ჩინელი მეცნიერები ნეპალის დამანგრეველ წყალდიდობას მყინვარების დნობას უკავშირებენ

26 აგვისტოს ტიბეტისა და ნეპალის საზღვარზე მომხდარმა კატასტროფულმა წყალდიდობამ ნეპალში სულ მცირე 1 355, ხოლო ტიბეტში 43 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, თითქმის 5 000 ადამიანი კი დაკარგულად ითვლება. სამაშველო სამუშაოების პარალელურად, ჩინელი კლიმატოლოგები კატასტროფას პირდაპირ უკავშირებენ გლობალურ დათბობასა და ცინხაი-ტიბეტის პლატოზე მყინვარების დაჩქარებულ დნობას, რაც მსოფლიოს ყველაზე დასახლებული მთიანი რეგიონის მომავალთან დაკავშირებით მწვავე კითხვებს აჩენს.wikipedia+1

მყინვარის ჩამოშლა და ნგრევის კასკადი

კატასტროფა დაიწყო მას შემდეგ, რაც ნეპალ-ჩინეთის საზღვართან, მაღალმთიან ფერდობზე, 1-დან 1,3 კილომეტრამდე სიგანის ყინულისა და ქანების მასა ჩამოიშალა და ჩაიღვარა მდინარე ლენდე ხოლაში, რომელიც მდინარე ბჰოტე კოშის შენაკადია. წყალდიდობის ტალღამ, რომელიც ყინულის, ქანების, ნამსხვრევებისა და მდინარის დროებითი ბლოკირების შედეგი იყო, გაანადგურა დასახლებები ნეპალში, მდინარე ტრიშულის 72-კილომეტრიან მონაკვეთზე, გაანადგურა ჩინეთის მხარეს მდებარე ჯირინგის სასაზღვრო გამშვები პუნქტი და ქვემოთ მდებარე ათობით სოფელი.carboncopy+1

ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის მთის საფრთხეებისა და გარემოს დაცვის ინსტიტუტის დირექტორმა კანგ შიჩანგმა ჩინურ გამოცემა The Paper-ს განუცხადა, რომ ცინხაი-ტიბეტის პლატოზე მყინვარების ფართობი ბოლო ექვსი ათწლეულის განმავლობაში დაახლოებით 24 პროცენტით შემცირდა. კლება უფრო მკვეთრია სამხრეთ ჰიმალაიში, სადაც მყინვარების ფართობი იმავე პერიოდში დაახლოებით 40 პროცენტით შემცირდა. კანგი ამ პროცესს ძირითადად გლობალურ დათბობას მიაწერს.alwihdainfo+1

იმავე ინსტიტუტის მკვლევარმა ნიე იონგმა აღნიშნა, რომ პლატოზე ამჟამად 14 000-ზე მეტი მყინვარული ტბაა, რომლებიც 1 100 კვადრატულ კილომეტრზე მეტს მოიცავს და მათი ფართობი წლიურად დაახლოებით 1 პროცენტით იზრდება. "ეს მუდმივად მზარდი ტბები მაღალმთიან რაიონებში გეოლოგიური კატასტროფების რისკის მთავარ წყაროდ იქცა", – განაცხადა ნიემ.nationalheraldindia+1

ჰიდროენერგეტიკა და ინფრასტრუქტურა კრიტიკის ქვეშ

წყალდიდობამ დააზიანა მდინარე ტრიშულზე მდებარე 12 ჰიდროელექტროსადგური, რომლებიც დაახლოებით 430 მეგავატ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებდნენ. კატასტროფამ ასევე განაახლა კრიტიკა მდინარე ბრაჰმაპუტრაზე ჩინეთის მიერ დაგეგმილი მეგა-კაშხლის პროექტის მიმართ, რომლის სიმძლავრე დაახლოებით 60 გიგავატი უნდა იყოს და მსოფლიოში უდიდესი ჰიდროენერგეტიკული ნაგებობა გახდება. კრიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ ასეთი მასშტაბური ინფრასტრუქტურის მშენებლობა რეგიონში, სადაც მყინვარები დნება და ფერდობები არასტაბილური ხდება, სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ნეპალის, ინდოეთისა და ბანგლადეშის მოსახლეობას.eco-business+2

ტიბეტის ავტონომიური რეგიონის მეტეოროლოგიური ობსერვატორიის ხელმძღვანელმა სუნ სიაოგუანგმა გააფრთხილა, რომ ტემპერატურის მატებასთან ერთად ტიბეტში შესაძლოა უფრო ექსტრემალური ამინდის მოვლენები განვითარდეს. "ჩვენი დაკვირვებით, ტიბეტში შეინიშნება წვიმიანი დღეების შემცირება, ნალექების რეჟიმის დისბალანსი და ტემპერატურის მატება", – განუცხადა სუნმა PTI-ს.nationalheraldindia

კლიმატური სამართლიანობა და ჰიმალაის ტვირთი

The Revelator-ში ნეპალელმა გარემოსდაცვითმა აქტივისტმა პრადეპ მაჯგაიანმა კატასტროფა კლიმატური სამართლიანობის ჭრილში განიხილა: "საშუალო ამერიკელი 20-ჯერ მეტ ნახშირორჟანგს გამოყოფს, ვიდრე საშუალო ნეპალელი", – წერს ის და ამტკიცებს, რომ ისინი, ვინც დათბობაში ყველაზე ნაკლები წვლილი შეიტანეს, ყველაზე მძიმე შედეგებს იმკიან.whowhatwhy

ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ გამოწვევა ნეპალის საზღვრებს სცდება. ატრიას უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერმა და ინდოეთის დედამიწის მეცნიერებათა სამინისტროს ყოფილმა უფროსმა მეცნიერმა მადავან რაჯეევანმა მოუწოდა ინდოეთს, ნეპალსა და ჩინეთს შექმნან ჰიმალაის მონიტორინგის ინტეგრირებული სისტემა და აღნიშნა, რომ "მყინვარები პოლიტიკურ საზღვრებს არ ცნობენ". ნეპალის წამყვანმა პოლიტიკურმა პარტიებმა ჩინეთთან კატასტროფების დიპლომატიის დაწყება შესთავაზეს, რაც მონაცემთა რეალურ დროში გაცვლას და ჩინეთის მხარეს არსებული მაღალი რისკის მქონე მყინვარული ტბების ერთობლივ კვლევას გულისხმობს, თუმცა ეს თანამშრომლობა ჯერჯერობით მხოლოდ იდეის დონეზე რჩება.carboncopy+1