Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η μόχλευση των hedge funds μπορεί να εντείνει τις αναταράξεις στις αγορές

Τα hedge funds έχουν υπερτριπλασιάσει το μέγεθός τους την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τα ακαθάριστα περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν από 4 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2013 σε περίπου 13 τρισεκατομμύρια δολάρια στις αρχές του 2026, με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ανάπτυξης να προέρχεται από τη μόχλευση. Την Τρίτη, 6 Οκτωβρίου, το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι η αδιαφάνεια και ο δανεισμός του κλάδου θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την πίεση στις αγορές. Τα ευρήματα αποτελούν το 2ο κεφάλαιο της έκθεσης Global Financial Stability Report του Οκτωβρίου 2026. Το ΔΝΤ δημοσίευσε το κεφάλαιο στις 10:15 π.μ. ώρα ανατολικών ΗΠΑ, πριν από το 1ο κεφάλαιο, το οποίο αναμένεται στις 13 Οκτωβρίου κατά τη διάρκεια των ετήσιων συνεδριάσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ.reuters+2

Η έκθεση αναγνωρίζει ότι τα hedge funds συμβάλλουν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της αγοράς, της ρευστότητας και της ανακάλυψης τιμών σε κανονικές συνθήκες. Προειδοποιεί ωστόσο ότι όταν οι συνθήκες επιδεινώνονται, η υψηλή μόχλευση, οι συνωστισμένες συναλλαγές και η ευαισθησία των επενδυτών στις επιδόσεις μπορούν γρήγορα να μετατρέψουν τα κεφάλαια από παρόχους ρευστότητας σε αναζητητές της. Το ΔΝΤ χαρακτήρισε τον τομέα «εκ φύσεως αδιαφανή», γεγονός που καθιστά δύσκολη τη μέτρηση των κινδύνων του, σύμφωνα με το Reuters.english.ahram+1

Μόχλευση και αγορά κρατικών ομολόγων

Το ΔΝΤ ανέφερε ότι η ανάπτυξη προήλθε κυρίως μέσω της μόχλευσης, συμπεριλαμβανομένης της συνθετικής μόχλευσης που δημιουργείται με παράγωγα. Από το 2013, το χάσμα μεταξύ των ακαθάριστων και καθαρών περιουσιακών στοιχείων των κεφαλαίων έχει διευρυνθεί κατά σχεδόν 6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Τα κεφάλαια βασίζονται σε συμφωνίες επαναγοράς (repos) για τη χρηματοδότηση θέσεων σε κρατικά ομόλογα και στη χρηματοδότηση από prime brokers για θέσεις σε μετοχές. Ως αποτέλεσμα, τα margin calls μπορούν να αναγκάσουν σε γρήγορες πωλήσεις που τροφοδοτούν έναν κύκλο πτώσης των τιμών και περαιτέρω margin calls.reuters+1

Τα hedge funds κατείχαν το 9% της αγοράς αμερικανικών κρατικών ομολόγων το 2025, από 4% το 2022. Μεγάλο μέρος της αύξησης προήλθε από μοχλευμένες συναλλαγές βάσης (basis trades) μετρητών-συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης. Το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι εάν η ικανότητα των εμπόρων είναι περιορισμένη ή η χρηματοδότηση στενέψει, η αναγκαστική εκκαθάριση αυτών των συναλλαγών θα μπορούσε να διαδώσει την πίεση μέσω των τίτλων του Δημοσίου και των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης. Επισήμανε επίσης τις συναλλαγές carry trade που χρηματοδοτούνται σε ιαπωνικό γεν και ελβετικό φράγκο ως πηγή κινδύνου.english.ahram+1

Συγκέντρωση και μετάδοση κινδύνου

Περισσότερο από το 80% των περιουσιακών στοιχείων του τομέα βρίσκεται σε κεφάλαια με έδρα τέσσερις δικαιοδοσίες: τις ΗΠΑ, τα Νησιά Κέιμαν, το Λουξεμβούργο και την Ιρλανδία. Οι πέντε μεγαλύτεροι prime brokers εξυπηρετούν περίπου τα δύο τρίτα των πελατών των hedge funds, επομένως οι ζημίες στα κεφάλαια θα μπορούσαν να μεταφερθούν απευθείας στις τράπεζες. Το ΔΝΤ ανέφερε ότι οι μετοχές που εκτίθενται σε συνωστισμένες συναλλαγές hedge funds υποχώρησαν περίπου 4 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο κατά τις περιόδους πίεσης, ενώ η μεταβλητότητά τους ήταν περίπου 10 μονάδες υψηλότερη.english.ahram

Εκκλήσεις για δεδομένα και δικλείδες ασφαλείας

Το ΔΝΤ κάλεσε τις αρχές να κλείσουν τα κενά δεδομένων σχετικά με τη μόχλευση, τις εκθέσεις σε παράγωγα, τη χρηματοδότηση τίτλων και τις διασυνδέσεις με prime brokers. Ζήτησε επίσης τη διενέργεια stress tests σε επίπεδο συστήματος και την επιβολή ελάχιστων απαιτήσεων περιθωρίου ασφαλείας και haircut. Όπου οι κίνδυνοι συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένα κεφάλαια, ανέφερε ότι οι αρχές θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο ορίων μόχλευσης βάσει κινδύνου. Συνέστησε επίσης στοχευμένα δίχτυα ασφαλείας από τις κεντρικές τράπεζες, σχεδιασμένα να περιορίζουν τον ηθικό κίνδυνο.democrata+1

«Αυτά τα μέτρα, προσεκτικά βαθμονομημένα, μπορούν να μειώσουν τις ευπάθειες διατηρώντας παράλληλα τον ευεργετικό ρόλο που διαδραματίζουν τα hedge funds στις χρηματοπιστωτικές αγορές», ανέφερε το ΔΝΤ. Πρόσθεσε ότι λίγες δικαιοδοσίες διαθέτουν αυτά τα εργαλεία επειδή τα hedge funds γενικά δεν υπόκεινται σε προληπτική ρύθμιση.democrata