Սառույցների անհետացմանը զուգընթաց հազարավոր կետեր են ներխուժել Արևելյան Գրենլանդիա. հետազոտություն

Հազարավոր կուզիկ կետեր, ֆինվալներ և փոքր շերտավոր կետեր այժմ հավաքվում են Արևելյան Գրենլանդիայի ափերի երկայնքով այնպիսի քանակությամբ, որը երբեք չի արձանագրվել ժամանակակից պատմության մեջ: Ըստ Frontiers in Marine Science ամսագրում հրապարակված հետազոտության՝ դրա պատճառը կլիմայական փոփոխություններով պայմանավորված կերի և սառցե ծածկույթի տեղաշարժերն են:frontiersin

Գրենլանդիայի բնական պաշարների ինստիտուտի պրոֆեսոր Մադս Պետեր Հայդե-Յորգենսենի գլխավորած հետազոտությունն ամփոփում է 1987-ից 2025 թվականների նավերից կատարված դիտարկումները, ավիացիոն հետազոտությունները, արբանյակային տվիչներով հետևվող կետերի տեղաշարժերը և ինուիտ որսորդների գիտելիքները՝ փաստագրելու համար այն, ինչ հեղինակներն անվանում են «խոշոր էկոլոգիական ռեժիմի փոփոխություն»:bbc+1

Աննախադեպ ներհոսք

Նավերից կատարված հետազոտությունները մինչև 2006 թվականը Արևելյան Գրենլանդիայի ջրերում կուզիկ կետերի ոչ մի դեպք չէին արձանագրել: 2007 թվականին նկատվել էր յոթ կետ: Իսկ արդեն 2024 թվականին հետազոտողները միայն նավերից արձանագրել են ավելի քան 150 դեպք: 2025 թվականի օգոստոսին անձնակազմերը հայտնել են հյուսիսային լայնության 69 աստիճանի մոտակայքում միաժամանակ սնվող մինչև 50 բեղավոր կետերի խառը խմբերի մասին:a-z-animals+2

Հետազոտության գնահատմամբ՝ 2024 թվականի ամռանը Գրենլանդական ծով է այցելել առնվազն 4,000 կուզիկ կետ, 6,000 ֆինվալ և 6,000 փոքր շերտավոր կետ: Այս տեսակների համատեղ կերի սպառումը իրենց շուրջ չորսամսյա սեզոնային բնակության ընթացքում գնահատվում է տարեկան մոտ մեկ միլիոն տոննա, որը հիմնականում բաղկացած է կապելինից և կրիլից:discoverwildlife+2

Ձկների հետքերով

Այս գաղթի հիմնական շարժիչ ուժը կապելինն է՝ փոքր կերային ձուկ, որն առանցքային դեր ունի Հյուսիսային Ատլանտիկայի սննդային շղթաներում: Արևելյան Գրենլանդիայի ափերի մոտ ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը 1990-ականներից ի վեր բարձրացել է շուրջ 2°C-ով, ինչը դարձնում է այն աշխարհում ամենաարագ տաքացող ծովային տարածքներից մեկը: Քանի որ Իսլանդիայից հյուսիս գտնվող ջրերը տաքացել են, կապելինն իր սնվելու վայրերը տեղափոխել է դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Գրենլանդական ծովի նոր բացված տարածքներ, և կետերը հետևել են նրանց:a-z-animals+2

«Սա հանգեցրել է ֆինվալների, կուզիկ կետերի և փոքր շերտավոր կետերի կանոնավոր խառը «կերակրման խնջույքների»: Այս տեսակները պատմականորեն շատ հազվադեպ են նկատվել Արևելյան Գրենլանդիայի ափամերձ ջրերում»,- BBC-ին հայտնել է Հայդե-Յորգենսենը:discoverwildlife+1

Հաղթողներ և պարտվողներ

Թեև այս ներհոսքը կարճաժամկետ օգուտ է բեղավոր կետերի պոպուլյացիաների համար, որոնք դեռ վերականգնվում են 20-րդ դարի արդյունաբերական կետորսությունից հետո, այն մարտահրավերներ է ստեղծում Արկտիկայի՝ սառույցից կախվածություն ունեցող տեսակների համար: Նարվալները, գրենլանդական կետերը և օղակավոր փոկերը զարգացել են ծովային սառույցի պաշտպանության ներքո, և բարեխառն գոտիների հազարավոր խոշոր գիշատիչների հայտնվելը մրցակցություն է առաջացնում պատմականորեն ցածր խտություն ունեցող էկոհամակարգում:discoverwildlife+1

«Որոշ տեսակների համար կլիմայի փոփոխությունն ինքնին վնասակար չէ. այն նոր հնարավորություններ է ստեղծում»,- ասել է Հայդե-Յորգենսենը: «Այնուամենայնիվ, մյուս տեսակները կորցնում են իրենց բնակության միջավայրը»:bbc