ასტრონომებმა პირველად დააფიქსირეს რადიოტალღები ეგზოპლანეტიდან

ასტრონომებმა პირველად დააფიქსირეს რადიოტალღები, რომლებიც მზის სისტემის მიღმა მდებარე პლანეტიდან მოდის. ეს აღმოჩენა ახალ შესაძლებლობებს ხსნის შორეული სამყაროების მაგნიტური გარემოს შესასწავლად და სიცოცხლისთვის ვარგისი ეგზოპლანეტების ძიებაში.

ჰარვარდ-სმიტსონის ასტროფიზიკის ცენტრისა და ორეგონის უნივერსიტეტის მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფმა სამხრეთ აფრიკის MeerKAT რადიოტელესკოპების მასივი გამოიყენა Beta Pictoris b-დან მომავალი სწრაფი, განმეორებადი და წრიულად პოლარიზებული რადიოიმპულსების დასაფიქსირებლად. ეს პლანეტა გაზის გიგანტია, რომელიც იუპიტერზე დაახლოებით 10-ჯერ დიდია და დედამიწიდან 63 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. 15 სექტემბერს arXiv-ზე წარდგენილ ნაშრომში აღწერილია 2025 და 2026 წლებში ჩატარებული ოთხი დაკვირვების შედეგად 0.85-დან 3.5 გიგაჰერცამდე სიხშირეზე დაფიქსირებული სიგნალები.arxiv+2

არა უცხოპლანეტელები, არამედ შესაძლოა ავრორები

სიგნალები არ წარმოადგენს არამიწიერი ცივილიზაციის მტკიცებულებას. მკვლევარებმა გამოსხივება იდენტიფიცირეს როგორც ელექტრონული ციკლოტრონული მეზერული გამოსხივება, იგივე მექანიზმი, რომელიც იუპიტერისა და მზის სისტემის სხვა პლანეტების ავრორალურ რადიოგამოსხივებას იწვევს. „როდესაც ადამიანები ხედავენ წარწერას „რადიოსიგნალი ეგზოპლანეტიდან“, ისინი ფიქრობენ უცხოპლანეტელებზე“, – ამბობს ორეგონის უნივერსიტეტის ასტრონომი და კვლევის თანაავტორი ივეტ სენდესი. „მაგრამ, სამწუხაროდ, ეს უცხოპლანეტელები არ არიან“.sciencenews+1

მნიშვნელოვანი გარღვევა იყო სიგნალის დაკავშირება უშუალოდ პლანეტასთან და არა მის მასპინძელ ვარსკვლავთან. ეგზოპლანეტარული რადიოგამოსხივების დაფიქსირების წინა მცდელობები ვერ ახერხებდა პლანეტის სიგნალის ვარსკვლავური ხმაურისგან გარჩევას. ვინაიდან Beta Pictoris მაგნიტურად მშვიდია, ჯგუფმა შეძლო Beta Pictoris b-ს წყაროდ იდენტიფიცირება. „ჩვენ შეგვიძლია გამოვრიცხოთ ვარსკვლავი და ვთქვათ, რომ ეს კონკრეტულად ამ პლანეტიდან მოდის“, – აღნიშნა სენდესმა.skyatnightmagazine+1

დედამიწისაზე ათასჯერ ძლიერი მაგნიტური ველი

ვინაიდან ავრორალური რადიოგამოსხივება მაგნიტური ველის სიძლიერესთანაა დაკავშირებული, ამ აღმოჩენამ ჯგუფს საშუალება მისცა პირდაპირ გაეზომა ეგზოპლანეტის მაგნიტური ველი. მათი შეფასებით, Beta Pictoris b-ს აქვს მინიმუმ 1250 გაუსის სიძლიერის ველი, რაც ათასჯერ აღემატება დედამიწის 0.5-გაუსიან ველს.moneycontrol+2

მაგნიტური ველები გადამწყვეტია პლანეტის სიცოცხლისუნარიანობისთვის. დედამიწის მაგნიტური ველი იცავს ატმოსფეროს მზის ქარისგან; იმის გაგება, თუ რომელ ეგზოპლანეტებს აქვთ მსგავსი დაცვა, დაგვეხმარება იმ სამყაროების ძიებაში, სადაც სიცოცხლე შეიძლება არსებობდეს.sciencenews+1

რა იქნება შემდეგ

კვლევა ჯერ არ გასულა რეცენზირების პროცესი. თუმცა, ახალი თაობის რადიოტელესკოპების გამოჩენასთან ერთად, აქ გამოყენებული მეთოდები შეიძლება გავრცელდეს სხვა გიგანტურ ეგზოპლანეტებზეც, რაც ასტრონომებს შორეული პლანეტარული გარემოს შესასწავლად ახალ ინსტრუმენტს მისცემს. Beta Pictoris უკვე იყო დაკვირვების ხშირი ობიექტი – 2026 წლის ივლისში სისტემის მესამე პლანეტა, Beta Pictoris d, გახდა ყველაზე მკრთალი ეგზოპლანეტა, რომელიც ოდესმე პირდაპირ იქნა გადაღებული დედამიწიდან.watchers+2

„ეს არის წარმოუდგენლად ძლიერი მაგნიტური ველი, ბევრად უფრო ძლიერი, ვიდრე ნებისმიერი რამ ჩვენს მზის სისტემაში“, – თქვა სენდესმა.sciencenews