Verð á hráolíu tekur stakkaskiptum vegna landfræðilegrar óvissu

Verð á tunnu af olíu er nú mjög mismunandi eftir því hvar hún er staðsett. Eftir því sem átökin í Miðausturlöndum dýpka hefur tveggja þrepa verðlagning fest sig í sessi á alþjóðlegum olíumörkuðum: olía sem er föst bak við stefnumótandi flöskuhálsa selst með miklum afslætti, á meðan olía sem er auðveld í flutningum selst á verði sem ekki hefur sést í mörg ár.

Skiptingin varð skýrari í síðustu viku eftir að Sádi-Arabía lokaði austur-vestur leiðslunni sinni, 1.200 kílómetra löngum streng með 7 milljóna tunna afkastagetu á dag, í kjölfar drónaárása frá írösku yfirráðasvæði. Leiðslan hafði orðið mikilvæg leið fyrir sádi-arabískan útflutning eftir að Hormuz-sund lokaðist að mestu fyrr á þessu ári. Lokunin fjarlægði einn af síðustu áreiðanlegu valkostunum til að koma olíu frá Persaflóa á markað.cnbc+2

Hráolía við flöskuhálsa á metafslætti

Basrah Medium hráolía frá Írak fyrir október-hleðslu er boðin með 43,06 dollara afslætti á tunnu miðað við Murban, viðmiðunarverð Abu Dhabi fyrir olíu sem hlaðið er í Fujairah, höfn sem tengist leiðslu sem fer framhjá Hormuz-sundi, samkvæmt verðlagningarstofunni Argus. Al-Shaheen frá Katar, sem getur aðeins náð til kaupenda í gegnum sundið, selst með 24,92 dollara afslætti á tunnu miðað við Murban.mezha+1

Sum hráolía fer enn í gegnum Hormuz-sund, þótt magnið sé áætlað um 10 milljónir tunna á dag, sem er um helmingur af því sem var fyrir átökin. Þegar olían er komin í gegn selst hún á yfirverði. Upper Zakum hráolía frá Abu Dhabi National Oil Company, sem seld er með flutningum milli skipa, var metin á 7 dollara yfir Dubai-viðmiðinu fyrir október-farma og 13,25 dollara yfir fyrir nóvember.boereport+1

Flutningsgjöld hafa hækkað í takt við þetta. Risaskip (VLCC) á leiðinni frá Ómanflóa til Kína náðu metinu 450 Worldscale stigum, sem jafngildir um 11,50 dollurum á tunnu, samkvæmt flutningagögnum.marineradar+1

Olíutegundir utan Persaflóa á metverði

Hráolía sem framleidd er fjarri átakasvæðinu nýtur góðs af ástandinu. Dýrasta tegundin í daglegu mati Argus er Pyrenees, meðal-létt olía frá norðvesturströnd Ástralíu, sem var metin á 138,04 dollara á tunnu þann 11. september, sem er 33,43 dollara yfirverð miðað við Brent-framvirka samninga. Frá því að átökin hófust 28. febrúar hefur Pyrenees hækkað um 96%, sem er langt umfram 44% hækkun Brent-olíunnar.mezha+1

Bonny Light frá Nígeríu fór yfir 115 dollara á tunnu, studd af lágum brennisteinsinnihaldi og fjarlægð frá truflunum. Cabinda hráolía frá Angóla endaði í 118,46 dollurum, sem er 62% hækkun frá því fyrir stríðið.boereport+1

Landfræði sem nýr verðþáttur

Í september-skýrslu Alþjóðaorkumálastofnunarinnar var gert ráð fyrir að olíuframboð í heiminum yrði 100,7 milljónir tunna á dag árið 2026, sem er 5,7 milljónum tunna minna en árið áður, og að fullur bati hjá framleiðendum í Miðausturlöndum dragist fram til 2027. Brent-framvirkir samningar náðu þriggja mánaða hámarki, 109,97 dollurum, þann 11. september áður en þeir lækkuðu aftur.iea+1

Eins og Clyde Russell, dálkahöfundur Reuters, benti á hefur markaðurinn í raun skiptst í tvo heima: einn þar sem verð á tunnum ræðst af gæðum og eftirspurn, og annan þar sem flutningsleiðin er orðin ráðandi kostnaðarþáttur. Fyrir asísk olíuhreinsunarstöðvar sérstaklega ber hver tunna nú landfræðilegan skatt, og því nær sem uppsprettan er neytandanum, því hærra er verðið.boereport