Το τηλεσκόπιο Webb της NASA αποκαλύπτει έναν κρυμμένο πλανήτη στο σύστημα Beta Pictoris

Οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν την ανακάλυψη του Beta Pictoris d, ενός γιγάντιου αέριου πλανήτη που παρέμενε κρυμμένος σε κοινή θέα για περισσότερο από μια δεκαετία, καθιστώντας τον τον πιο αμυδρό εξωπλανήτη που έχει απεικονιστεί ποτέ απευθείας από τη Γη. Η NASA δημοσίευσε τα ευρήματα την Τετάρτη, 15 Ιουλίου, περιγράφοντας τον πλανήτη ως έναν «κρυμμένο πλανήτη σε ένα διάσημο αστρικό σύστημα».science.nasa+1

Ένα παιχνίδι κρυφτού διάρκειας μιας δεκαετίας

Δύο ανεξάρτητες ομάδες εντόπισαν τον πλανήτη ταυτόχρονα χρησιμοποιώντας διαφορετικά όργανα. Ο Ben Sutlieff, ο Markus Bonse και οι συνεργάτες τους τον εντόπισαν σε επίγειες εικόνες από το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (Very Large Telescope) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου χρησιμοποιώντας το όργανο ERIS, με την υποστήριξη αρχειακών δεδομένων από τα JWST/NIRCam και VLT/SPHERE που καλύπτουν 11 χρόνια. Μια δεύτερη ομάδα με επικεφαλής τον Aidan Gibbs και τον Jean-Baptiste Ruffio τον βρήκε σε παρατηρήσεις του JWST/NIRSpec, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που η φασματοσκοπία μέτριας ανάλυσης βοήθησε στην απευθείας απεικόνιση και ανακάλυψη ενός εξωπλανήτη.astrobiology+2

Ο πλανήτης είχε παραμείνει απαρατήρητος επειδή εμφανιζόταν συχνά πολύ κοντά στη λάμψη είτε του μητρικού άστρου είτε του φωτεινότερου πλανήτη Beta Pictoris b. Ο Beta Pictoris d εκτιμάται ότι έχει περίπου 2,4 φορές τη μάζα του Δία, με ενεργό θερμοκρασία περίπου 600 Kelvin και τροχιακή απόσταση περίπου 26 AU από το άστρο του — την ευρύτερη τροχιά από τους τρεις γνωστούς πλανήτες του συστήματος. Σύμφωνα με τη NASA, είναι περίπου 100 φορές πιο αμυδρός από τον αδελφό πλανήτη Beta Pictoris b.futuretimeline+3

Ένα νεαρό σύστημα έρχεται στο προσκήνιο

Το σύστημα Beta Pictoris, που βρίσκεται 64 έτη φωτός μακριά, είναι μόλις 23 εκατομμυρίων ετών και περιβάλλεται από έναν τεράστιο δίσκο συντριμμιών από σκόνη και πλανητοειδή. Το σύστημα φιλοξενούσε ήδη δύο επιβεβαιωμένους γιγάντιους πλανήτες — τον Beta Pictoris b σε απόσταση περίπου 10 AU και τον Beta Pictoris c σε απόσταση 2,7 AU. Η ανακάλυψη καθιστά το Beta Pictoris μόλις το δεύτερο σύστημα με απευθείας απεικόνιση που είναι γνωστό ότι περιέχει περισσότερους από δύο επιβεβαιωμένους πλανήτες.futuretimeline

Η πρώιμη ατμοσφαιρική ανάλυση από το όργανο NIRSpec του Webb αποκαλύπτει ίχνη μεθανίου, μονοξειδίου του άνθρακα και υδρατμών, μαζί με ενδείξεις ισχυρής απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα. Αυτά τα χημικά στοιχεία καθιστούν τον Beta Pictoris d βασικό στόχο για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και εξελίσσονται οι νεαροί αέριοι γίγαντες, σε ένα σύστημα που παρατηρείται από τους αστρονόμους από τότε που εντοπίστηκε για πρώτη φορά ο δίσκος συντριμμιών του το 1984.futuretimeline