თურქეთში კეკოვასთან აღმოჩენილი გემი მსოფლიოში უძველესია

არქეოლოგების თქმით, სავაჭრო გემი, რომელიც თურქეთის ანტალიის პროვინციაში, კეკოვას კუნძულთან 4400-დან 4700 წლის წინ ჩაიძირა, ყველაზე ძველი წყალქვეშა ნაშთია, რაც კი ოდესმე უპოვიათ. ეს მას ბრინჯაოს ხანის დასაწყისს მიაკუთვნებს, იმ პერიოდს, როდესაც ეგვიპტეში დიდი პირამიდები შენდებოდა. გემის ხის კორპუსი განადგურებულია. წყალქვეშ, დაახლოებით 30 მეტრის სიღრმეზე, შემორჩენილია 30-ზე მეტი კერამიკული ჭურჭელი, ე.წ. ამფორა და სამი ქვის ღუზა.bbc+1

თურქეთის კულტურის სამინისტრომ აღმოჩენის შესახებ ოთხშაბათს განაცხადა. თუ დათარიღება დადასტურდა, ეს გემი უფრო ძველია, ვიდრე საბერძნეთის კუნძულ დოკოსთან ნაპოვნი ნაშთები, რომელიც დაახლოებით 4200 წლისაა და აქამდე ყველაზე ძველად მიიჩნეოდა.edition.cnn+2

დათარიღება კერამიკის მიხედვით

ვინაიდან ხის მასალა არ შემორჩენილა, გუნდმა რადიოკარბონული დათარიღება ვერ გამოიყენა. არქეოლოგებმა შეადარეს ჭურჭელი, რომლებსაც ორი ყური, შუაში ქედი და ბრტყელი ძირი აქვთ, ეგვიპტესა და ახლო აღმოსავლეთში ნაპოვნ იმ ამფორებს, რომლებიც იმავე პერიოდს მიეკუთვნება. „დეკორაციის ტექნიკის შედარებით… ჩვენ დანამდვილებით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ჩვენი გემი ბრინჯაოს ხანის დასაწყისისაა. ეს 100%-იანია“, – განუცხადა BBC-ს აკდენიზის უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა ჰაკან ონიზმა, რომელმაც ხმელთაშუა ზღვის არქეოლოგიური ასოციაციის ექსპედიციას უხელმძღვანელა. CNN-თან საუბრისას ის უფრო ფრთხილი იყო და აღნიშნა, რომ გუნდი „ზოგადად დარწმუნებულია“. მან დაამატა, რომ ღუზები და სხვა არტეფაქტები „ასევე იმავე საუკუნეებზე მიუთითებს“.bbc+1

ჟურნალ Maritime Archaeology-ში გამოქვეყნებულ წინასწარ ანგარიშში ნათქვამია, რომ „ჯერჯერობით უცნობია, რომელიმე ღუზა თუ ეკუთვნოდა გემს“. ონიზმა CNN-ს უთხრა, რომ გემი ოთხი წლის წინ აღმოაჩინეს. თავდაპირველად ეგონათ, რომ ჭურჭელი გაცილებით ახალი იყო, სანამ მან გიზას პირამიდებთან ნაპოვნი მსგავსი ამფორების კვლევა არ ნახა.edition.cnn+1

ნარჩენები და ყველის დამზადების კვალი

მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ გემი დაახლოებით 10 მეტრი სიგრძის იყო და აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროდან ტროას ან მინოსური კრეტასკენ მიემართებოდა. ავსტრალიის მაკქუარის უნივერსიტეტის არქეოლოგმა კარინ სოვადამ აღნიშნა, რომ ზოგიერთ ხელუხლებელ ჭურჭელში ჯერ კიდევ იყო პრიალა ნარჩენი: „შიგნით ჩავიხედე და თითქმის გული წამივიდა“. მისი თქმით, შიგთავსი შეიძლება ყოფილიყო ზეითუნის ზეთი, ღვინო ან ხის ფისი, ან შესაძლოა ჭურჭლის ხელახალი გამოყენების კვალი.bbc

კულტურისა და ტურიზმის მინისტრმა მეჰმედ ნური ერსოიმ განაცხადა, რომ თიხის ანალიზი აჩვენებს, რომ ამფორები, სავარაუდოდ, იორდანეს ხეობის სახელოსნოებში იყო დამზადებული და მსგავსი ჭურჭელი ნაპოვნია ეგვიპტეში, ტროასა და კრეტაზე. ერთ ჭურჭელს ორი ნახვრეტი და ცხრა ნიშნული აქვს. მკვლევარები ფიქრობენ, რომ ის შესაძლოა ყველის ან კარაქის ამოსაყვანად გამოიყენებოდა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ეკიპაჟს ბორტზე რძისთვის თხები ჰყავდა.news.yahoo+1

მუზეუმისკენ

გემი სამინისტროს საკუთრებაა, ხოლო გათხრებს ანტალიის მუზეუმის დირექტორატი ხელმძღვანელობს. ერსოიმ განაცხადა, რომ აღდგენილი ნაწილები ანტალიის ხმელთაშუა ზღვის წყალქვეშა არქეოლოგიის ახალ მუზეუმში გამოიფინება, რომელიც უახლოეს თვეებში გაიხსნება. ონიზისთვის ეს სამუშაო მუდმივად იმ ეკიპაჟს ახსენებს, რომელიც სახლში ვერ დაბრუნდა: „იმ ქალებს, რომლებიც თავიანთ ქმრებს ელოდნენ, მაგრამ ისინი, სამწუხაროდ, ვეღარ დაბრუნდნენ“.huffingtonpost+2