Հաբլը լուսանկարել է հսկայական «գերպղպջակ» մերձակա գալակտիկայում

NASA-ն և Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը հրապարակել են Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի նոր ցնցող լուսանկարը, որը բացահայտում է Մագելանի մեծ ամպի՝ Ծիր կաթինի ամենամոտ հարևաններից մեկի միգամածության մեջ փորագրված հսկայական «գերպղպջակը»։

Սեպտեմբերի 3-ին հրապարակված պատկերում երևում է LHA 120-N44 միգամածությունը, որը գտնվում է Դորադո համաստեղությունում՝ Երկրից մոտ 160 000 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Դրա կենտրոնում կա հսկայական դատարկություն՝ գերպղպջակը, որը ձգվում է մոտ 210-ից 140 լուսային տարի. այնքան մեծ մի խոռոչ, որ բազմիցս գերազանցում է մեր Արեգակի և Պլուտոնի միջև եղած հեռավորությունը:space+1

Ինչպես է ձևավորվել գերպղպջակը

Գիտնականները կարծում են, որ դատարկության կենտրոնում կուտակված աստղերը պատասխանատու են դրա ստեղծման համար։ Հզոր աստղային քամիների և գերնոր աստղերի պայթյունների միջոցով այդ աստղերը դուրս են մղել այն գազի մեծ մասը, որից ծնվել են։ Այդ տեղահանված գազը հետո սեղմվել է խիտ, փոշոտ թաղանթի մեջ, որը շրջապատում է պղպջակը և այժմ տեսանելի է որպես մուգ կենտրոնական խոռոչը շրջանակող գունագեղ եզրագիծ:siliconrepublic+1

Այս սեղմված գազային թաղանթի ներսում շարունակում են նոր աստղեր ձևավորվել, ինչը N44-ը դարձնում է այն, ինչ NASA-ն նկարագրում է որպես «աստղերի ծննդյան բարձր ակտիվություն ունեցող վայր»։ Աստղագետները նախկինում հայտնաբերել են հնարավոր հինգ միլիոն տարվա տարիքային տարբերություն գերպղպջակի ներսում գտնվող աստղերի և դրա եզրին ձևավորվողների միջև:siliconrepublic

Կես միլիոն աստղերի մարդահամար

Պատկերը ստացվել է Հաբլի #14689 դիտարկման ծրագրից, որը ղեկավարել է գլխավոր հետազոտող Գուլիերմիսը և անցկացրել է N44-ի աստղային պոպուլյացիայի մարդահամար։ Հաբլը կատալոգավորել է գրեթե կես միլիոն աստղ կլաստերի ներսում և դրա շուրջ, որոնցից մոտ 30 000-ը նախահիմնական հաջորդականության աստղեր են՝ երիտասարդ օբյեկտներ, որոնք դեռ չեն սկսել իրենց միջուկներում ջրածինը հելիումի վերածել:phys+1

Գերպղպջակի ներքևի աջ հատվածի դեպի մուգ կապույտը գնացող շրջանը նշում է միգամածության ամենատաք տարածքներից մեկը և աստղերի ամենաինտենսիվ ձևավորման վայրը։ N44F անունով առանձին, ավելի փոքր պղպջակը տեսանելի է պատկերի վերին աջ անկյունում, որը փչվել է մեկ տաք, զանգվածեղ աստղի աստղային քամիներով:siliconrepublic+1

Ինչու է N44-ը կարևոր

N44-ը ընդհանուր առմամբ ձգվում է մոտ 1 000 լուսային տարի և որակվում է որպես էմիսիոն միգամածություն, ինչը նշանակում է, որ դրա գազը էներգիայով լիցքավորվել է մերձակա զանգվածեղ աստղերի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման միջոցով։ Երբ իոնացված գազը սառչում է, այն արձակում է էներգիա, որը ստիպում է միգամածությանը փայլել՝ ստեղծելով Հաբլի դիմանկարի վառ գույները:space+1

Աստղագետներն օգտագործում են տվյալները՝ հասկանալու համար, թե որքան ժամանակ է պահանջվում սառը գազային ամպերի փլուզումից մինչև նորածին աստղի ներսում միջուկային սինթեզի բռնկման պահը։ Քանի որ Մագելանի մեծ ամպը համեմատաբար աղքատ է հելիումից ծանր տարրերով, ինչը նման է վաղ տիեզերքի գալակտիկաների պայմաններին, Հաբլի կողմից N44-ի ամենացածր զանգված ունեցող աստղերի դիտարկումները պատուհան են բացում դեպի աստղերի ձևավորումը այնպիսի պայմաններում, որոնք ժամանակին գերակշռում էին ողջ տիեզերքում:phys