Αγώνας δρόμου για την Ουκρανία: Αναζητά εναλλακτικές για τα σιτηρά μετά το κλείσιμο των λιμανιών στη Μαύρη Θάλασσα

Η Ουκρανία καταβάλλει αγωνιώδεις προσπάθειες να αναδρομολογήσει τις εξαγωγές σιτηρών της μέσω σιδηροδρομικών, οδικών και ποτάμιων διαδρόμων, αφού οι ρωσικές επιθέσεις έκλεισαν ουσιαστικά τα λιμάνια της χώρας στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο αιχμής της συγκομιδής. Ο υπουργός Γεωργίας προειδοποίησε ότι τα εναλλακτικά κανάλια θα χρειαστούν εβδομάδες για να τεθούν σε πλήρη λειτουργία και μπορούν να διαχειριστούν μόνο το μισό του κανονικού όγκου.

Λιμάνια υπό πολιορκία

Η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά εμπορικών πλοίων με ξένη σημαία στον κόμβο του λιμανιού της Οδησσού, από όπου διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των ουκρανικών σιτηρών. Μόνο τον Ιούλιο, η Ουκρανία κατέγραψε 35 επιθέσεις σε πλοία στα λιμάνια και 22 σε πλοία στη θάλασσα, μαζί με 67 πλήγματα σε λιμενικές υποδομές, σε σύγκριση με 14 επιθέσεις σε πλοία καθ' όλη τη διάρκεια του 2025, σύμφωνα με το Reuters. Οι πλοιοκτήτες έχουν αναστείλει τις προσεγγίσεις στα λιμάνια γύρω από την Οδησσό, με κανένα πλοίο να μην έχει εισέλθει για σχεδόν δύο εβδομάδες, ενώ η καλοκαιρινή συγκομιδή βρίσκεται στο αποκορύφωμά της.reuters

"Η κατάσταση είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Σε ορισμένες πτυχές, είναι ακόμη πιο δύσκολη από ό,τι τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2022", δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Γεωργίας Ταράς Βισότσκι, αναφερόμενος στους πρώτους μήνες της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής. Οι άμεσες απώλειες για τον αγροτικό τομέα της Ουκρανίας θα μπορούσαν να φτάσουν μεταξύ 1,5 και 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων φέτος, ανέφερε.reuters

Ο σιδηρόδρομος ως σανίδα σωτηρίας

Ο κρατικός σιδηροδρομικός φορέας Ukrzaliznytsia έχει περιορίσει τις αποστολές φορτίων προς την Οδησσό και το Τσορνομόρσκ, ανακατευθύνοντας τα βαγόνια σιτηρών προς τα λιμάνια του Δούναβη και τα δυτικά συνοριακά περάσματα. Ο αριθμός των βαγονιών σιτηρών που κατευθύνονται προς τα λιμάνια της ευρύτερης περιοχής της Οδησσού μειώθηκε από 4.525 σε 1.356, ενώ η κίνηση προς τα λιμάνια του Δούναβη αυξήθηκε από 167 σε 1.141 βαγόνια. Ωστόσο, ο Βισότσκι προειδοποίησε ότι οι εναλλακτικές διαδρομές δεν θα φτάσουν σε "ένα λίγο πολύ σταθερό επιχειρησιακό επίπεδο" πριν από τα τέλη Αυγούστου, και ακόμη και τότε θα μπορούν να διαχειριστούν μόνο το 50% έως 55% της μηνιαίας χωρητικότητας των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας, που ανέρχεται σε περίπου 6 εκατομμύρια τόνους.ukragroconsult+2

Η αναδρομολόγηση συνεπάγεται υψηλό κόστος. Η UkrAgroConsult εκτιμά ότι η παράδοση σιταριού στην Κωνστάντζα μπορεί να κοστίσει 60 έως 70 δολάρια ανά τόνο σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ από την 1η Αυγούστου τέθηκε σε ισχύ αύξηση 30% στα εγχώρια σιδηροδρομικά τιμολόγια εμπορευματικών μεταφορών. Οι Ουκρανοί παραγωγοί βλέπουν ήδη τις τιμές των ελαιούχων σπόρων και των σιτηρών να μειώνονται κατά μέσο όρο 30%. Ο Δούναβης, που πλήττεται από ξηρασία και όπου τα επίπεδα των υδάτων βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά, δεν θα παίξει σημαντικό ρόλο μέχρι τον Οκτώβριο, δήλωσε ο Βισότσκι.reuters+2

Ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις

Η κρίση στην εφοδιαστική αλυσίδα εκτείνεται πέρα από τη γεωργία. Το μεταλλείο σιδηρομεταλλεύματος Pivdennyi GOK της Ουκρανίας ανέστειλε προσωρινά τις εργασίες του λόγω της αδυναμίας αποστολής προϊόντων μέσω των αποκλεισμένων λιμανιών, θέτοντας σε απραξία χιλιάδες εργαζομένους. Από τη ρωσική πλευρά, ουκρανικά πλήγματα με drones έχουν προκαλέσει ζημιές στον τερματικό σταθμό σιτηρών Demetra στο λιμάνι Taman, ενώ η θαλάσσια κυκλοφορία μέσω του πορθμού του Κερτς έχει ανασταλεί από τις 10 Ιουλίου.safety4sea+2

Την Τρίτη, η ουκρανική κυβέρνηση ενέκρινε την αναπροσαρμογή των ελάχιστων τιμών εξαγωγής ως έκτακτο μέτρο για τη στήριξη των αγροτών. Ο Βισότσκι κάλεσε τους συμμάχους να βοηθήσουν στη διασφάλιση της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα, προειδοποιώντας ότι οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να εκτοξευθούν. "Τα τρόφιμα θα γίνουν πιο ακριβά και για τους φτωχότερους ανθρώπους μπορεί να γίνουν απλώς απρόσιτα", δήλωσε.reuters