Íran segir að Kína fái sérstakar ívilnanir vegna tolla í Hormuz-sundi

Sendiherra Írans í Kína lýsti því yfir á föstudag að Peking og aðrar "vinveittar þjóðir" muni fá ívilnandi meðferð þegar Teheran byrjar að innheimta gjöld af skipum sem fara um Hormuz-sund, sem dýpkar deiluna við Bandaríkin um framtíð einnar mikilvægustu orkuflutningaleiðar heims.

Nýtt gjaldakerfi tekur á sig mynd

Í ræðu á heimsvettvangi friðar í Peking sagði sendiherrann Abdolreza Rahmani Fazli að Íran myndi innleiða "nýtt fyrirkomulag varðandi Hormuz-sund í samvinnu við Óman" og að vinveitt ríki myndu njóta góðs af því.straitstimes+1

"Við munum svo sannarlega hafa sérstakar ívilnanir fyrir Kína, því Kína er vinveitt land," sagði Fazli, samkvæmt Bloomberg, án þess að tilgreina í hverju þær ívilnanir fælust. "Við ættum að veita sérstaka meðferð þeim löndum sem eru okkur vinveitt."bloomberg+1

Fazli réttlætti gjöldin sem nauðsynleg til að "tryggja öryggi siglinga" og bregðast við "umhverfisáhrifum af gríðarlegum fjölda skipa", á sama tíma og hann ítrekaði að þau myndu ekki brjóta gegn alþjóðlegum hafrétti. Hann forðaðist að kalla gjöldin "toll", og lýsti þeim frekar sem "þjónustugjöldum" – greinarmunur sem Íran hefur haldið fram í gegnum margra mánaða viðræður.timesofisrael+1

Klukkan tifar fyrir 60 daga gluggann

Tilkynningin kemur á sama tíma og 60 daga tollfría tímabilið, sem komið var á með viljayfirlýsingu Washington og Teheran þann 17. júní, nálgast lok sín um miðjan ágúst. Samkvæmt bráðabirgðasamkomulaginu, sem Donald Trump forseti og Masoud Pezeshkian forseti Írans undirrituðu, var tryggð frjáls för fyrir kaupskip á meðan samningamenn unnu að varanlegri lausn.gosships+3

Íran hefur gert það ljóst að þeir líta á tollfría gluggann sem tímabundinn. Aðalsamningamaðurinn Mohammad Bagher Ghalibaf sagði við undirritun samningsins að sundið "myndi ekki snúa aftur til ástandsins fyrir stríð". Í skýrslu frá Reuters þann 1. júlí kemur fram að Íran sé staðráðið í að fá alþjóðlega viðurkenningu á valdi sínu yfir siglingaleiðinni og getu sinni til að leggja á gjöld – "jafnvel þótt þeir þurfi að gera það með valdi," samkvæmt tveimur háttsettum írönskum heimildarmönnum.reuters+1

Íran hefur lagt til að afla allt að 40 milljarða dollara árlega með öryggis- og umhverfisþjónustugjöldum, samkvæmt The Wall Street Journal News Corp ↗ 3.15%. Victoria Coates, fyrrverandi aðstoðarþjóðaröryggisráðgjafi í ríkisstjórn Trumps og núverandi varaforseti þjóðaröryggismála hjá Heritage Foundation, hefur kallað tillöguna "fjárkúgunaráætlun" gegn frjálsu flæði orku.i24news+2

Andstæðar sýnir á sundið

Deilan er enn einn af umdeildustu þáttunum í víðtækari friðarviðræðum. Bandaríkin og arabaríki við Persaflóa halda því fram að ekki sé hægt að leggja nein gjöld á siglingaleiðina, sem um fimmtungur af olíu og fljótandi jarðgasi heimsins flæddi um fyrir átökin. Samt sem áður hafa sumar Evrópuþjóðir byrjað að sætta sig við að einhvers konar gjald sé líklega óhjákvæmilegt, og þrýsta frekar á um kerfi sem mismuni ekki, sögðu heimildarmenn sem þekkja til viðræðnanna við Bloomberg.cnbc+1

Kína, sem kaupir nær alla olíuútflutning Írans, kallaði þann 3. júlí eftir "hindrunarlausum" siglingum um sundið, þar sem talsmaður utanríkisráðuneytisins, Guo Jiakun, sagði að opin leið væri í "hagsmunum allra aðila". Að minnsta kosti átta skip sem reyndu að yfirgefa Persaflóa meðfram strönd Óman sneru við á milli 3. og 4. júlí, sem er áminning um að jafnvel undir bráðabirgðasamkomulaginu er siglingin langt frá því að vera venjubundin.straitstimes