ნავთობტანკერების დღიური ტარიფი 650 000 დოლარს უახლოვდება: ირანთან ომის ექვსი თვე

აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე თავდასხმიდან ექვსი თვის შემდეგ, გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებზე კონფლიქტის შედეგები შოკისმომგვრელ ციფრებში აისახა: ნავთობტანკერების შემოსავალი დღეში 650 000 დოლარს უახლოვდება, ამერიკელი მძღოლებისთვის ბენზინის ფასი 38%-ით გაიზარდა, ხოლო მილიარდობით დოლარი იხარჯება ახალ ინფრასტრუქტურაში, რათა გვერდი აუარონ პარალიზებულ ჰორმუზის სრუტეს.

Bloomberg-ის მიერ ციტირებული Baltic Exchange-ის მონაცემებით, ხუთშაბათს საუდის არაბეთიდან ჩინეთში ტვირთის გადამზიდავი გემები რეკორდულ 647 000 დოლარს გამოიმუშავებდნენ დღეში, რაც გასულ წელთან შედარებით ათჯერ მეტია. გემების მფლობელთა უმეტესობას არ სურს სრუტეში გავლა, სადაც 28 თებერვალს ომის დაწყების შემდეგ გემებზე სულ მცირე 71 თავდასხმა დაფიქსირდა და 19 მეზღვაური დაიღუპა.bloomberg+1

ნავთობისა და საწვავის ახალი რეალობა

Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი ომამდელ დონესთან შედარებით დაახლოებით 23%-ით გაიზარდა და ბარელზე 89 დოლარის ფარგლებში მერყეობს, თუმცა ზრდა უფრო მცირეა, ვიდრე ენერგეტიკული სექტორის ბევრი ხელმძღვანელი თავდაპირველად ვარაუდობდა. AAA-ს მონაცემებით, აშშ-ში უტყვი ბენზინის საშუალო ფასი 4.09 დოლარია, რაც ომის დაწყებიდან 38%-იანი ზრდაა. დიზელის საწვავი თითქმის 50%-ით გაძვირდა და გალონზე 5.61 დოლარი შეადგინა, რამაც სატრანსპორტო ხარჯებისა და ინფლაციის ზრდა გამოიწვია.nytimes

გლობალური ეკონომიკა მოსალოდნელზე სწრაფად მოერგო სიტუაციას. ახლო აღმოსავლეთის ნავთობზე დამოკიდებულმა ქვეყნებმა მოხმარება შეამცირეს, ტრამპის ადმინისტრაციამ სტრატეგიული რეზერვები გამოიყენა, ამერიკის კონტინენტის მწარმოებლებმა მოპოვება გაზარდეს, ხოლო ჩინეთმა, რომელიც მსოფლიოში ნავთობის უმსხვილესი იმპორტიორია, შესყიდვები შეამცირა.nytimes

ჰორმუზის სრუტე კვლავ პარალიზებულია

საზღვაო მონაცემთა ფირმა Kpler-ის ცნობით, სრუტეში, რომელზეც ომამდე მსოფლიო ნავთობის მეხუთედი გადიოდა, მოძრაობა დღეში 100-ზე მეტი გემიდან დაახლოებით ათამდე შემცირდა. ივნისში ირანსა და აშშ-ს შორის მიღწეული ხანმოკლე შეთანხმების შედეგად მოძრაობა სამი დღით აღდგა, თუმცა შემდეგ კვლავ შეწყდა. მას შემდეგ ირანმა გადასახადები დაუწესა გემებს, რომლებიც ამ წყალგამყოფს კვეთენ, რაც მანამდე უფასო იყო.nytimes

აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის ხელმძღვანელმა, ადმირალმა ბრედ კუპერმა ამ კვირაში განაცხადა, რომ ამერიკულმა ძალებმა გაწმინდეს ირანის მიერ სრუტეში ჩადგმული ნაღმები, თუმცა გადასასვლელი კვლავ სახიფათო რჩება.nytimes

ყურის ქვეყნების გადასვლა ახალ ინფრასტრუქტურაზე

შექმნილი შეფერხება სპარსეთის ყურის რეგიონში ინფრასტრუქტურული ინვესტიციების ტალღას აჩქარებს. საუდის არაბეთმა დააჩქარა წითელი ზღვის დასავლეთ სანაპიროსკენ მიმავალი ნავთობსადენის გაფართოება, ხოლო არაბთა გაერთიანებული საამიროები აშენებს ახალ ნავთობსადენს, რომელიც მომავალ წელს ექსპლუატაციაში შესვლისას ფუჯაირას მიმართულებით ნავთობის გამტარუნარიანობას გააორმაგებს. Kuwait Petroleum Corp საუდის არაბეთთან და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს, რათა მათი მილსადენების სისტემების მეშვეობით საკუთარი ნავთობის ტრანსპორტირება შეძლოს.reuters

"თუ ორი წლის წინ მთავარი აქცენტი სპორტზე კეთდებოდა, ვფიქრობ, უახლოესი ერთი-ორი წლის განმავლობაში მთავარი პრიორიტეტი პორტები, პორტები და კიდევ ერთხელ პორტები იქნება," განუცხადა Reuters-ს ინდუსტრიის ერთ-ერთმა წყარომ საუდის არაბეთის პრიორიტეტებზე საუბრისას.reuters

ეკონომიკური ზარალი არათანაბარია. Reuters-ის გამოკითხვის თანახმად, კატარისა და ქუვეითის ეკონომიკები წელს 8%-ზე მეტით შემცირდება, ხოლო საუდის არაბეთის ეკონომიკა მხოლოდ 1.4%-ით გაიზრდება. თურქეთი და საუდის არაბეთი გეგმავენ რკინიგზის მშენებლობას, რომელიც სამ-ოთხ წელიწადში დააკავშირებს ამ ორ ქვეყანას იორდანიასთან და სირიასთან.reuters

"ჰორმუზის სრუტის ბოლოდროინდელმა კრიზისმა ძალიან მნიშვნელოვანი გაკვეთილი მოგვცა, რომ ეს მოწყვლადობები რეალურია და ნებისმიერ დროს შეიძლება მოხდეს ნებისმიერ ვიწრო ადგილას," განაცხადა ატლანტიკური საბჭოს ახლო აღმოსავლეთის ინიციატივის ყოფილმა უფროსმა მეცნიერმა აფაქ ჰუსეინმა.reuters