Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

reuters.com+1։reuters.com։reuters.com+1։Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ՄԱԳԱՏԷ) ղեկավար Ռաֆայել Գրոսին չորեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-Սաուդյան Արաբիա նախատեսվող քաղաքացիական միջուկային գործարքի ստուգումների պայմանները «շատ գոհացուցիչ են», թեև դրանք չեն ներառում «Լրացուցիչ արձանագրությունը», որը ՄԱԿ-ի դիտորդական մարմնի ստուգման ամենախիստ չափանիշն է։ «Կարծում եմ, որ մեր ունեցած կոնկրետ համաձայնագրի համար սա շատ գոհացուցիչ արդյունք է», ասել է Գրոսին Վիեննայում ՄԱԳԱՏԷ-ի կառավարիչների խորհրդի եռամսյակային նիստի ժամանակ կայացած մամուլի ասուլիսում, հաղորդում է Reuters-ը։reuters.com
Նրա աջակցությունը հնչում է այն ժամանակ, երբ համաձայնագիրը, որը հայտնի է որպես «123-րդ համաձայնագիր», սպասում է ԱՄՆ օրենսդիրների հաստատմանը։ Տարածման կանխարգելման փորձագետները քննադատում են այն այն բանի համար, որ այն չի արգելում Էր-Ռիադին հարստացնել ուրան կամ վերամշակել օգտագործված վառելիքը, ինչը միջուկային զենք ստեղծելու երկու հնարավոր ուղի է, հաղորդում է Reuters-ը։detroitnews.com
Խորհրդին ուղղված իր բացման խոսքում Գրոսին ասել է, որ Վաշինգտոնը և Էր-Ռիադը հոկտեմբերին գործակալությունից խնդրել են «ձեռնարկել անհրաժեշտ քայլեր երաշխիքների և ստուգման միջոցառումների իրականացման համար»։ Նա ասել է, որ ՄԱԳԱՏԷ-ին «տրամադրվելու է տեղեկատվություն և հասանելիություն թագավորության ցանկացած օբյեկտի, որտեղ իրականացվում է փոխակերպում, հարստացում, վառելիքի արտադրություն և վերամշակում», հաղորդում է AFP-ն RFI-ի միջոցով։ Նա գործարքն անվանել է «լիովին համահունչ ՄԱԳԱՏԷ-ի իրավական շրջանակին» և նշել, որ Սաուդյան Արաբիան համաձայնել է «կամավոր հիմունքներով լրացուցիչ ստուգման միջոցառումների»։ Հենց որ Սաուդյան Արաբիայում սկսվի միջուկային էներգիայի զարգացումը, «մենք այնտեղ կլինենք», հավելել է նա CBS News-ի համաձայն։cbsnews.com+1
Երաշխիքների տեքստը, որն ուղարկվել է ՄԱԳԱՏԷ-ի խորհրդին և տեսել է Reuters-ը, թույլ է տալիս հանկարծակի ստուգումներ, բայց միայն հայտարարագրված օբյեկտներում։ Այն նշում է, որ հարստացումը և վերամշակումը տեղի կունենան միայն «ծածկված օբյեկտի վրա»։ Ստուգողները «կարճ ժամանակում ծանուցմամբ հասանելիություն» կստանան նման օբյեկտների ցանկացած վայրի, առնվազն երկու ժամվա ծանուցմամբ, եթե նրանք արդեն տեղում են, և 24 ժամվա ծանուցմամբ՝ այլ դեպքերում, հաղորդում է Reuters-ը։reuters.com
Սաուդյան Արաբիան վերջերս ՄԱԳԱՏԷ-ի հետ ստորագրել է Երաշխիքների համապարփակ համաձայնագիր, որը թույլ է տալիս ստուգել հայտարարագրված օբյեկտները։ Այն չի ստորագրել «Լրացուցիչ արձանագրությունը», որը թույլ կտար հանկարծակի ստուգումներ նաև չհայտարարագրված օբյեկտներում, հաղորդում է Reuters-ը։ «Ակնհայտ է, որ Լրացուցիչ արձանագրությունը ավելի մեծ հասանելիություն է ապահովում և այս առումով շատերի կողմից համարվում է ստանդարտ», ասել է Գրոսին՝ հավելելով, որ «գուցե ապագայում այդպես էլ լինի»։detroitnews.com
Գործարքի վերաբերյալ մտահոգությունները սրվում են թագաժառանգ Մուհամմեդ բին Սալմանի այն հայտարարությամբ, որ Սաուդյան Արաբիան կմշակի միջուկային զենք, եթե Իրանը դա անի։ Reuters-ը նաև նշել է, որ Գրոսին առաջադրվել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում, մի մրցավազք, որում նրան անհրաժեշտ է Անվտանգության խորհրդի հինգ մշտական անդամների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի աջակցությունը կամ գոնե համաձայնությունը։
Երկու երկրները համաձայնագրի մասին հայտարարեցին հուլիսին, և այն հարցեր է առաջացրել տարածման ռիսկերի վերաբերյալ, հաղորդում է AFP-ն։ Իսրայելի Ազգային անվտանգության ուսումնասիրությունների ինստիտուտի կարծիքով՝ գործարքը շրջադարձային պահ է։ Վաշինգտոնը երկար ժամանակ գործընկերներից պահանջում էր հրաժարվել վառելիքային ցիկլի հնարավորություններից՝ միջուկային համագործակցության դիմաց, իսկ այժմ այն «որդեգրում է ավելի ճկուն մոտեցում, որը փորձում է կառավարել տարածման ռիսկերը, այլ ոչ թե ամբողջությամբ կանխել դրանք», գրում է ինստիտուտը։rfi.fr+1