Էներգակիրների գների աճը և տոկոսադրույքների բարձրացումը Եվրոպայում ստագֆլյացիայի մտավախություն են առաջացնում

Ստագֆլյացիայի սպառնալիքը գնալով ավելի է սեղմում եվրոպական տնտեսությունները, քանի որ էներգակիրների գների աճը գնաճը մղում է կենտրոնական բանկերի թիրախներից վեր, ինչը ստիպում է քաղաքականություն մշակողներին դիմել տոկոսադրույքների անցանկալի բարձրացման, նույնիսկ այն դեպքում, երբ տնտեսական աճը դանդաղելու նշաններ է ցույց տալիս:

Eurostat-ի տվյալներով՝ եվրոգոտում տարեկան գնաճը օգոստոսին արագացել է մինչև 3.3%՝ հուլիսի 2.9%-ի համեմատ, ինչը 2024 թվականի սեպտեմբերից ի վեր ամենաբարձր ցուցանիշն է, և դա գրեթե ամբողջությամբ պայմանավորված է Մերձավոր Արևելքի պատերազմի հետևանքով էներգակիրների թանկացմամբ: Միայն օգոստոսին էներգակիրների գներն աճել են 2.9%-ով: Եվրոպական կենտրոնական բանկը սեպտեմբերի 10-ին արձագանքեց՝ բարձրացնելով իր երեք հիմնական տոկոսադրույքները 25 բազիսային կետով՝ ավանդային հարմարությունների տոկոսադրույքը հասցնելով 2.5%-իecb.europa+2:

Ապրանքային շուկայի և տոկոսադրույքների պատմությունը վերածվում է ավելի վատ իրավիճակի

Նավթի ֆյուչերսները կրկին բարձրացել են 100 դոլարից՝ մեկ բարելի դիմաց, ինչը մոտ 50%-ով ավելի է, քան Իրանի հետ պատերազմից առաջ, մինչդեռ դիզվառելիքի գները մոտենում են ռեկորդային մակարդակների, իսկ եվրոպական բնական գազը հասել է այնպիսի մակարդակների, որոնք չեն տեսել 2022 թվականից ի վեր: Ածանցյալ գործիքների շուկան ցույց է տալիս, որ թրեյդերները մոտ ապագայում թեթևացում չեն ակնկալում: Polymarket առցանց կանխատեսումների շուկան ցույց է տալիս, որ օգտատերերը ընդամենը 18% հավանականություն են տալիս Հորմուզի նեղուցի վերաբացմանը մինչև դեկտեմբերreuters:

«Մինչ այժմ սա ընդամենը ապրանքային շուկայի և տոկոսադրույքների պատմություն էր: Սա բաժնետոմսերի և վարկավորման պատմություն չէր: Մենք սկսում ենք անհանգստանալ, որ կարող ենք հասնել մի կետի, որտեղ այն կսկսի ազդել բաժնետոմսերի և վարկավորման վրա», — Reuters-ին ասել է LGIM-ի մակրոտնտեսական ռազմավարության ղեկավար Քրիս Ջեֆերինreuters:

ԵԿԲ-ի վերջին կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ գնաճը 2026 թվականին կկազմի միջինը 3.0%, իսկ 2027 թվականին՝ 2.5%, մինչդեռ սվոփ շուկաները հաջորդ տարվա համար եվրոգոտու գնաճը գնահատում են մոտ 3.5%: Թրեյդերներն այժմ ակնկալում են ԵԿԲ-ի տոկոսադրույքների գրեթե մեկ տոկոսային կետով հետագա բարձրացում առաջիկա 12 ամիսների ընթացքում և առնվազն ևս երկու բարձրացում ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի կողմից՝ չորեքշաբթի օրվա 25 բազիսային կետով բարձրացումից հետոecb.europa+1:

Ձմեռը սպառնում է եվրոպական տնային տնտեսություններին

Տնային տնտեսությունների էներգետիկ հաշիվների հեռանկարը հատկապես մռայլ է: Աշնանը ընդառաջ եվրոպական գազի պաշարները կազմում են ընդամենը 67%, ինչը ամենացածր մակարդակն է 2011 թվականից ի վեր: ԱՄՆ սպառողական ապրանքների ոլորտի բաժնետոմսերը այս տարի Wall Street-ում ամենավատ ցուցանիշներն են գրանցել՝ նվազելով գրեթե 6%-ով, մինչդեռ եվրոպական գործընկերները նվազել են 17%-ովnews.err+1:

Էստոնիայում էներգետիկայի ոլորտի պաշտոնյաները ահազանգում են գալիք ձմռան մասին: Enefit-ի էներգետիկ առևտրի ղեկավար Տիիտ Հոբեյոգին նշել է, որ գազով աշխատող էլեկտրակայանների փոփոխական ծախսերը վերջին մեկ տարում գրեթե կրկնապատկվել են՝ մեկ մեգավատ-ժամի դիմաց մոտ 100 եվրոյից հասնելով 180 եվրոյի: Սկանդինավյան հիդրոէլեկտրակայանների ջրամբարները գտնվում են վերջին 30 տարվա ամենացածր մակարդակում՝ ցուրտ ձմռան և շոգ, չոր ամռան պատճառով, ինչը նվազեցնում է Բալթյան երկրների համար էժան էլեկտրաէներգիայի ներմուծման հնարավորությունըstreamlinefeed+1:

Դիմադրողականությունը փորձության տակ

Տնտեսական աճը մինչ այժմ պահպանվել է՝ շնորհիվ արհեստական բանականության հետ կապված ծախսերի: S&P 500 ընկերությունների շահույթը երկրորդ եռամսյակում տարեկան կտրվածքով աճել է մոտ 53%-ով, իսկ վերջին PMI տվյալները ցույց են տվել ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում հուլիս և օգոստոս ամիսներին կայուն ընդլայնում: Սակայն Անգլիայի բանկը, որը հինգշաբթի օրը անփոփոխ թողեց տոկոսադրույքները, զգուշացրել է, որ ակնկալում է Մեծ Բրիտանիայում գնաճի աճ մինչև 4% մինչև 2027 թվականի սկիզբըreuters:

«Էներգետիկ շուկան դառնում է ավելի անկայուն, գների տատանումները տեղի են ունենում ոչ թե ամիսների կամ շաբաթների, այլ 15 րոպեանոց ընդմիջումներով», — գրել է Հոբեյոգին: «Սպառողները պետք է գնահատեն իրենց կարողությունը՝ հաղթահարելու գների տատանումները և ռիսկերը»news.err: