Hormuz-krísan kostaði innflytjendur 330 milljarða dollara á sex mánuðum, segir í skýrslu

Stríð Bandaríkjanna og Ísraels gegn Íran hefur kostað innflytjendur jarðefnaeldsneytis í heiminum meira en 330 milljarða dollara í aukakostnað vegna hráolíu, dísilolíu og fljótandi jarðgass á þeim sex mánuðum sem liðnir eru síðan árásir hófust þann 28. febrúar. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu sem Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) birti á miðvikudag.

Greiningin, sem ber saman raunverulegt verð og það verð sem framvirkir markaðir höfðu gert ráð fyrir fyrir stríðið, sýnir mesta viðvarandi olíuverðsfall síðan í Flóastríðinu árið 1990. Hráolía ein og sér skýrir 164 milljarða dollara af hækkuninni, dísilolía og gasolía bæta við 74 milljörðum dollara, fljótandi jarðgas (LNG) 38 milljörðum dollara, bensín 36 milljörðum dollara og flugvélaeldsneyti 20 milljörðum dollara.energyandcleanair

Ójöfn byrði

Evrópusambandið bar mesta viðbótarkostnaðinn af öllum svæðum, eða 78 milljarða dollara, þar á eftir kom Kína með 35 milljarða dollara og Indland með 22 milljarða dollara. Þyngsta hlutfallslega byrðin féll hins vegar á fátækari ríki. Lágtekju- og lágmillitekjulönd greiddu um það bil tvöfalt meira í hlutfalli við landsframleiðslu en hátekjulönd, en viðbótarreikningur Egyptalands upp á 5,2 milljarða dollara nam 1,33% af landsframleiðslu, sem jafngildir tæplega fimm dögum af þjóðartekjum.energyandcleanair

Innan Evrópu nam áætlaður aukakostnaður Hollands 11,5 milljörðum evra, Ítalíu 12,7 milljörðum evra, Frakklands 10,8 milljörðum evra og Spánar 8,8 milljörðum evra, sem gerir samtals tæplega 41 milljarð evra hjá þessum fjórum hagkerfum sem fluttu ekki inn neitt viðbótarmagn af orku.euronews

Dísilolíuverð hefur reynst sérstaklega þrautseigt. Eldsneytið, sem er undirstaða vöruflutninga, landbúnaðar og iðnaðar, hækkaði um 59% umfram væntingar fyrir stríð og var áfram 65% hærra í ágúst, jafnvel þótt álag á hráolíu hafi nánast helmingast. Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 0.10% greindi frá því að evrópskt dísilolíuverð hafi hækkað um meira en 70% síðan í febrúar, en hreinsunargeta í bæði Miðausturlöndum og Rússlandi er óvirk.trans+1

Flutningar og birgðakeðjur undir álagi

Dísilolíuáfallið hefur nú keðjuverkandi áhrif á flutningastarfsemi. Færri en 20 flutningaskip fóru um Hormuz-sund helgina 22. til 23. ágúst, samanborið við að meðaltali um 15 skip á dag fyrir stríð. Næstum helmingur olíu í heiminum kemur nú frá löndum sem eiga í átökum, samkvæmt útreikningum Reuters sem byggja á gögnum frá Alþjóðaorkumálastofnuninni.gulf-times+1

Breska flutningafyrirtækið Baxter Freight varaði við því að flutningsaðilar séu að beina farmi frá ógnum á sjóleiðum yfir á flug- og lestarkerfi sem þegar eru undir miklu álagi, og spáði því að flutningsgjöld gætu breyst til frambúðar í 12 til 24 mánuði.trans

Hrein orka sem skjöldur

Skýrsla CREA sýnir þó eina ljósa punktinn: uppsett afl hreinna orkugjafa á heimsvísu frá 2020 sparaði innflutningslöndum áætlaða 36 milljarða dollara í eldsneytiskaupum á fyrstu fimm mánuðum krísunnar. Kína sparaði 7,9 milljarða dollara og Japan 4,9 milljarða dollara, en Spánn, Frakkland og Ítalía voru einnig á meðal þeirra landa sem högnuðust mest.energyandcleanair

„Besta leiðin til að verjast háu olíuverði er að hætta notkun svarta gullsins eins fljótt og auðið er,“ sagði Luke Wickenden, orkusérfræðingur hjá CREA. Meira en 100 evrópsk og alþjóðleg samtök hafa skrifað Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, og hvatt hana til að kynna áætlun um útfasa jarðefnaeldsneytis í stefnuræðu sinni þann 16. september.euronews