Rapor: Hürmüz krizi ithalatçılara altı ayda 330 milyar dolara mal oldu

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından Çarşamba günü yayınlanan yeni bir rapora göre, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşı, saldırıların başladığı 28 Şubat'tan bu yana geçen altı ayda, dünyadaki fosil yakıt ithalatçılarına ham petrol, dizel ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) için 330 milyar dolardan fazla ek maliyet getirdi.

Fiili fiyatları savaş öncesindeki vadeli işlem piyasası beklentileriyle karşılaştıran analiz, 1990 Körfez Savaşı'ndan bu yana yaşanan en büyük ve en uzun süreli petrol fiyatı şokunu ortaya koyuyor. Artışın tek başına 164 milyar dolarlık kısmını ham petrol oluştururken, dizel ve motorin 74 milyar dolar, LNG 38 milyar dolar, benzin 36 milyar dolar ve jet yakıtı ise 20 milyar dolar ek yük getirdi.energyandcleanair

Eşitsiz Dağılan Yük

Bölgeler arasında en büyük brüt ek maliyeti 78 milyar dolarla AB üstlenirken, onu 35 milyar dolarla Çin ve 22 milyar dolarla Hindistan takip etti. Ancak oransal olarak en ağır yük yoksul ülkelerin omuzlarına bindi. Düşük ve alt-orta gelir grubundaki ülkeler, yüksek gelirli ülkelere kıyasla GSYİH'lerine oranla yaklaşık iki kat daha fazla ödeme yaptı. Mısır'ın 5,2 milyar dolarlık ek faturası, GSYİH'sinin %1,33'üne, yani yaklaşık beş günlük milli gelirine denk geldi.energyandcleanair

Avrupa içinde ise Hollanda'nın tahmini 11,5 milyar avro, İtalya'nın 12,7 milyar avro, Fransa'nın 10,8 milyar avro ve İspanya'nın 8,8 milyar avro ek maliyetle karşılaştığı belirtildi. Böylece, yeni bir enerji hacmi ithal etmeyen bu dört ekonominin toplam ek faturası yaklaşık 41 milyar avroya ulaştı.euronews

Dizel fiyatlarının özellikle dirençli olduğu görüldü. Taşımacılık, tarım ve sanayinin temelini oluşturan bu yakıt, savaş öncesi beklentilerin %59 üzerine çıktı ve ham petrol primleri yaklaşık yarı yarıya düşmesine rağmen Ağustos ayında %65 seviyesinde yüksek kalmaya devam etti. Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 1.38% tarafından aktarıldığı üzere, hem Orta Doğu hem de Rusya'daki rafineri kapasitelerinin devre dışı kalmasıyla Avrupa'da dizel fiyatları Şubat ayından bu yana %70'ten fazla arttı.trans+1

Nakliye ve Tedarik Zincirleri Baskı Altında

Dizel şoku şimdi lojistik sektörünü de sarsıyor. Savaş öncesinde günde ortalama 15 olan geçiş sayısına kıyasla, 22-23 Ağustos hafta sonunda Hürmüz Boğazı'ndan 20'den az ticari gemi geçti. Reuters'ın Uluslararası Enerji Ajansı verilerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, şu anda dünya petrolünün neredeyse yarısı çatışmalardan etkilenen ülkelerden geliyor.gulf-times+1

İngiltere merkezli lojistik şirketi Baxter Freight, nakliyecilerin kargolarını tehdit altındaki deniz yollarından halihazırda kapasitesi sınırlı olan hava ve demiryolu ağlarına kaydırdığı konusunda uyardı ve navlun fiyatlarının 12 ila 24 ay boyunca yüksek seviyelerde yeniden şekillenebileceğini öngördü.trans

Bir Kalkan Olarak Temiz Enerji

CREA'nın raporu buna karşı bir tez sunuyor: 2020'den bu yana dünya genelinde kurulan temiz enerji kapasitesi, krizin ilk beş ayında ithalatçı ülkelerin yakıt alımlarını engelleyerek tahmini 36 milyar dolar tasarruf etmesini sağladı. Çin 7,9 milyar dolar, Japonya ise 4,9 milyar dolar tasarruf ederken; İspanya, Fransa ve İtalya da en çok fayda sağlayan ülkeler arasında yer aldı.energyandcleanair

"Yüksek petrol fiyatlarından korunmanın en iyi yolu, bu siyah maddeden mümkün olan en kısa sürede kurtulmaktır" diyen CREA enerji analisti Luke Wickenden, fosil yakıtlardan çıkışın önemini vurguladı. 100'den fazla Avrupalı ve uluslararası kuruluş, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e bir mektup göndererek, 16 Eylül'de yapacağı Birliğin Durumu konuşmasında fosil yakıtlardan çıkış planını açıklamasını talep etti.euronews