Պերուի տաճարի տարածքում հայտնաբերվել է 4000 տարվա վաղեմության թռչնի 3D որմնանկար

Պերուում հնագետները հայտնաբերել են 4000 տարվա վաղեմության ուշագրավ եռաչափ որմնանկար Լա Լիբերտադի տարածքում գտնվող Ուակա Յոլանդա (Huaca Yolanda) հնավայրում, որտեղ պատկերված է ադամանդե նախշերով հսկայական գիշատիչ թռչուն՝ վառ կապույտ, կարմիր, դեղին և սև գույներովthemorningnews+1։
6 մետր երկարությամբ և 2,9 մետր բարձրությամբ որմնանկարը թվագրվում է ֆորմատիվ ժամանակաշրջանով (մ.թ.ա. 2000-1000 թթ.) և հայտնաբերվել է հուլիսին Պերուի պապական կաթոլիկ համալսարանի հնագետ Անա Սեսիլիա Մաուրիսիոյի ղեկավարած թիմի կողմիցthemorningnews+1։
Ստեղծագործությունը պատկերում է ձկներ, ձկնորսական ցանցեր, աստղեր և դիցաբանական էակներ՝ հազվագյուտ պատկերացում տալով ափամերձ համայնքների աշխարհայացքի մասին և հետազոտողների կողմից բնութագրվում է որպես «իսկապես աննախադեպ հայտնագործություն»՝ յուրահատուկ գեղարվեստական տեխնիկայովthemorningnews+1։
Որմնանկարը, հավանաբար, զարդարել է ֆորմատիվ ժամանակաշրջանի տաճարի ներքին տարածքները, որտեղ շամաններն ու քրմուհիները զբաղեցրել են ամենաբարձր սոցիալական դիրքերը՝ օգտագործելով բույսերն ու աստղագիտությունը իրենց համայնքներին առաջնորդելու համարthemorningnews։
Հնավայրն այժմ կանգնած է գյուղատնտեսության, շինարարության և թալանչիների կողմից սպառնալիքների առաջ, և Մաուրիսիոն կոչ է անում Պերուի մշակույթի նախարարությանը և ժառանգության պահպանության կազմակերպություններին պաշտոնական պաշտպանություն ապահովել՝ հնագույն քաղաքակրթությունների այս հազվագյուտ պատուհանը պահպանելու համարthemorningnews+1։

Պերուացի հնագետները հյուսիսային Պերուի Լա Լիբերտադի տարածքում գտնվող Ուակա Յոլանդա հնավայրում հայտնաբերել են 4000 տարվա վաղեմության ուշագրավ եռաչափ որմնանկար, որը հետազոտողները բնութագրում են որպես «աննախադեպ հայտնագործություն», որը հազվագյուտ պատկերացում է տալիս Հարավային Ամերիկայի Խաղաղօվկիանոսյան ափին գտնվող ամենավաղ բարդ հասարակությունների մասին։ 2025 թվականի հուլիսին հայտնաբերված բազմագույն ստեղծագործությունը պատկերում է ադամանդե նախշերով հսկայական գիշատիչ թռչուն, ինչպես նաև ձկներ, ձկնորսական ցանցեր, աստղեր և դիցաբանական էակներ՝ ներկված վառ կապույտ, կարմիր, դեղին և սև գույներով։themorningnews+1

Հայտնագործությունը կատարվել է Պերուի պապական կաթոլիկ համալսարանի թիմի կողմից՝ հնագետ Անա Սեսիլիա Մաուրիսիոյի ղեկավարությամբ, հուլիսի սկզբին՝ պեղումների առաջին շաբաթվա ընթացքում։ Live Science-ի համաձայն՝ Մաուրիսիոն գտածոն բնութագրել է որպես «պատկերագրությամբ, դեկորատիվ տեխնիկայով և պահպանվածության բացառիկ վիճակով» օժտված, ինչը այն դարձնում է «տարածաշրջանում իսկապես աննախադեպ հայտնագործություն»։themorningnews

Պատուհան դեպի հնագույն ափամերձ քաղաքակրթություն

6 մետր երկարությամբ և 2,9 մետր բարձրությամբ որմնանկարը թվագրվում է ֆորմատիվ ժամանակաշրջանով (մ.թ.ա. 2000-1000 թթ.), երբ ժամանակակից Պերուի տարածքում ձևավորվեցին առաջին բարդ հասարակությունները։ Հարավային կողմում պատկերված է մեծ թռչուն՝ տարածված թևերով և գլխին ադամանդե նախշերով, որը հավանաբար արծիվ կամ բազե է, իսկ հյուսիսային կողմում պատկերված են բույսեր, աստղեր և մարդանման կերպարներ, որոնք «կարծես շամաններ լինեն», որոնք այդ դարաշրջանում զգալի իշխանություն ունեին։themorningnews

Այս որմնանկարը ինկերից առաջ եղած այլ հայտնագործություններից տարբերվում է իր ափամերձ գեղարվեստական ավանդույթով, որը ներառում է ձկների և ձկնորսական ցանցերի պատկերներ, որոնք էապես տարբերվում են Չավին դե Ուանտարի նման լեռնային հնավայրերից։ Մաուրիսիոյի խոսքով՝ որմնանկարը, հավանաբար, զարդարել է «ֆորմատիվ ժամանակաշրջանի տաճարի գլխավոր ատրիումի ներքին տարածքները»՝ ծառայելով որպես հոգևոր և սոցիալական իշխանության կենտրոն, որտեղ շամանները զբաղեցնում էին հասարակության ամենաբարձր դիրքերը։radar+1

Ստեղծագործությունը ստեղծվել է կավի և օրգանական նյութերի խառնուրդով և ցուցադրում է բարդ եռաչափ ռելիեֆային տեխնիկա, որն աննախադեպ է տարածաշրջանի ինկերից առաջ եղած մշակույթների համար։ Artnet News-ը հայտնել է, որ որմնանկարի «պահպանվածության ուշագրավ վիճակը պայմանավորված է նրանով, որ այն թաղված է եղել՝ թույլ տալով մեկ այլ կառույց կառուցել դրա վրա, ինչը բավականին տարածված պրակտիկա էր ինկերից առաջ եղած քաղաքակրթությունների շրջանում»։radar

Պահպանության հրատապ խնդիրներ

Չնայած իր հնագիտական նշանակությանը՝ Ուակա Յոլանդա հնավայրը կանգնած է թալանի, գյուղատնտեսական ընդլայնման և պաշտոնական պաշտպանության բացակայության անմիջական սպառնալիքների առաջ։ Ի տարբերություն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ Չավին դե Ուանտարի՝ Ուակա Յոլանդան պաշտոնապես պաշտպանված չէ, ինչը այն խոցելի է դարձնում ծանր գյուղատնտեսական տեխնիկայի և չարտոնված պեղումների պատճառով։themorningnews+1

Մաուրիսիոն կոչ է արել Պերուի մշակույթի նախարարությանը, տարածաշրջանային իշխանություններին և ժառանգության պահպանության կազմակերպություններին հրատապ միջամտել՝ հնավայրում պաշտպանիչ ցանկապատեր, պահպանության միջոցառումներ և հսկողություն սահմանելու համար։ All That's Interesting-ի համաձայն՝ նա զգուշացրել է, որ «գյուղատնտեսության համար օգտագործվող ծանր տեխնիկան, ինչպիսիք են տրակտորները, լրջորեն վնասում են ուական», միաժամանակ նշելով, որ իր թիմը չունի որմնանկարի մասնագիտացված պահպանության համար անհրաժեշտ լրացուցիչ բյուջե։jpost

Հնագիտական թիմը իրականացնում է ռադիոածխածնային թվագրում և պիգմենտային վերլուծություն՝ որմնանկարի ժամանակագրությունը ճշգրտելու և դրա կազմը ավելի լավ հասկանալու համար։ Այս հայտնագործությունը համալրում է Պերուի հարուստ հնագիտական ժառանգությունը, որը ներառում է 5000 տարվա վաղեմության Կարալ քաղաքակրթությունից մինչև Մաչու Պիկչուի ինկերի ավելի հայտնի ավերակները, և նոր հեռանկարներ է բացում այն բարդ գեղարվեստական և հոգևոր ավանդույթների վերաբերյալ, որոնք ծաղկում էին Պերուի ափին Ինկերի կայսրության վերելքից հազարամյակներ առաջ։radar+1

Աղբյուրներ (26)