Αστρονόμοι επιβεβαιώνουν τον νεότερο γνωστό εξωπλανήτη: Έχει ηλικία κάτω από ένα εκατομμύριο έτη

Μια ομάδα αστρονόμων επιβεβαίωσε τον νεότερο εξωπλανήτη που έχει εντοπιστεί ποτέ, έναν κόσμο με μάζα παρόμοια με του Δία, ηλικίας λιγότερο από ένα εκατομμύριο έτη, ο οποίος εξακολουθεί να αναπτύσσεται ενεργά μέσα στον περιστρεφόμενο δίσκο αερίων και σκόνης γύρω από το μητρικό του άστρο. Η ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στο The Astrophysical Journal Letters, προσφέρει ένα σπάνιο παράθυρο στα πρωιμότερα στάδια σχηματισμού των πλανητών.science.nasa+1

Ο πλανήτης, με την ονομασία Elias 2-24 b, περιφέρεται γύρω από ένα νεαρό άστρο σε απόσταση περίπου 450 ετών φωτός από τη Γη. Εντοπίστηκε κρυμμένος σε αρχειακές παρατηρήσεις από το Αστεροσκοπείο W. M. Keck στη Χαβάη, όπου ένας στεμματογράφος είχε αποκλείσει τη λάμψη του μητρικού άστρου, αποκαλύπτοντας ένα αμυδρό σημείο φωτός μέσα σε ένα κενό στον πρωτοπλανητικό δίσκο του άστρου.keckobservatory

Μια ανακάλυψη που καταρρίπτει κάθε ρεκόρ

Κάτοχοι του προηγούμενου ρεκόρ για τον νεότερο γνωστό πλανήτη ήταν τέσσερις κόσμοι που περιφέρονταν γύρω από δύο διαφορετικά άστρα, όλοι ηλικίας άνω των 5 εκατομμυρίων ετών. Ο Elias 2-24 b καταρρίπτει αυτό το ορόσημο με μεγάλη διαφορά.space+1

«Τα μοντέλα σχηματισμού πλανητών που διαθέτουμε δυσκολεύονταν ήδη να εξηγήσουν τους προηγούμενους κατόχους του ρεκόρ για τον νεότερο γνωστό πλανήτη», δήλωσε ο Lucas Cieza, καθηγητής στο Ινστιτούτο Αστροφυσικών Μελετών (Instituto de Estudios Astrofísicos) της Χιλής και συνερευνητής της μελέτης. «Ο Elias 2-24 b μας δείχνει ότι ακόμη και τα καλύτερα μοντέλα σχηματισμού πλανητών εξακολουθούν να παραλείπουν ορισμένες σημαντικές διεργασίες».science.nasa

Της μελέτης ηγήθηκε ο Andrea Bernardi, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Diego Portales της Χιλής, ο οποίος ερεύνησε εξονυχιστικά το Αρχείο του Αστεροσκοπείου Keck, μια συνεργασία χρηματοδοτούμενη από τη NASA μεταξύ του Keck και του Ινστιτούτου Επιστήμης Εξωπλανητών της NASA στο Caltech/IPAC. Η ομάδα του Bernardi εντόπισε τον πλανήτη σε δεδομένα του 2018 και του 2020 και στη συνέχεια συνέθεσε την κίνησή του στην πάροδο του χρόνου για να επιβεβαιώσει ότι περιφερόταν γύρω από το άστρο και δεν ήταν σφάλμα απεικόνισης ή αντικείμενο στο υπόβαθρο.keckobservatory

Επίλυση ενός μυστηρίου μιας δεκαετίας

Η επιβεβαίωση επιλύει ένα γρίφο που ξεκίνησε πριν από περίπου μία δεκαετία, όταν οι παρατηρήσεις του ALMA αποκάλυψαν για πρώτη φορά ένα κενό στον κονιορτώδη δίσκο του νεαρού άστρου. Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου εντόπισε αργότερα ένα αμυδρό σήμα σε αυτό το κενό, αλλά οι αστρονόμοι δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν αν επρόκειτο για πλανήτη. Τα σημερινά μοντέλα προέβλεπαν ότι ένας κόσμος με μέγεθος παρόμοιο με του Δία χρειάζεται περίπου 5 εκατομμύρια χρόνια για να σχηματιστεί, ωστόσο ο Elias 2-24 b βρίσκεται 55 φορές μακρύτερα από το άστρο του σε σύγκριση με την απόσταση της Γης από τον Ήλιο και φαίνεται να έχει σχηματιστεί πολύ ταχύτερα από το αναμενόμενο.science.nasa

«Οι πλανήτες θα πρέπει να βρίσκονται μέσα στα κενά, καθώς αυτοί τα δημιουργούν», δήλωσε ο Bernardi. «Και εκεί ακριβώς βρήκαμε τον Elias 2-24 b».space

Κοιτάζοντας το μέλλον με το τηλεσκόπιο Roman

Η ερευνητική ομάδα υπέδειξε το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA, το οποίο εκτοξεύθηκε στις 30 Αυγούστου, ως ένα εργαλείο που θα μπορούσε να μεταμορφώσει την αναζήτηση νεαρών πλανητών. Εξοπλισμένο με τον πιο εξελιγμένο στεμματογράφο που έχει σταλεί ποτέ στο διάστημα, το Roman θα μπορούσε να εντοπίσει πλανήτες σε πολύ μικρότερες τροχιές, οι οποίοι είναι επί του παρόντος αόρατοι λόγω της αστρικής λάμψης.space+1

«Αυτή είναι μόνο η αρχή μιας νέας εποχής ανακαλύψεων», δήλωσει ο Cieza. «Είναι απίστευτο το γεγονός ότι με τη σύγχρονη τεχνολογία είμαστε σε θέση να βλέπουμε στην πράξη τον σχηματισμό πλανητών».science.nasa