Ծոցի երկրները Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար դիմում են Չինաստանին

ԱՄՆ-Իրան պատերազմի մեկնարկից հինգ ամիս անց, Ծոցի արաբական պետությունները Հորմուզի նեղուցի և Կարմիր ծովի նավագնացության ուղիները վերաբացելու համար Վաշինգտոնի փոխարեն դիմում են Պեկինին, ինչը փորձության է ենթարկում Թեհրանի վրա Չինաստանի տնտեսական լծակների սահմանները։

Ծոցի երկրների հիասթափությունը և շրջադեպը դեպի Արևելք

Պատերազմը, որը սկսվեց փետրվարի 28-ին Իրանի վրա ԱՄՆ-Իսրայել հարվածներով, սահմանափակել է Ծոցի երկրների էներգակիրների արտահանումը և տարածաշրջանային պետություններին դրել իրանական պատասխան հարվածների թիրախում։ Քանի որ Իրանը և նրա դաշնակիցները սպառնում են ինչպես Կարմիր ծովի Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցին, այնպես էլ Հորմուզի նեղուցին, որով անցնում է համաշխարհային նավթի և գազի պաշարների մոտ մեկ հինգերորդը, Ծոցի մայրաքաղաքներում ամերիկյան ռազմական զսպման սահմանափակումների նկատմամբ հիասթափությունը մեծացել է։reuters+1

Reuters-ի տվյալներով՝ Չինաստանի արտգործնախարար Վան Ին տասնյակ հեռախոսազանգեր և հանդիպումներ է ունեցել գործընկերների հետ՝ հրադադարի հասնելու նպատակով, իսկ հատուկ բանագնաց Չժայ Ցզյունը բանակցություններ է վարել ինչպես Ծոցի արաբական մայրաքաղաքներում, այնպես էլ Իրանում։ «Ծոցի երկրների և Չինաստանի միջև մեծ հարգանք կա, և նրանք կարևոր առևտրային գործընկերներ են, ուստի ցանկացած հարց շատ հանգիստ է քննարկվում», — գործակալությանը հայտնել է Ծոցի երկրների աղբյուրներից մեկը։reuters

Պեկինի գործարքային մոտեցումը

Չինաստանի դիրքը՝ որպես Ծոցի նավթի խոշոր գնորդի և Իրանի ամենամեծ առևտրային գործընկերոջ, նրան տալիս է յուրահատուկ լծակներ, սակայն միևնույն ժամանակ սահմանափակումներ է դնում։ Թեհրանի սպառնալիքներին հրապարակավ դիմակայելու փոխարեն, Պեկինը սեփական առևտրային շահերը պաշտպանելու համար նախընտրում է նեղ երկկողմ պայմանավորվածություններ։thinkchina+1

Այս շաբաթ Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 2.92% գործակալությունը հայտնել է, որ Չինաստանը ուղղակի բանակցություններ է վարել Եմենի հութիների շարժման հետ՝ չինական տանկերներին Կարմիր ծովի հարավային մասով նավարկելու հնարավորություն տալու համար, որտեղ Պեկինը յուրաքանչյուր նավի շարժումը առանձին համաձայնեցնում է միլիցիայի հետ։ Այն բանից հետո, երբ հութիները հայտարարեցին Սաուդյան Արաբիայի տերմինալներ մուտքի սահմանափակման մասին, առնվազն չորս տանկեր Սաուդյան Արաբիայի նավահանգիստներում բեռնել է դեպի Չինաստան ուղղվող հում նավթ և անցել Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցով։reuters

«Չինաստանը այնքան էլ ազդեցիկ չէր, որքան մենք կարծում էինք, թեև վիճելի է՝ դա կամքի պակաս է, թե հնարավորությունների», — Reuters-ին ասել է Ծոցի երկրների երկրորդ աղբյուրը։ «Երբ Ամերիկան ներքաշվում է գործընթացների մեջ, թվում է, թե գերտերության հաշվարկները գերակայում են ամեն ինչի վրա»։reuters

Լծակների սահմանափակումը

Վերլուծաբանների խոսքով՝ Պեկինի գլխավոր առաջնահերթությունը տարածաշրջանում հարաբերությունների պահպանումն է, այլ ոչ թե դիվանագիտական ռիսկերի գնալը՝ որևէ կողմին բացահայտ աջակցելով։ Վաշինգտոնի ինստիտուտի ներկայացուցիչ Հենրի Տուգենդհատը Reuters-ին ասել է, որ այն բանից հետո, երբ Վաշինգտոնը անմիջականորեն ներքաշվեց հակամարտության մեջ, Պեկինի հաշվարկները դուրս եկան Ծոցի տարածաշրջանից և ընդգրկեցին ԱՄՆ-ի հետ նրա լայն մրցակցությունը։reuters

Նույն ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Աննա Բորշչևսկայան նշել է, որ Չինաստանի հետ կապված փոխադրումները պաշտպանելու համար կնքված նեղ երկկողմ պայմանավորվածությունները Չինաստանի դիվանագիտական ջանքերի «միակ տեսանելի արդյունքն են»։ Պեկինը հայտարարել է, որ պատրաստ չէ Հորմուզը վերաբացելու համար ռազմական ուժ կիրառել և չի հավատում, որ այլ կողմերը կարող են դա անել, փոխարենը կոչ է անում դիվանագիտության և միջազգային նավագնացության ազատ հոսքի։reuters

Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը սեպտեմբերի 24-ին ԱՄՆ է մեկնում նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ հանդիպելու համար, մի հանդիպում, որը կարող է ավելի ձևավորել Պեկինի հաշվարկները այն մասին, թե արդյոք պետք է Թեհրանի վրա ավելի ուժեղ ճնշում գործադրել։ Մինչդեռ Ծոցի երկրների կառավարությունները հույս ունեն, որ Չինաստանը ի վերջո Իրանին կմղի բանակցությունների միջոցով կարգավորման, սակայն ընդունում են, որ երկարատև հակամարտությունը կարող է նաև բխել Պեկինի շահերից, քանի որ այն մեծացնում է ԱՄՆ-ի վրա ճնշումը։thinkchina+1