Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]
All voices matter
Կիրակի օրը կարձակվի NASA-ի «Ռոման» տիեզերական աստղադիտակը
- NASA-ի Նենսի Գրեյս Ռոմանի անվան տիեզերական աստղադիտակը նախատեսվում է արձակել կիրակի օրը, արևելյան ժամանակով (ET) ժամը 07:26-ին, Քենեդիի անվան տիեզերական կենտրոնից՝ SpaceX-ի Falcon Heavy հրթիռով:
nbcnews+1 - Աստղադիտարանի տեսախցիկի տեսադաշտը 100 անգամ ավելի մեծ է, քան «Հաբլինը», ինչը թույլ կտա երկինքն ուսումնասիրել մոտ 1000 անգամ ավելի արագ:
wral - Առաքելությունը մեկնարկում է նախատեսվածից ինը ամիս շուտ. այն կուղևորվի Երկրից 1 միլիոն մղոն հեռավորության վրա գտնվող կետ՝ միանալու «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակին:
nbcnews
NASA-ի Նենսի Գրեյս Ռոմանի անվան տիեզերական աստղադիտակը՝ գործակալության հաջորդ առաջատար աստղադիտարանը, նախատեսվում է արձակել կիրակի օրը՝ 2026 թվականի օգոստոսի 30-ին, արևելյան ժամանակով (ET) ժամը 07:26-ին, Ֆլորիդայի Քենեդիի անվան տիեզերական կենտրոնի 39A արձակման համալիրից՝ SpaceX-ի Falcon Heavy հրթիռով: 4,3 միլիարդ դոլար արժողությամբ ինֆրակարմիր աստղադիտակը կուղևորվի Երկրից մոտ 1 միլիոն մղոն հեռավորության վրա գտնվող կետ, որտեղ կսկսի իր հնգամյա առաքելությունը՝ ուսումնասիրելու միլիարդավոր գալակտիկաներ, բացահայտելու մութ էներգիայի ու մութ նյութի գաղտնիքները և հայտնաբերելու տասնյակ հազարավոր նոր մոլորակներ:mashable+2
NASA-ն ուղիղ հեռարձակումը կսկսի արևելյան ժամանակով ժամը 06:20-ին NASA TV-ով և իր յութուբյան ալիքով: Եթե եղանակային կամ տեխնիկական խնդիրների պատճառով արձակումը հետաձգվի, պահուստային ժամանակ է սահմանված երկուշաբթի՝ օգոստոսի 31-ին, արևելյան ժամանակով ժամը 07:22-ին:jpl.nasa+1
Ավելի լայն հայացք տիեզերքին
«Ռոմանն» ունի 300 մեգապիքսելանոց ինֆրակարմիր տեսախցիկ, որի տեսադաշտն առնվազն 100 անգամ մեծ է «Հաբլ» տիեզերական աստղադիտակի տեսադաշտից, ինչը թույլ կտա երկինքն ուսումնասիրել մոտ 1000 անգամ ավելի արագ: Նրա 2,4 մետրանոց հայելին, որն ունի գրեթե նույն տրամագիծը, ինչ «Հաբլինը», սկզբնապես կառուցվել էր ԱՄՆ Ռազմատիեզերական հետախուզության ազգային վարչության կողմից լրտեսական արբանյակի համար, սակայն 2012 թվականին փոխանցվեց NASA-ին և վերափոխվեց աստղագիտական նպատակների համար:wral+2
«Եթե ցանկանում եք ուսումնասիրել տիեզերքը, հասկանալ, թե ինչու է արագանում տիեզերքի ընդարձակումը, հայտնաբերել մեր համակարգի նման մոլորակային համակարգեր կամ քարտեզագրել Ծիր Կաթին գալակտիկան, ապա «Ռոման» տիեզերական աստղադիտակն ունենալը նույնն է, ինչ միաժամանակ ձեզ համար աշխատող մի քանի հարյուր «Հաբլ» աստղադիտակ ունենալը»,- ասել է Օհայոյի պետական համալսարանի աստղագիտության վաստակավոր պրոֆեսոր Դեյվիդ Վայնբերգը:thelantern
Իր առաքելության ընթացքում նախատեսվում է, որ «Ռոմանը» կպատկերի ավելի քան 2 միլիարդ գալակտիկա, կհայտնաբերի տասնյակ հազարավոր գերնոր աստղեր և ավելի քան 100,000 էկզոմոլորակ՝ տարանցման դիտարկումների և գրավիտացիոն միկրոլինզավորման միջոցով: Աստղադիտակը նաև հագեցած է կորոնոգրաֆով, որը նախատեսված է աստղերի լույսը արգելափակելու և մոտակա աստղերի շուրջ Յուպիտերի չափսեր ունեցող մոլորակներն ուղղակիորեն պատկերելու համար. սա տեխնոլոգիական ցուցադրություն է ապագա առաքելությունների համար, որոնք կփնտրեն Երկրի նման աշխարհներ:scientificamerican+3
Տիեզերքի ստանդարտ մոդելի փորձարկումը
«Ռոմանի» գլխավոր խնդիրներից մեկն այն է՝ պարզել, թե ինչու է արագանում տիեզերքի ընդարձակումը: Վերջին չափումները հակասություններ են առաջացրել ստանդարտ տիեզերաբանական մոդելի հետ, և գալակտիկաների ու գերնոր աստղերի վերաբերյալ «Ռոմանի» դիտարկումները կարող են հաստատել կամ կասկածի տակ դնել այդ կանխատեսումները: «Մենք, ամենայն հավանականությամբ, դուրս կգանք ստանդարտ մոդելների սահմաններից և առաջին անգամ կուսումնասիրենք լիովին նոր երևույթներ»,- ասել է «Ռոման» նախագծի ավագ գիտնական Ջուլի ՄաքԷներիին:wral
Առաքելությունը մեկնարկում է նախատեսվածից ինը ամիս շուտ. սա հազվադեպ ձեռքբերում է NASA-ի առաջատար նախագծերի համար, հատկապես հաշվի առնելով Քովիդի համավարակի և կառավարության աշխատանքի դադարեցման հետևանքով առաջացած խափանումները: Արձակումից հետո «Ռոմանը» ավելի քան երեք ամիս կծախսի Արեգակ-Երկիր համակարգի Լագրանժի երկրորդ կետում (L2) գտնվող իր ուղեծիր հասնելու համար, որտեղ կմիանա «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակին: Նախատեսվում է, որ գիտական աշխատանքները կսկսվեն մոտավորապես 2027 թվականի հունվարին:nbcnews+3
Անվանադիրի ժառանգությունը
Աստղադիտակն անվանվել է ի պատիվ Նենսի Գրեյս Ռոմանի, ով 1959 թվականին դարձավ NASA-ի աստղագիտության առաջին ղեկավարը և ակտիվորեն աջակցեց «Հաբլ» տիեզերական աստղադիտակի ստեղծմանը՝ արժանանալով «Հաբլի մայր» մականվանը: Նա մահացել է 2018 թվականին, իսկ NASA-ն աստղադիտարանն իր անունով է կոչել 2020 թվականին: Ռոմանն իր վաղ հետազոտություններն անցկացրել է Վիսկոնսին նահանգի Ուիլյամս Բեյ քաղաքի Երկսի աստղադիտարանում, որտեղ մինչ օրս պահպանվում են ապակե թիթեղները, որոնք նա ժամանակին օգտագործել է Ծիր Կաթինի աստղերն ուսումնասիրելու համար:tmj4+1
«Ես մեծապես հուսով եմ և նույնիսկ ակնկալում եմ, որ «Ռոմանի» միջոցով արված ամենահետաքրքիր գիտական բացահայտումները անակնկալ կլինեն մեզ համար»,- ասել է ՄաքԷներիին:wral
Աղբյուրներ (14)
- 1 NASA readies to launch its next-generation space telescope www.nbcnews.com
- 2 NASA's Nancy Grace Roman Space Telescope launch: How to watch live mashable.com
- 3 NASA's Roman Space Telescope is about to change how we see the universe www.wral.com
- 4 NASA Sets Coverage for Roman Space Telescope Launch ... www.jpl.nasa.gov
- 5 NASA is preparing to launch the Nancy Grace Roman ... www.pbs.org
- 6 NASA is about to launch a space telescope that could change how we see the universe laist.com
- 7 Groundbreaking NASA telescope launches Sunday, Ohio State researchers helped make it possible www.thelantern.com
- 8 NASA's Roman Space Telescope could find alien Earths—but not like you think www.scientificamerican.com
- 9 Roman telescope readies for launch to study what holds our universe together www.cfpublic.org
- 10 Yerkes Observatory's connection to NASA's Nancy Grace ... www.tmj4.com
- 11 She was told women couldn't be scientists. Now a NASA space telescope bears her name abcnews.com
- 12 Helping NASA see the universe in a new light Nancy Grace Roman Telescope: How URochester is giving NASA a lift www.rochester.edu
- 13 NASA Roman Space Telescope to launch Sunday from KSC on Falcon Heavy rocket www.floridatoday.com
- 14 Nasa to launch $4.3bn space telescope to scan universe www.ft.com
