Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν κεφάλι ειδωλίου της Γραβέττιας περιόδου ηλικίας 27.000 ετών στη Γαλλία

Αρχαιολόγοι ανέσκαψαν ένα εξαιρετικό κεφάλι γυναικείου ειδωλίου της Γραβέττιας περιόδου, ηλικίας 27.000 ετών, στον προϊστορικό χώρο Amiens-Renancourt στη βόρεια Γαλλία, προσθέτοντας στη συλλογή των ειδωλίων «Αφροδίτη» της Ανώτερης Παλαιολιθικής εποχής που έχουν βρεθεί σε όλη την Ευρώπη, από τα Πυρηναία έως τη Σιβηρία.

Μέθοδοι χρονολόγησης του Γραβέττιου πολιτισμού

Ο Γραβέττιος πολιτισμός άκμασε κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερα ψυχρής περιόδου της ευρωπαϊκής προϊστορίας, που διήρκεσε περίπου από 33.000 έως 21.000 χρόνια πριν από σήμερα (BP). Οι μέθοδοι χρονολόγησης υπήρξαν καθοριστικές για τον καθορισμό αυτού του χρονοδιαγράμματος, με τη ραδιοχρονολόγηση άνθρακα να αποτελεί την κύρια τεχνική. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Φασματομετρία Μάζας Επιταχυντή (AMS) επέτρεψαν την ακριβέστερη χρονολόγηση μικρότερων δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων οστράκων που σχετίζονται με ανθρώπινα λείψανα, όπως αυτά που βρέθηκαν στο βραχοσκεπές Cro-Magnon.wikipedia+2

Περιφερειακές παραλλαγές στη Γραβέττια χρονολογία έχουν εντοπιστεί μέσω προσεκτικής χρονολόγησης. Ο πολιτισμός ήταν καλά εδραιωμένος σε όλη την Ευρώπη έως το 29.000 BP, με τις ανατολικές Γραβέττιες περιοχές να παρουσιάζουν ημερομηνίες μεταξύ 25.500 και 21.200 BP με βάση δείγματα κάρβουνου και οστών. Πιο εξελιγμένες προσεγγίσεις χρησιμοποιούν πλέον ιεραρχικά μοντέλα Bayesian για την ανάλυση ραδιομετρικών δεδομένων, επιτρέποντας στους ερευνητές να διαχωρίσουν τα Γραβέττια πλαίσια ανά περιοχή και να καθιερώσουν πιο διαφοροποιημένα χρονολογικά πλαίσια. Αυτή η ακριβής χρονολόγηση βοήθησε τους αρχαιολόγους να κατανοήσουν τη χρονική σχέση μεταξύ των τεχνοσυμπλεγμάτων Aurignacian και Gravettian, αποκαλύπτοντας τόσο την πολιτιστική συνέχεια όσο και την καινοτομία καθώς οι ανθρώπινοι πληθυσμοί προσαρμόζονταν στο σκληρό περιβάλλον της Εποχής των Παγετώνων.youtube+4

Ειδώλια της Αφροδίτης σε όλη την Ευρώπη, εστίαση σε αυτό, χωρίς κουκκίδες

Τα ειδώλια της Αφροδίτης έχουν ανακαλυφθεί σε μια τεράστια γεωγραφική έκταση, από τα βουνά των Πυρηναίων στη Δυτική Ευρώπη έως τις πεδιάδες της Σιβηρίας, καλύπτοντας πάνω από 3.300 χιλιόμετρα. Τα παλαιότερα γνωστά παραδείγματα χρονολογούνται περίπου πριν από 35.000-40.000 χρόνια, με την Αφροδίτη του Hohle Fels από το Swabian Alb της Γερμανίας να αντιπροσωπεύει την παλαιότερη γνωστή εικονιστική τέχνη αυτού του τύπου. Τα περισσότερα ειδώλια έχουν χρονολογηθεί μεταξύ 23.000 και 25.000 ετών πριν, κατά την Ανώτερη Παλαιολιθική περίοδο, συμπίπτοντας με τις δριμείς συνθήκες της εποχής των παγετώνων στην Ευρώπη.factsanddetails+4

Το σύστημα γεωγραφικής ταξινόμησης του Henri Delporte οργανώνει αυτά τα αντικείμενα σε πέντε διακριτές περιφερειακές ομάδες: την ομάδα Πυρηναίων-Ακουιτανίας (συμπεριλαμβανομένης της Αφροδίτης του Lespugue και του Brassempouy), τη μεσογειακή ομάδα, την ομάδα Ρήνου-Δούναβη (με τη διάσημη Αφροδίτη του Willendorf και την Αφροδίτη του Dolní Věstonice), τη ρωσική ομάδα και τη σιβηρική ομάδα. Αυτή η ευρεία κατανομή σε όλη την Ευρώπη υποδηλώνει μια κοινή πολιτιστική πρακτική μεταξύ των Γραβέττιων λαών, οι οποίοι εμφανίστηκαν πριν από περίπου 30.000 χρόνια. Τα ειδώλια έχουν ανακαλυφθεί σε διάφορα πλαίσια, συμπεριλαμβανομένων σπηλαίων, υπαίθριων χώρων και οικισμών, συχνά δίπλα σε όπλα από πέτρα και οστά, κοσμήματα από ελεφαντόδοντο και λείψανα ζώων της Εποχής των Παγετώνων.onlinelibrary.wiley+2

Συμβολική σημασία των λεπτομερειών του προσώπου

Τα περισσότερα ειδώλια της Αφροδίτης χαρακτηρίζονται από την έλλειψη χαρακτηριστικών του προσώπου, με πολλά να μην έχουν καθόλου διακριτό πρόσωπο ή να παρουσιάζουν εξαιρετικά αφηρημένες αναπαραστάσεις. Αυτή η σκόπιμη παράλειψη οδήγησε τους μελετητές να υποδηλώσουν ότι αυτά τα αντικείμενα προορίζονταν να αναπαραστήσουν γενικές γυναικείες μορφές παρά συγκεκριμένα άτομα, δίνοντας έμφαση στις αναπαραγωγικές ικανότητες έναντι της προσωπικής ταυτότητας. Η έλλειψη προσώπου σε πολλά ειδώλια της Αφροδίτης ώθησε ορισμένους ερευνητές να θεωρήσουν ότι οι προϊστορικοί πολιτισμοί εκτιμούσαν τις γυναίκες κυρίως για τις αναπαραγωγικές τους λειτουργίες παρά για τα ατομικά τους χαρακτηριστικά.thecollector+2

Η πρόσφατη ανακάλυψη στο Amiens-Renancourt αποτελεί μια εντυπωσιακή εξαίρεση σε αυτό το πρότυπο, παρουσιάζοντας ασυνήθιστα λεπτομερή ανατομία προσώπου, συμπεριλαμβανομένης της καθορισμένης μύτης, των ματιών και των μάγουλων. Σε αντίθεση με τα κεφάλια με βλέμμα προς τα κάτω που είναι τυπικά για τα Γραβέττια ειδώλια, αυτό το δείγμα έχει βλέμμα στραμμένο προς τα πάνω, όπως υποδεικνύεται από τις βαθουλωμένες κόγχες των ματιών. Το πίσω μέρος του κεφαλιού εμφανίζει περίπλοκες χαράξεις που σχηματίζουν μοτίβα σαν πλέγμα, κάθετες γραμμές και εγκοπές, που ενδεχομένως αντιπροσωπεύουν πλεγμένα μαλλιά, δίχτυ ή τελετουργικό κάλυμμα κεφαλής. Αυτά τα εξατομικευμένα χαρακτηριστικά υποδηλώνουν την πιθανότητα ότι αυτό το συγκεκριμένο ειδώλιο απεικόνιζε ένα συγκεκριμένο άτομο ή κοινωνικό ρόλο, αμφισβητώντας τις μακροχρόνιες υποθέσεις σχετικά με τα ειδώλια της Αφροδίτης ως καθαρά συμβολικά αντικείμενα γονιμότητας.wikipedia+1