Webb-sjónauki NASA afhjúpar falda plánetu í Beta Pictoris-kerfinu

Stjörnufræðingar hafa staðfest uppgötvun Beta Pictoris d, gasrisaplánetu sem leyndist í augsýn í meira en áratug, sem gerir hana að daufustu fjarplánetu sem nokkru sinni hefur verið mynduð beint frá jörðu. NASA birti niðurstöðurnar miðvikudaginn 15. júlí og lýsti plánetunni sem „faldri plánetu í frægu stjörnukerfi“.science.nasa+1

Áratugur af feluleik

Tvö óháð teymi greindu plánetuna samtímis með mismunandi tækjum. Ben Sutlieff, Markus Bonse og samstarfsmenn þeirra auðkenndu hana á myndum frá Very Large Telescope stjörnustöðvarinnar í Chile með ERIS-tækinu, studdir af gögnum úr skjalasöfnum JWST/NIRCam og VLT/SPHERE sem spanna 11 ár. Annað teymi undir stjórn Aidan Gibbs og Jean-Baptiste Ruffio fann hana í athugunum JWST/NIRSpec, sem markar í fyrsta sinn sem litrófsgreining með miðlungs upplausn hefur hjálpað til við uppgötvun fjarplánetu með beinni myndgreiningu.astrobiology+2

Plánetan hafði farið fram hjá mönnum vegna þess að hún birtist oft of nálægt glampanum frá annað hvort móðurstjörnunni eða bjartari plánetunni Beta Pictoris b. Talið er að Beta Pictoris d sé um það bil 2,4 sinnum massameiri en Júpíter, með um 600 Kelvin virkt hitastig og brautarfjarlægð um 26 stjarnfræðieiningar (AU) frá stjörnu sinni — sem er víðasta brautin af þremur þekktum plánetum kerfisins. Samkvæmt NASA er hún um 100 sinnum daufari en systurpláneta hennar Beta Pictoris b.futuretimeline+3

Ungt kerfi kemur í ljós

Beta Pictoris, sem er í 64 ljósára fjarlægð, er aðeins 23 milljóna ára gömul og er umkringd miklum ruslskífum úr ryki og smástirnum. Kerfið hýsti þegar tvær staðfestar risaplánetur — Beta Pictoris b í um 10 AU fjarlægð og Beta Pictoris c í 2,7 AU fjarlægð. Uppgötvunin gerir Beta Pictoris að aðeins öðru beint mynduðu kerfinu sem vitað er að inniheldur fleiri en tvær staðfestar plánetur.futuretimeline

Snemmbúin lofthjúpsgreining frá NIRSpec-tæki Webb leiðir í ljós merki um metan, kolmónoxíð og vatnsgufu, ásamt vísbendingum um sterka upptöku koltvísýrings. Þessar efnafræðilegu vísbendingar gera Beta Pictoris d að lykilmarkmiði fyrir rannsóknir á því hvernig ungir gasrisar myndast og þróast, í kerfi sem stjörnufræðingar hafa fylgst með síðan ruslskífa þess sást fyrst árið 1984.futuretimeline