ენერგომატარებლების გაძვირება და საპროცენტო განაკვეთების ზრდა ევროპაში სტაგფლაციის შიშს აძლიერებს

სტაგფლაციის საფრთხე სულ უფრო მეტად აწვება ევროპულ ეკონომიკას, რადგან ენერგომატარებლების ფასების ზრდა ინფლაციას ცენტრალური ბანკების მიზნობრივ მაჩვენებლებზე მაღლა სწევს და პოლიტიკის შემქმნელებს აიძულებს, მიუხედავად ეკონომიკური ზრდის შენელებისა, საპროცენტო განაკვეთები გაზარდონ.

ევროზონაში წლიური ინფლაცია აგვისტოში 3.3%-მდე დაჩქარდა ივლისის 2.9%-დან, რაც 2024 წლის სექტემბრის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. Eurostat-ის მონაცემებით, ეს თითქმის მთლიანად ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომით გამოწვეულ ენერგომატარებლების გაძვირებას უკავშირდება. მხოლოდ აგვისტოში ენერგიის ფასები 2.9%-ით გაიზარდა. ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა 10 სექტემბერს საპასუხოდ სამი ძირითადი საპროცენტო განაკვეთი 25 საბაზისო პუნქტით გაზარდა, რის შედეგადაც დეპოზიტების განაკვეთი 2.5%-მდე ავიდა.ecb.europa+2

სასაქონლო ბაზრისა და განაკვეთების კრიზისი უფრო მძიმე ფაზაში გადადის

ნავთობის ფიუჩერსების ფასი კვლავ 100 დოლარს გადასცდა, რაც ირანის ომამდე არსებულ მაჩვენებელზე დაახლოებით 50%-ით მეტია. დიზელის ფასები რეკორდულ ნიშნულს უახლოვდება, ხოლო ევროპული ბუნებრივი აირი 2022 წლის შემდეგ ყველაზე ძვირია. დერივატივების ბაზარი მიუთითებს, რომ ტრეიდერები უახლოეს მომავალში მდგომარეობის გამოსწორებას არ ელიან. ონლაინ პროგნოზირების პლატფორმა Polymarket-ის მონაცემებით, მომხმარებლები ჰორმუზის სრუტის დეკემბრამდე გახსნის ალბათობას მხოლოდ 18%-ად აფასებენ.reuters

"აქამდე ეს მხოლოდ სასაქონლო ბაზრისა და განაკვეთების ამბავი იყო. ეს არ ყოფილა კაპიტალისა და კრედიტის პრობლემა. ჩვენ ვიწყებთ შიშს, რომ შესაძლოა მივუახლოვდეთ წერტილს, საიდანაც ამ ყველაფერმა კაპიტალსა და კრედიტზე უარყოფითი გავლენა უნდა მოახდინოს," განუცხადა Reuters-ს LGIM-ის მაკროსტრატეგიის ხელმძღვანელმა კრის ჯეფერიმ.reuters

ევროპის ცენტრალური ბანკის უახლესი პროგნოზით, ინფლაცია 2026 წელს საშუალოდ 3.0%, ხოლო 2027 წელს 2.5% იქნება, თუმცა სვოპების ბაზარი მომავალი წლისთვის ევროზონაში დაახლოებით 3.5%-იან ინფლაციას ვარაუდობს. ტრეიდერები მომდევნო 12 თვის განმავლობაში ევროპის ცენტრალური ბანკის განაკვეთების თითქმის ერთი პროცენტული პუნქტით ზრდას ელიან, ხოლო ფედერალური სარეზერვო სისტემისგან, ოთხშაბათს განხორციელებული 25-პუნქტიანი ზრდის შემდეგ, სულ მცირე კიდევ ორ მატებას მოელიან.ecb.europa+1

ზამთარი ევროპელი ოჯახებისთვის მძიმე იქნება

საოჯახო ენერგომოხმარების გადასახადების პერსპექტივა განსაკუთრებით შემაშფოთებელია. შემოდგომის დადგომისას ევროპაში გაზსაცავები მხოლოდ 67%-ითაა შევსებული, რაც 2011 წლიდან მოყოლებული ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. აშშ-ის სამომხმარებლო სექტორის აქციები წელს უოლ-სტრიტზე ყველაზე ცუდი შედეგებით გამოირჩევა და თითქმის 6%-ითაა დაცემული, ხოლო ევროპული ანალოგები 17%-ით შემცირდა.news.err+1

ესტონეთში ენერგეტიკის სფეროს წარმომადგენლები მომავალი ზამთრის გამო განგაშს ტეხენ. Enefit-ის ენერგიით ვაჭრობის ხელმძღვანელმა ტიიტ ჰობეიოგმა აღნიშნა, რომ გაზზე მომუშავე ელექტროსადგურების ცვლადი ხარჯები გასულ წელთან შედარებით თითქმის გაორმაგდა და მეგავატ-საათზე 100 ევროდან 180 ევრომდე გაიზარდა. ნორდიკული ჰიდროელექტროსადგურების წყალსაცავები ბოლო 30 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა ცივი ზამთრისა და ცხელი, მშრალი ზაფხულის გამო, რაც ბალტიისპირეთის ქვეყნებისთვის იაფი ელექტროენერგიის იმპორტის შესაძლებლობას ამცირებს.streamlinefeed+1

მდგრადობა გამოცდის ქვეშ

ეკონომიკური ზრდა ჯერჯერობით შენარჩუნებულია ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული ხარჯების ხარჯზე. S&P 500-ის კომპანიების მოგება მეორე კვარტალში წლიურ ჭრილში დაახლოებით 53%-ით გაიზარდა, ხოლო PMI-ის ბოლო მონაცემები ივლისსა და აგვისტოში აშშ-სა და ევროპაში მყარ ეკონომიკურ გაფართოებაზე მიუთითებს. თუმცა, ინგლისის ბანკმა, რომელმაც ხუთშაბათს განაკვეთები უცვლელი დატოვა, გააფრთხილა, რომ 2027 წლის დასაწყისისთვის დიდი ბრიტანეთის ინფლაცია 4%-ს გადააჭარბებს.reuters

"ენერგეტიკული ბაზარი სულ უფრო არასტაბილური ხდება, ფასების რყევები ხდება არა თვეების ან კვირების, არამედ 15-წუთიანი ინტერვალებით," წერს ჰობეიოგი. "მომხმარებლებმა უნდა შეაფასონ თავიანთი შესაძლებლობები, გაუმკლავდნენ ფასების ცვალებადობასა და რისკებს".news.err