Μια 13ετής ξηρασία οδήγησε στην κατάρρευση του πολιτισμού των Μάγια πριν από 1.000 χρόνια

Ένας σταλαγμίτης βαθιά μέσα σε ένα μεξικανικό σπήλαιο αποκάλυψε ότι μια καταστροφική 13ετής ξηρασία βοήθησε στην κατάρρευση του πολιτισμού των Μάγια πριν από περίπου 1.000 χρόνια, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε σήμερα στο Science Advances. Η μελέτη παρέχει το πιο λεπτομερές κλιματικό αρχείο της Τερματικής Κλασικής περιόδου μέχρι σήμερα, προσφέροντας νέες γνώσεις για ένα από τα πιο διαρκή μυστήρια της αρχαιολογίας.livescience+3

Ερευνητές με επικεφαλής τον Daniel H. James από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ ανέλυσαν ισότοπα οξυγόνου σε έναν σταλαγμίτη από το Σπήλαιο Tzabnah στη Χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού για να ανασυνθέσουν τα πρότυπα εποχιακών βροχοπτώσεων μεταξύ 871 και 1021 μ.Χ. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν οκτώ ξηρασίες κατά την υγρή περίοδο που διήρκεσαν περισσότερο από τρία χρόνια κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τη μεγαλύτερη να εκτείνεται για 13 συνεχή έτη—περισσότερο από οποιαδήποτε ξηρασία στην καταγεγραμμένη ιστορία της περιοχής.cam+2

Πρωτοφανής Κλιματική Λεπτομέρεια

Η σημαντική ανακάλυψη έγκειται στην ικανότητα της μελέτης να απομονώνει μεμονωμένες υγρές και ξηρές περιόδους αντί για απλούς ετήσιους μέσους όρους, κάτι που ήταν προηγουμένως αδύνατο με τα αρχεία ιζημάτων λιμνών. "Το να γνωρίζουμε τη μέση ετήσια βροχόπτωση δεν μας λέει τόσα πολλά όσο το να γνωρίζουμε πώς ήταν κάθε μεμονωμένη υγρή περίοδος", εξήγησε ο James. "Το να μπορούμε να απομονώσουμε την υγρή περίοδο μας επιτρέπει να παρακολουθούμε με ακρίβεια τη διάρκεια της ξηρασίας κατά την υγρή περίοδο, η οποία καθορίζει αν οι καλλιέργειες θα επιτύχουν ή θα αποτύχουν."phys+1

Τα ετήσια στρώματα ανάπτυξης του σταλαγμίτη, το καθένα πάχους περίπου 1mm, λειτουργούν όπως οι δακτύλιοι των δέντρων για να διατηρούν κλιματικές πληροφορίες. Η χημική ανάλυση έδειξε ότι μεταξύ 871 και 1021 μ.Χ., η περιοχή των Μάγια βίωσε 44 έτη ακραίων συνθηκών ξηρασίας κατά τους τελευταίους δύο αιώνες του πολιτισμού.cam+2

Ευθυγράμμιση Αρχαιολογικών Στοιχείων

Η χρονολογία της ξηρασίας που εξήχθη από τον σταλαγμίτη συσχετίζεται ακριβώς με αρχαιολογικά στοιχεία πολιτικής παρακμής των Μάγια και εγκατάλειψης τοποθεσιών σε όλη τη Χερσόνησο Γιουκατάν. Η κατασκευή μνημείων και οι επιγραφές ημερομηνιών σταμάτησαν σε μεγάλες τοποθεσίες όπως το Chichén Itzá κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης ξηρασίας, αν και ο χρονισμός διέφερε σημαντικά μεταξύ των διαφόρων κέντρων. Στο Uxmal, το περιφερειακό πολιτικό σύστημα κατέρρευσε λίγο μετά την πιο καταστροφική 13ετή ξηρασία, ενώ το Chichén Itzá επέδειξε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, πιθανότατα λόγω των εκτεταμένων εμπορικών δικτύων του που επέτρεπαν την εισαγωγή πόρων από το κεντρικό Μεξικό.livescience+2

Οι διαφοροποιημένες αντιδράσεις μεταξύ των κέντρων των Μάγια αμφισβητούν τις απλουστευτικές θεωρίες περί εγκατάλειψης λόγω ξηρασίας, αποκαλύπτοντας αντ' αυτού ένα σύνθετο πρότυπο όπου οι υποδομές διαχείρισης νερού και η εμπορική συνδεσιμότητα καθόριζαν την επιβίωση. Ενώ το Chichén Itzá ήλεγχε "ένα τεράστιο σύστημα συλλογής φόρων υποτελείας" που το βοήθησε να αντέξει πολλαπλούς κύκλους ξηρασίας, μικρότερες ή λιγότερο συνδεδεμένες πολιτείες αντιμετώπισαν πλήρη κατάρρευση. Αυτή η μεταβλητότητα υποδηλώνει ότι η ξηρασία λειτούργησε ως καταλύτης και όχι ως ενιαία αιτία, ενισχύοντας τις υπάρχουσες ευπάθειες στα κοινωνικά και οικονομικά συστήματα των Μάγια κατά την Τερματική Κλασική περίοδο.popular-archaeology

Ευρύτερο Επιστημονικό Πλαίσιο

Η έρευνα βασίζεται σε δεκαετίες ανάπτυξης της θεωρίας περί ξηρασίας. Από τη δεκαετία του 1990, οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι το κλίμα έπαιξε ρόλο στην κατάρρευση των Μάγια, αλλά προηγούμενες μελέτες παρείχαν μόνο ποιοτικά δεδομένα σχετικά με το αν οι συνθήκες ήταν "πιο υγρές" ή "πιο ξηρές". Προγενέστερη εργασία του David Hodell από το Κέιμπριτζ διαπίστωσε ότι η περίοδος από το 800-1000 μ.Χ. αντιπροσώπευε την πιο σοβαρή ξηρασία εδώ και 7.000 χρόνια, με τις βροχοπτώσεις μειωμένες κατά 41-70% κατά τις περιόδους αιχμής.news.ssbcrack+4

Ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν κατά της υπεραπλούστευσης της κατάρρευσης των Μάγια. Ο Scott Fedick από το UC Riverside υποστηρίζει ότι η νέα μελέτη υποτιμά την ανθεκτικότητα των Μάγια, σημειώνοντας ότι τα ανθεκτικά στην ξηρασία πολυετή φυτά θα μπορούσαν να είχαν συμπληρώσει τις αποτυχημένες ετήσιες καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι. Ωστόσο, ο ιστορικός Rafael Cobos από το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Γιουκατάν στο Μεξικό υποστηρίζει ότι "ο πολιτισμός των Μάγια, με την κοινωνία του που εξαρτιόταν από την καλλιέργεια καλαμποκιού για τροφή, δεν θα μπορούσε να συντηρήσει τον μεγάλο πληθυσμό του" υπό τέτοιες ακραίες συνθήκες.english.elpais

Η μελέτη καταδεικνύει πώς τα προηγμένα συστήματα διαχείρισης νερού, συμπεριλαμβανομένων των δεξαμενών και των υδραγωγείων, αποδείχθηκαν τελικά ανεπαρκή απέναντι στην παρατεταμένη ξηρασία. Όπως παρατήρησε ο James, "13 χρόνια ξηρασίας κατά την υγρή περίοδο θα μπορούσαν να σημαίνουν 13 συνεχόμενες αποτυχημένες σοδειές—γνωρίζουμε από τον σύγχρονο κόσμο πόσο καταστροφικό μπορεί να είναι αυτό."livescience+1