში ასეთი რიტუალური ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთ უძველეს ნიმუშს და არქეოლოგებს აძლევს ხელშესახებ მტკიცებულებას იმისა, თუ როგორ აისახებოდა ადრეული სულიერი რწმენები ფიზიკურად არქიტექტურულ ელემენტებში. ეს აღმოჩენა, ტაძრის ოთხ პოდიუმთან და წმინდა კერასთან ერთად, ქმნის რთული საზეიმო სივრცის სრულყოფილ სურათს, სადაც უძველესი თემები რელიგიური გამოხატვის ნაწილად რიტუალიზებულ მსხვერპლშეწირვას ასრულებდნენ. ამ ადამიანური ნაშთების ფრთხილად შენახვა და დოკუმენტირება გვაძლევს ღირებულ ინფორმაციას არა მხოლოდ იმის შესახებ, თუ როგორ დაიღუპნენ ეს ადამიანები, არამედ იმ რთული რწმენის სისტემების შესახებაც, რომლებიც აღმოსავლეთ ანატოლიის ადრეულ დასახლებებს ახასიათებდა.arkeonews