კვლევის თანახმად, შეკლტონმა იცოდა, რომ გემ „ენდიურანსს“ ფატალური ხარვეზები ჰქონდა

დღეს გამოქვეყნებული ინოვაციური კვლევა ეჭვქვეშ აყენებს კვლევა-ძიების ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე მდგრად მითს და ცხადყოფს, რომ სერ ერნესტ შეკლტონის ლეგენდარული გემი Endurance ფუნდამენტური დიზაინის ხარვეზების გამო იყო განწირული – და ცნობილმა მკვლევარმა ეს 1914 წელს, ზღვაში გასვლამდე იცოდა.iflscience+4

ალტოს უნივერსიტეტის პროფესორის, იუკა ტუხკურის მიერ ჟურნალ Polar Record-ში გამოქვეყნებული კვლევა ანგრევს დიდი ხნის რწმენას, რომ Endurance იყო "თავისი დროის ყველაზე ძლიერი პოლარული გემი", როდესაც ის 1915 წლის ნოემბერში ანტარქტიდის წყლებში ჩაიძირა. ამის ნაცვლად, კვლევამ აჩვენა, რომ გემი მნიშვნელოვნად სუსტი იყო თავისი ეპოქის სხვა პოლარულ გემებთან შედარებით და არასოდეს ყოფილა გათვლილი ყინულის დამანგრეველ პირობებზე, რომელმაც საბოლოოდ გაანადგურა იგი.popsci+4

დიზაინის მრავალრიცხოვანმა ხარვეზებმა კატასტროფამდე მიგვიყვანა

კვლევა ცხადყოფს, რომ Endurance-ს თანამედროვე ანტარქტიდულ გემებთან შედარებით რამდენიმე კრიტიკული სტრუქტურული ნაკლი ჰქონდა. გემს ჰქონდა უფრო სუსტი გემბანის ძელები და ჩარჩოები, უჩვეულოდ გრძელი მანქანური განყოფილება, რამაც კორპუსში მოწყვლადი სექცია შექმნა, და აკლდა დიაგონალური გამაგრების ძელები, რომლებიც აუცილებელია ყინულის კომპრესიული ძალების ასატანად.iflscience+4

"მარტივი სტრუქტურული ანალიზიც კი აჩვენებს, რომ გემი არ იყო გათვლილი ყინულის კომპრესიულ პირობებზე, რამაც საბოლოოდ ჩაძირა იგი", – თქვა ტუხკურიმ. მისმა გამოთვლებმა აჩვენა, რომ იმ პერიოდის სხვა პოლარულ გემებს შეეძლოთ 1,7-დან 2,7-ჯერ მეტი კომპრესიული დატვირთვის ატანა, ვიდრე Endurance-ს.popsci+3

გემი თავდაპირველად აშენდა არქტიკაში ზაფხულის რბილ თვეებში ტურიზმისთვის და არა მთელი წლის განმავლობაში ანტარქტიდის კვლევისთვის. განსხვავებით სპეციალურად აგებული პოლარული გემებისგან, რომლებსაც ჰქონდათ ოვალური ფორმები და ზედაპირული კილი, რაც ყინულს საშუალებას აძლევდა გემის ქვეშ გასრიალებულიყო, Endurance იყო შედარებით წაგრძელებული გემი მაღალი კილით, რამაც ყინულს კორპუსზე სახიფათო მოჭიდების საშუალება მისცა.newscientist+1

შეკლტონის ფატალური ცოდნა

შესაძლოა ყველაზე გასაოცარი ის არის, რომ კვლევამ აჩვენა, რომ შეკლტონმა გამგზავრებამდე სრულად იცოდა თავისი გემის შეზღუდვების შესახებ. მეუღლის, ემილისადმი მიწერილ კორესპონდენციაში ის განიცდიდა გემის სისუსტეებს და წერდა, რომ "Endurance-ს თავის წინა გემში ნებისმიერ დროს გაცვლიდა".iflscience+4

მკვლევარს მანამდე რეკომენდებული ჰქონდა სხვა პოლარული გემის, Deutschland-ის გამაგრება ზუსტად იმ დიაგონალური ძელებით, რომლებიც Endurance-ს აკლდა. იმ გემმა ანტარქტიდის ყინულში ჩარჩენილმა რვა თვე გაატარა და გადარჩა.nytimes+1

"შეკლტონმა იცოდა ამის შესახებ", – განმარტა ტუხკურიმ. "ფაქტობრივად, მან ნორვეგიულ გემთსაშენში ვიზიტისას სხვა პოლარული გემისთვის დიაგონალური ძელები თავადვე რეკომენდებული ჰქონდა. იმავე გემმა თვეები გაატარა ყინულის კომპრესიაში და გადარჩა."popsci+2

ანტარქტიდის ისტორიის გადაწერა

ტუხკური, რომელიც მონაწილეობდა 2022 წლის Endurance22-ის ექსპედიციაში, რომელმაც ნამსხვრევები აღმოაჩინა, გაკვირვებული იყო, რომ ცნობილი გემის სტრუქტურული ანალიზი არასდროს ჩატარებულა. მისი კვლევა ეჭვქვეშ აყენებს არა მხოლოდ გემის რეპუტაციას, არამედ გავრცელებულ ახსნას იმის შესახებ, რომ ჩაძირვა დაზიანებულმა საჭემ გამოიწვია.iflscience+4

კვლევა არ ცდილობს შეამციროს შეკლტონის გმირული მიღწევა ეკიპაჟის 28-ვე წევრის გადარჩენაში, მაგრამ ის აჩენს კითხვებს იმ გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით, რამაც კატასტროფამდე მიგვიყვანა. "ჩვენ შეგვიძლია ვივარაუდოთ ფინანსური ზეწოლის ან დროის სიმცირის შესახებ, მაგრამ სიმართლე ისაა, რომ შესაძლოა ვერასდროს გავიგოთ, რატომ მიიღო შეკლტონმა ის გადაწყვეტილებები, რომლებიც მიიღო", – დაასკვნა ტუხკურიმ.popsci+4