Հորմուզի ճգնաժամը վեց ամսում ներկրողներին 330 միլիարդ դոլար է արժեցել. զեկույց

Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմը աշխարհի հանածո վառելիք ներկրողներին ավելի քան 330 միլիարդ դոլարի հավելյալ ծախս է պատճառել հում նավթի, դիզելային վառելիքի և հեղուկացված բնական գազի համար փետրվարի 28-ին հարվածների սկսվելուց հետո ընկած վեց ամիսների ընթացքում: Այս մասին ասվում է չորեքշաբթի օրը «Էներգետիկայի և մաքուր օդի հետազոտությունների կենտրոնի» (CREA) հրապարակած նոր զեկույցում:

Վերլուծությունը, որը համեմատում է փաստացի գները մինչ պատերազմը ֆյուչերսային շուկաներում ձևավորված գների սպասումների հետ, ներկայացնում է նավթի գների ամենամեծ տևական ցնցումը 1990 թվականի Ծոցի պատերազմից ի վեր: Միայն հում նավթին բաժին է ընկնում աճի 164 միլիարդ դոլարը, դիզելային վառելիքին և գազոյլին՝ 74 միլիարդ դոլարը, ՀԲԳ-ին՝ 38 միլիարդ դոլարը, բենզինին՝ 36 միլիարդ դոլարը, իսկ ավիացիոն վառելիքին՝ 20 միլիարդ դոլարը:energyandcleanair

Անհավասար բեռ

ԵՄ-ն կրել է ամենամեծ համախառն հավելյալ ծախսը ցանկացած տարածաշրջանի համեմատ՝ 78 միլիարդ դոլար, որին հաջորդում են Չինաստանը՝ 35 միլիարդ դոլար, և Հնդկաստանը՝ 22 միլիարդ դոլար: Սակայն հարաբերականորեն ամենածանր բեռն ընկել է աղքատ երկրների վրա: Ցածր և միջինից ցածր եկամուտ ունեցող երկրները ՀՆԱ-ի համեմատ վճարել են մոտ երկու անգամ ավելի շատ, քան բարձր եկամուտ ունեցող երկրները. Եգիպտոսի 5.2 միլիարդ դոլարի հավելյալ ծախսը կազմել է ՀՆԱ-ի 1.33%-ը, ինչը հավասար է երկրի գրեթե հինգ օրվա ազգային եկամտին:energyandcleanair

Եվրոպայում Նիդերլանդները կրել է մոտ 11.5 միլիարդ եվրոյի հավելյալ ծախս, Իտալիան՝ 12.7 միլիարդ եվրոյի, Ֆրանսիան՝ 10.8 միլիարդ եվրոյի, իսկ Իսպանիան՝ 8.8 միլիարդ եվրոյի: Ընդհանուր առմամբ, այս չորս տնտեսությունները, որոնք էներգակիրների նոր ծավալներ չեն ներկրել, վճարել են գրեթե 41 միլիարդ եվրո ավելի:euronews

Դիզելային վառելիքի գները հատկապես կայուն բարձր են մնացել: Այս վառելիքը, որն ապահովում է բեռնափոխադրումները, գյուղատնտեսությունը և արդյունաբերությունը, 59%-ով գերազանցել է նախապատերազմյան սպասումները և օգոստոսին շարունակել է մնալ 65%-ով բարձր մակարդակի վրա, նույնիսկ երբ հում նավթի հավելավճարները կրճատվել են մոտ կիսով չափ: Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 2.27% գործակալությունը հայտնել է, որ եվրոպական դիզելային վառելիքի գները փետրվարից ի վեր աճել են ավելի քան 70%-ով, քանի որ Մերձավոր Արևելքում և Ռուսաստանում նավթավերամշակման հզորություններն անջատված են եղել:trans+1

Բեռնափոխադրումները և մատակարարման շղթաները ճնշման տակ

Դիզելային վառելիքի գնային ցնցումն այժմ անդրադառնում է լոգիստիկայի վրա: Օգոստոսի 22-23-ի հանգստյան օրերին Հորմուզի նեղուցով անցել է 20-ից պակաս ապրանքատար նավ՝ նախապատերազմյան օրական միջինը մոտ 15 նավի համեմատ: Այժմ աշխարհի նավթի գրեթե կեսը գալիս է հակամարտությունից տուժած երկրներից, համաձայն Reuters-ի հաշվարկների, որոնք հիմնված են Էներգետիկայի միջազգային գործակալության տվյալների վրա:gulf-times+1

Մեծ Բրիտանիայում գործող Baxter Freight բեռնափոխադրող ընկերությունը նախազգուշացրել է, որ բեռնառաքողները վերաուղղորդում են բեռները վտանգված ծովային ուղիներից դեպի առանց այդ էլ ծանրաբեռնված օդային և երկաթուղային ցանցեր, և կանխատեսել է, որ բեռնափոխադրումների սակագները կարող են վերանայվել առաջիկա 12-ից 24 ամիսների համար:trans

Մաքուր էներգիան որպես վահան

CREA-ի զեկույցը ներկայացնում է նաև հակակշիռ փաստարկ. 2020 թվականից ի վեր ամբողջ աշխարհում տեղադրված մաքուր էներգիայի հզորությունները ճգնաժամի առաջին հինգ ամիսների ընթացքում ներկրող երկրներին խնայել են մոտ 36 միլիարդ դոլար՝ թույլ տալով խուսափել վառելիքի գնումներից: Չինաստանը խնայել է 7.9 միլիարդ դոլար, իսկ Ճապոնիան՝ 4.9 միլիարդ դոլար: Իսպանիան, Ֆրանսիան և Իտալիան նույնպես ամենաշատ խնայողություն արած երկրների թվում են:energyandcleanair

«Նավթի բարձր գներից պաշտպանվելու լավագույն միջոցը հնարավորինս արագ այդ «սև նյութից» հրաժարվելն է»,- ասել է CREA-ի էներգետիկ վերլուծաբան Լյուկ Ուիքենդենը: Ավելի քան 100 եվրոպական և միջազգային կազմակերպություններ նամակ են հղել Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենին՝ կոչ անելով սեպտեմբերի 16-ին նախատեսված իր տարեկան ուղերձում հայտարարել հանածո վառելիքից հրաժարվելու ծրագրի մասին:euronews